Adi ortaklık nedir?
Kısaca
Adi ortaklık, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TBK m.645 · üçüncü kişilere karşı sorumluluk: İki veya daha çok kişinin, ortak bir amaca ulaşmak için sözleşmeyle birleşmesiyle kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan ortaklık ilişkisidir.
- VUK m.243 · ekim sayım beyanı: Birden fazla kişinin zirai işletmeyi birlikte yürüttüğü ilişkidir.
- KDVK m.44 · tarhiyatın muhatabı: Tüzel kişiliği bulunmayan ve ortakların ortak amaç için bir araya gelmesiyle oluşan topluluk.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeTürk Borçlar Kanunu
- TBK m.645 · IV. Üçüncü kişilere karşı sorumluluk
İki veya daha çok kişinin, ortak bir amaca ulaşmak için sözleşmeyle birleşmesiyle kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan ortaklık ilişkisidir. Madde, bu ilişkinin sona ermesi halinde üçüncü kişilere karşı yükümlülüklerin devamını düzenler.
Vergi Usul Kanunu
- VUK m.243 · Ekim sayım beyanı
Birden fazla kişinin zirai işletmeyi birlikte yürüttüğü ilişkidir. Bu hâlde beyanı ortaklardan biri, çoğunlukla aile reisi, tüm ortaklar adına verebilir.
Katma Değer Vergisi Kanunu
- KDVK m.44 · Tarhiyatın muhatabı
Tüzel kişiliği bulunmayan ve ortakların ortak amaç için bir araya gelmesiyle oluşan topluluk. Madde bakımından KDV mükellefi adi ortaklık adına tarh edilir, ancak ortaklardan biri verginin ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulur.
Özel Tüketim Vergisi Kanunu
- Özel Tüketim Vergisi Kanunu m.14 · Verginin beyanı, tarhı ve ödenmesi
Birden fazla kişinin ortak bir amaç için sözleşmeyle bir araya gelmesiyle oluşan, tüzel kişiliği olmayan birlik. Maddeye göre ÖTV'nin ödenmesinden ortakların tamamı müteselsilen sorumludur ve ortaklardan herhangi biri tarhiyata muhatap tutulabilir.
Karıştırılan kavramlar
Adi ortaklık ile tek işletme arasındaki fark nedir?
Adi ortaklıkta beyan, ortaklardan biri tarafından yapılabilir ve aile reisi beyanı yapıyorsa diğer ortakların bilgileri de bu kişi tarafından deftere yazdırılır.
Tek sahipli işletmede beyan, işletme sahibi çiftçi tarafından bizzat yapılır.
Adi ortaklıkta tek bir kişinin beyanı tüm ortaklar adına yeterlidir; ortakların ayrı ayrı beyanda bulunması zorunlu değildir.
Adi ortaklık ile ortaklık dışı mükellef arasındaki fark nedir?
Adi ortaklık, tüzel kişiliği olmayan bir topluluktur. Vergi adi ortaklık adına tarh edilir ve ortaklardan biri müteselsil sorumlu olur.
Tüzel kişiliği bulunan şirket ya da gerçek kişi mükellef, kendi adına tarh edilir ve bu maddedeki ek sorumluluk ortaya çıkmaz.
Adi ortaklıkta tarhiyat ortaklardan birine de yöneltilebilir; bu, verginin tamamından sorumluluk anlamına gelir.
Adi ortaklık tarhiyatı ile tek mükellef arasındaki fark nedir?
Adi ortaklıkta ortakların tamamı müteselsilen sorumludur, tarhiyat ortaklardan herhangi birine yapılabilir.
Tek bir gerçek veya tüzel kişi mükellefte tarhiyat doğrudan o mükellefe yapılır.
Adi ortaklıkta tahsil, ortakların herhangi birinden yapılabilir ve bu ortak diğerlerine karşı rücu imkanına sahiptir.
Adi ortaklık, kollektif ve komandit şirket ortakları ile komanditer ortaklar arasındaki fark nedir?
Adi ortaklık, kollektif ve adi veya eşhamlı komandit şirketlerde ortakların tutarı, toplam tutar hisse oranlarına göre paylaştırılarak uygulanır.
Komanditer ortaklar bu hesaba dahil edilmez.
Komanditer ortaklar için ayrı bir temel gösterge tutarı hesaplanmaz.
Adi ortaklık ile kollektif ve komandit şirket ortakları arasındaki fark nedir?
Ortaklıkta toplam tutar, bir ortak için tam temel tutar, diğer ortaklar için yüzde elli olacak şekilde belirlenir.
Bu toplam, hisse oranlarına göre; hisse oranı belli değilse ortak sayısına eşit bölünerek dağıtılır.
Her ortağın payına düşen tutar ortaklık sözleşmesindeki hisse oranına göre hesaplanır; komanditer ortaklar dikkate alınmaz.
Adi ortaklık ile ticaret şirketi ortak ve yöneticileri arasındaki fark nedir?
Adi ortaklıkta her ortak, birinci fıkrada doğrudan sayılmıştır.
Ticaret şirketinde yalnız şirket, kanuni temsilci, yönetim kurulu üyesi ve asgari yüzde on sermayeye sahip kişiler sayılmıştır.
Ticaret şirketinde sayılan kişi dışında kalan ortaklar bakımından bu madde teminat yükümlülüğü doğurmaz.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2017/2453 E., 2021/522 K., 27.04.2021İlgili madde: KDVK m.44
- Hukuk Genel Kurulu, 2017/713 E., 2021/521 K., 27.04.2021İlgili madde: KDVK m.44
- 7. Daire, 2024/2128 E., 2025/1574 K., 14.04.2025İlgili madde: 4760 s. K. m.14
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.