Müracaat hakkı nedir?
Kısaca
Müracaat hakkı, 3 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TTK m.713 · genel olarak: Vadede poliçenin ödenmemesi hâlinde hamilin, asıl borçlu muhatap dışındaki poliçe borçlularına karşı bedeli talep edebilmesini sağlayan kambiyo hakkıdır.
- İİK m.125 · münderecatı: Ödeme yapan veya borçtan kurtulan kişinin, asıl borçlu aleyhine rücu yoluyla alacağını talep etme hakkıdır.
- 1512 s. K. m.105 · ticari protesto: Hamilin, ödenmeyen poliçe bedeli için cirantalara ve düzenleyene başvurabilmesi hakkıdır.
Kanunda nerede geçiyor
8 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.713 · I - Genel olarak
Vadede poliçenin ödenmemesi hâlinde hamilin, asıl borçlu muhatap dışındaki poliçe borçlularına karşı bedeli talep edebilmesini sağlayan kambiyo hakkıdır. Müracaat borçluları düzenleyen, cirantalar ve bunlara aval verenlerdir.
- TTK m.714 · II - Protesto — 1. Süreler ve şartları
Vade gelmeden ya da vadede ödeme yapılmadığında hamilin cirantalara ve diğer poliçe borçlularına karşı sahip olduğu başvuru hakkıdır. Bu hakkın kullanılması için protesto koşulu aranabilir.
- TTK m.725 · V - Başvurma hakkının kapsamı — 1. Hamilin hakkı
Poliçenin vadesinde ödenmemesi ya da vadeden önce kabul edilmemesi hâlinde hamilin, senette imzası bulunan müracaat borçlularına karşı bedel ve ekleri talep edebilme hakkıdır. Hakkın kapsamı bu maddede sayılan kalemlerle sınırlıdır.
- TTK m.734 · I - Genel hükümler
Hamilin, poliçenin vadesinde ödenmemesi veya kabul edilmemesi halinde poliçe borçlularına başvurarak bedel ve ekleri isteyebilmesi hakkıdır. Araya girme, bu hakkın kullanılmasını önleyen ya da sınırlandıran bir yoldur.
- TTK m.738 · III - Araya girerek ödeme — 1. Şartları
Hamilin, vade geldiğinde ödeme alamadığında veya vadeden önce belirli hallerde poliçe borçlularına karşı başvurabildiği haktır. Araya girerek ödeme, bu hakkın kullanılmasını önlemeye yönelik bir kurumdur.
- TTK m.808 · I - Hamilin başvurma hakları
Hamilin çekin ödenmemesi nedeniyle cirantalara, düzenleyene ve diğer çek borçlularına karşı bedel, faiz ve giderleri isteyebilmesi hakkıdır. Bu hakkın kullanılabilmesi için ödememe hâlinin sabit olması gerekir.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.125 · 2 – Münderecatı
Ödeme yapan veya borçtan kurtulan kişinin, asıl borçlu aleyhine rücu yoluyla alacağını talep etme hakkıdır. İkinci fıkrada alacaklının bu hakkının saklı kalması, ihaleden itibaren bir yıl içinde bildirime bağlanmıştır.
Noterlik Kanunu
- Noterlik Kanunu m.105 · Ticari protesto
Hamilin, ödenmeyen poliçe bedeli için cirantalara ve düzenleyene başvurabilmesi hakkıdır. Protesto ya da buna denk işlemler yapılmadan düşer.
Karıştırılan kavramlar
Vadeden önce ile vadede müracaat hakkı arasındaki fark nedir?
Hamilin vadeden önce müracaat hakkını kullanabildiği hallerde, araya girerek ödeme vade gelmeden de yapılabilir.
Hamilin vadede müracaat hakkını kullandığı hallerde ödeme vadede yapılır.
Her iki durumda da ödeme, hamilin müracaat hakkını kullanabildiği bütün hallerde mümkündür; zaman bakımından tek sınır protestonun çekilme son günüdür.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2013/2013 E., 2015/1182 K., 08.04.2015İlgili madde: TTK m.808
- 11. Hukuk Dairesi, 2023/5341 E., 2024/8674 K., 04.12.2024İlgili madde: TTK m.713
- Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/606 E., 2025/65 K., 24.01.2025İlgili madde: TTK m.714
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Ödememe protestosu
- Müracaat borçlusu
- Protesto
- Hamil
- Araya giren
- Kabul etmeme
- Araya girerek ödeme
- Kabule arz
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.