Hamil nedir?

21 maddede geçiyor · 2 kanun

Kısaca

Senedi elinde bulunduran ve senet üzerindeki hakkı kendi adına ileri süren kişidir.

Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.

Kanunda nerede geçiyor

21 madde

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.656 · II - Eksik nama yazılı senetler

    Senedi elinde bulunduran ve senet üzerindeki hakkı kendi adına ileri süren kişidir. Hamil sıfatı, senedin düzenli ciro zinciriyle ya da hamiline yazılılık gibi bir nedenle kazanılır; bu maddede hamilin iyiniyetli olması aranır.

  • TTK m.658 · A) Tanımı

    Senedi zilyetliğinde bulunduran ve senet metnine göre hak sahibi sayılan kişidir. Hamilin hak sahipliği, senedin fiziki zilyetliğine dayanır.

  • TTK m.659 · I - Genel olarak

    Senedi kendi adına düzenlenmiş ya da devralmış ve senet üzerindeki hakkı taşıyan kişidir. Hamilin hangi sıfatla hareket ettiği, önceki ilişkilerden bağımsız olarak senedin dolaşımına bağlıdır.

  • TTK m.680 · IV - Açık poliçe

    Poliçenin zilyedi olup, poliçe üzerindeki son ciro veya lehtar sıfatıyla senedi elinde tutan kişidir. Korunup korunmayacağı, senedi nasıl ve hangi bilgiyle iktisap ettiğine bağlıdır.

  • TTK m.684 · III - Cironun hükümleri — 1. Devir işlevi

    Senedi zilyetliğinde bulunduran ve ciro zinciriyle kendisine ciro edildiğini gösteren kişidir. Beyaz cirodaki hamil, senet üzerindeki kaydı doldurma veya devretme yetkisini bu sıfatla kullanır.

  • TTK m.689 · 2. Rehin cirosu

    Poliçeyi ciro zinciri üzerinden kendisine geçmiş olarak elinde bulunduran kişidir. Madde bakımından hamilin iyi niyeti ikinci fıkrada aranır.

  • TTK m.691 · I - Kural

    Poliçenin lehtar veya ciro yoluyla geçerli bir zincir üzerinden kendisine geçmiş olduğu ve poliçeyi yasal olarak elinde bulunduran kişidir.

  • TTK m.698 · II - Hükümleri — 1. Genel olarak

    Poliçeyi meşru biçimde elinde bulunduran ve bedeli isteme hakkını taşıyan kişidir. Hamil, düzenleyen dahi olsa, muhatabın ödeme taahhüdünden doğrudan yararlanır.

  • TTK m.699 · 2. Kabul şerhinin çizilmesi

    Poliçenin ciro yoluyla veya başka bir biçimde meşru şekilde zilyedi olan ve poliçe üzerindeki hakları kullanabilen kişidir.

  • TTK m.709 · II - Makbuz istemek hakkı

    Poliçeyi elinde bulunduran ve bedelini talep eden kişidir. Hamil, kısmi ödemeyi kabul etmek zorunda olmadığı gibi, ibra şerhi yazılmasına ilişkin talebi karşılamakla yükümlüdür.

  • TTK m.724 · IV - Teselsül

    Poliçenin kendisine geçerli biçimde ciro edildiği veya poliçenin bizzat lehine düzenlendiği ve alacağı talep etme yetkisine sahip olan kişidir. Hamilin bu sıfatı, poliçeyi zilyetliğinde bulundurmasıyla birlikte geçerli ciro zincirine dayanmasına bağlıdır.

  • TTK m.734 · I - Genel hükümler

    Poliçenin meşru zilyedi olup poliçe üzerindeki hakkı kullanma yetkisine sahip kişidir. Araya girerek kabule hamilin reddetme hakkı tanınmıştır.

  • TTK m.737 · 3. Araya girerek kabul edenin sorumluluğu

    Poliçenin vadesinde bedelini talep eden ve araya girerek kabulü reddedebilen ya da onaylayabilen kişidir. Hamilin onayı, lehine araya girilen kişiyi ve sonraki borçluları, vadeden önce müracaat hakkını kullanmaktan alıkoyar.

  • TTK m.738 · III - Araya girerek ödeme — 1. Şartları

    Poliçenin zilyedi olup vadede veya vadeden önce müracaat haklarını kullanabilecek kişidir. Hamil, araya girerek ödemeyi reddetme ya da kabul etme konusunda serbesttir.

  • TTK m.740 · 3. Reddin sonucu

    Poliçeyi ya da bonoyu elinde bulunduran ve bu senetten doğan alacağı ileri süren kişidir. Maddenin uygulanabilmesi için hamilin, araya girene ödemeyi reddetmiş olması gerekir.

  • TTK m.792 · C) Elden çıkan çek

    Çeki hukuka uygun biçimde elinde bulunduran ve çekten doğan hakkı ileri süren kişidir. Hamilin hak sahibi olup olmadığı, 790. maddeye göre ispatlanır.

