Kötüniyet nedir?

Tescil korumasının amacına aykırı biçimde kötüye kullanılması ya da gerçekte kullanılmayacak bir işaretin tescili için başvuru yapılmasıdır. Dokuzuncu fıkra bunu itiraz üzerine ret sebebi yapmıştır.

Kullanım hakkı sahiplerinin, hükümsüzlük kararının geriye dönük etkisinden doğan zarar bakımından tazminat talebini doğurabilecek davranışıdır. Maddenin ikinci fıkrasında tazminat talebi, kötüniyetli hareket edenlerden zarar görenlere saklı tutulmuştur.

Gerçek hak sahibi olmayan kişinin, hak sahibi olmadığını bilerek veya bilmesi gerekirken başvuruyu yapması ya da tasarımı sunmasıdır. Kötüniyet varsa üç yıllık hak düşürücü süre uygulanmaz.

Gerçek hak sahibi olmadığı sonradan anlaşılan kişinin ya da lisans alanın, kullanıma başladığı veya ciddi hazırlık yaptığı sırada tasarımın gerçek sahibi olmadığını bilmesi ya da bilmesi gerektiği durumdur. Kötüniyetin varlığında ikinci fıkra uygulanmaz.

Tecavüz edenin tasarım başvurusundan ve kapsamından haberdar olması veya mahkemece kötüniyetli olduğunun hükmolunmasıdır. Bu hal, başvurunun yayımlanmamış olmasının dava hakkına engel olmamasını sağlar.

Devreden veya lisans verenin, işlemin konusu olan başvuru ya da buluşun korunabilirliğine ilişkin bilgisini karşı tarafa gizlemesi hâlidir. Maddenin üçüncü fıkrası kötüniyetin hangi hâllerde kabul edileceğini ayrıca belirler.

Alıcının ödemenin hukuken geçerli bir dayanağı bulunmadığını bildiği ya da bilmesi gerektiği durumdur. Maddenin uygulanması için haksız alımın yanında kötüniyetin de bulunması aranır.

Hamilin, poliçenin anlaşmaya aykırı doldurulduğunu iktisap sırasında bilmesi veya bilmesi gereken durumda olmasıdır. Kötüniyetli hamil, doldurma aykırılığına karşı korumadan yararlanamaz.

Yeni hamilin çekin hamilin rızası dışında elden çıktığını veya çeki iktisap ederken devredenin hakkının bulunmadığını bilmesi ya da bilmesi gerektiği hâldir.

Alacaklının, gemiyi kullanan kişinin gemi malikinin rızası dışında işletildiğini bilmesi ya da bilmesi gereken durumda olmasıdır. Maddede malikin engelleme hakkının kapsamını sınırlayan ölçüt olarak yer alır.

Aşkın sigortanın geçersizliği için aranan subjektif unsurdur. Sigorta ettirenin aşkınlık yoluyla mali çıkar sağlamayı amaçlamasını ifade eder; sadece aşkınlığın bilinmesi yeterli değildir. Maddenin gerekçesine göre bu hâl, sigortalının kasıtlı yaptığı aşkınlığı kapsar.

Haksız çıkan tarafın, iddianın haksız olduğunu bilerek ya da bilmesi gerektiği hâlde sahtelik iddiasında bulunmuş olmasıdır. Yaptırımın uygulanabilmesi için bu şart aranır; haksız çıkmak tek başına yeterli değildir.

Davayı veya savunmayı karşı tarafa zarar verme amacıyla ya da davayı gereksiz yere uzatmak amacıyla kullanma hâlidir. Kanunda tanımı yapılmamıştır; dürüstlük ve iyi niyet ilkesinden hareketle somut olaydan çıkarılır.

Üçüncü kişinin, borçlunun amme alacağını ödememek veya tahsili engellemek maksadını bilmesi ya da bilmesi gerekmesidir. Madde metninde kötüniyetin ispatına ilişkin bir karine bulunmamaktadır.