Tescilsiz tasarım nedir?
Kısaca
Tescil edilmemiş olup kamuya sunulmuş tasarımdır. Bu tasarımda üç yıllık süre, kamuya sunulma tarihinden başlar.
Bağlam: SMK m.71
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeSınai Mülkiyet Kanunu
- SMK m.55 · Tasarım ve ürün
İlk kez Türkiye'de kamuya sunulmuş olan, ancak tescil edilmemiş tasarımdır. Bu koruma tescil zorunluluğuna bağlı değildir, ilk kamuya sunum olgusuna bağlıdır.
- SMK m.59 · Tasarım hakkının kapsamı ve sınırları
Tescil edilmemiş olmakla birlikte kanunen korunan tasarımdır. Bu tasarımın sahibi, yalnızca korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması hâlinde birinci fıkradaki fiilleri engelleyebilir.
- SMK m.69 · Tasarımın koruma süresi ve yenileme
Tescil edilmemiş, ancak koruma talep edilen tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren üç yıl korunan tasarımdır. Koruma süresinin başlangıcı tescil değil kamuya sunuluştur.
- SMK m.71 · Tasarımın gaspı
Tescil edilmemiş olup kamuya sunulmuş tasarımdır. Bu tasarımda üç yıllık süre, kamuya sunulma tarihinden başlar.
- SMK m.78 · Hükümsüzlük talebi
Sicile tescil edilmemiş, ancak kanunda koruma sağlanan tasarımdır. Bu tasarımların hükümsüzlüğünde dava, hak sahibi olduğunu iddia eden kişiye karşı açılır.
- SMK m.81 · Tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller
Tescil edilmemiş, ancak m.57 uyarınca kamuya sunulmuş tasarımdır. Bu tasarımlarda dava hakkı yalnızca kamuya sunulma halinde doğar.
Karıştırılan kavramlar
Tescilli tasarım ile tescilsiz tasarım arasındaki fark nedir?
Tescilli tasarımda koruma, Kanun uyarınca yapılan tescile dayanır ve tescil belgesiyle belgelenir.
Tescilsiz tasarımda koruma, tasarımın ilk kez Türkiye'de kamuya sunulmasına dayanır; tescil gerekmez.
İki korumanın kaynağı farklıdır; tescilsiz korumanın varlığı ilk kamuya sunum olgusunun ispatına bağlıdır. Tescilsiz korumanın süresi ve kapsamı ayrı maddelerde belirlenir.
Örnek kararlar
3 karar- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2023/757 E., 2025/1465 K., 06.11.2025İlgili madde: SMK m.59, SMK m.69
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2023/423 E., 2025/1201 K., 02.10.2025İlgili madde: SMK m.55, SMK m.69
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2023/558 E., 2025/1096 K., 18.09.2025İlgili madde: SMK m.59, SMK m.69
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.