  • TTK m.810 · III - Başvurma hakkının kapsamı

    Çeki elinde bulunduran ve çek üzerindeki hakka sahip olan kişi. Madde yalnızca hamile tanınan talep hakkını düzenler; hamilin sıfatının nasıl kazanıldığı bu maddenin konusu değildir.

  • TTK m.827 · 2. Kabul zorunluluğunun bulunmaması

    Havaleyi lehtar veya ciro yoluyla iktisap eden ve elinde bulunduran kişidir. Yasağa aykırı ibraz eden de hamil olduğundan, madde hamilin başvuru hakkını doğrudan etkiler.

  • TTK m.828 · 3. Kabulün hükümleri

    Havaleyi ciro yoluyla ya da başka bir biçimde elinde bulunduran ve havaleden doğan hakları kullanma durumunda olan kişidir. Başvurma hakkı bu kişiye tanınmıştır.

  • TTK m.837 · 4. Kısmi senet

    Senedin zilyetliğine sahip ve senet üzerinden hak talep eden kişidir. Bölme talebini yalnız hamil yapabilir; malı teslim etmiş kişi, senet hamili değilse bu talebi ileri süremez.

Damga Vergisi Kanunu

  • Damga Vergisi Kanunu m.25 · Özel sorumluluk

    Kağıdı elinde bulunduran ve üzerindeki hakkı ileri süren kişidir. Madde bakımından vergi ve ceza bu kişiden alınır.

Karıştırılan kavramlar

İyiniyetli hamil ile kötüniyetli veya ağır kusurlu hamil arasındaki fark nedir?

İyiniyetli hamil, aykırı doldurmayı bilmeden ve ağır kusur olmadan senedi iktisap eder.

Kötüniyetli hamil, aykırılığı bilerek iktisap eder; ağır kusurlu hamil ise iktisap sırasında özensizlikle aykırılığı görmezden gelmiştir.

İyiniyetli hamile karşı aykırılık iddiası ileri sürülemez; kötüniyetli ya da ağır kusurlu hamile karşı ileri sürülebilir.

TTK m.680

Hamil ile poliçeyi elinde bulunduran arasındaki fark nedir?

Poliçeyi hamil sıfatıyla elinde tutan kişi arzu yetkisini kullanabilir.

Poliçeyi elinde bulunduran ancak hamil sayılmayan kişi de (ör. ciro zinciri dışında kalan ya da kıymetli evrak niteliğinde devralınmış olan) arzu yetkisine sahiptir.

Madde, arzu yetkisini yalnız hamile değil, poliçeyi elinde bulunduran herkese tanıdığı için yetkili kişi kredi kapsamı bakımından geniş tutulmuştur.

TTK m.691

Düzenleyen ile kabul eden muhatap (hamil bakımından) arasındaki fark nedir?

Düzenleyen, poliçeyi kendisi keşide etmiştir ve normal olarak ödeme sorumluluğu ikincil durumdadır.

Kabul eden muhatap, kabulüyle asıl ödeme borçlusu konumuna gelir.

Hamil, ödeme yapılmadığında düzenleyene değil, doğrudan kabul edene başvurabilir; düzenleyen dahi olsa hamil bu yolu kullanabilir.

TTK m.698

Ödemeyi reddeden hamil ile ödemeyi kabul eden hamil arasındaki fark nedir?

Ödemeyi reddeden hamil, araya girenin ödemesini kabul etmeyerek senedin bedelini başka kişiden almaktan vazgeçmiş olur.

Ödemeyi kabul eden hamil, araya girenin ödemesini almış olup bu durumda madde uygulanmaz.

Yalnızca ödemeyi reddeden hamil, madde uyarınca borçtan kurtulacak kişilere karşı başvuru hakkını kaybeder.

TTK m.740

Yeni hamil ile eski hamil veya hak sahibi arasındaki fark nedir?

Çeki bir devir işlemiyle eline geçirmiş olan ve çek üzerinde hamil sıfatı taşıdığını ileri süren kişidir.

Rızası dışında çekin elinden çıkan ve çekin geri verilmesini isteme hakkı bulunan önceki hamil ya da hak sahibidir.

Geri verme yükümlülüğü yeni hamilin, geri verme talebi ise önceki hamilin hakkıdır; iyiniyetli yeni hamil geri verme yükümlülüğü altına girmez.

TTK m.792

Hamil ile hamil olmayan malik arasındaki fark nedir?

Hamil, senedin zilyetliğine sahip olarak bölme talebinde bulunabilir.

Malı tevdi eden ama senedi elinde bulunmayan kişi, senet üzerinden bu talebi yapamaz.

Bölme hakkı yalnız senet hamiline tanınmıştır; senet üzerinde hak sahibi olmayan kişi bu yolu kullanamaz.

TTK m.837

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2023/589 E., 2024/212 K., 24.04.2024
    İlgili madde: TTK m.689
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2023/342 E., 2024/82 K., 07.02.2024
    İlgili madde: TTK m.689
  3. 11. Hukuk Dairesi, 2023/6372 E., 2024/7887 K., 07.11.2024
    İlgili madde: TTK m.810

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.