Anayasa Mahkemesi iptali nedir?
Kısaca
Anayasa Mahkemesi iptali, 7 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- Harçlar K. m.34 · yol giderleri ve tazminatı: Anayasa Mahkemesinin somut norm denetimi veya bireysel başvuru yoluyla bir kuralın belirli kapsamda iptal etmesidir.
- 375 s. K. m.7: Anayasa Mahkemesinin bir kanun hükmünü Anayasaya aykırı bularak ortadan kaldırmasıdır.
- 1512 s. K. m.52 · noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışması: Anayasa Mahkemesinin normu Anayasaya aykırı bulup iptal etmesi.
Kanunda nerede geçiyor
12 madde657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.c. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.c. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.6
Anayasa Mahkemesinin, bir normun Anayasaya aykırılığına karar vermesi sonucu normun yürürlükten kalkmasıdır. Bu maddede belirtilen 666 sayılı KHK düzenlemesi, 27/12/2012 tarihli ve E.2011/139, K.2012/205 sayılı kararla iptal edilmiştir.
- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.c. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.7
Anayasa Mahkemesinin bir kanun hükmünü Anayasaya aykırı bularak ortadan kaldırmasıdır. Madde metninde, bu maddede yapılan düzenlemenin 2011 tarihli 666 sayılı KHK ile yapıldığı ve 27/12/2012 tarihli Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildiği belirtilmektedir.
- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.c. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.8
Anayasa Mahkemesinin normu iptal eden kararıdır. Metne göre 666 sayılı KHK ile yapılan düzenleme bu karar ile iptal edilmiş ve iptal kararı 10/10/2013 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.c. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.9
Anayasa Mahkemesinin bir kanun hükmünü veya kararname hükmünü Anayasaya aykırı bularak ortadan kaldırmasıdır. Madde metnine göre bu maddenin 666 sayılı KHK ile yapılan düzenlemesi, 27/12/2012 tarihli Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiştir.
- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.c. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.10
Anayasa Mahkemesinin bir kanun hükmünü veya kanun hükmünde kararname maddesini Anayasaya aykırı bularak iptal etmesidir. Metne göre bu madde, 666 sayılı KHK'nın ilgili düzenlemesi bakımından 27/12/2012 tarihli ve E.2011/139, K.2012/205 sayılı kararla iptal edilmiştir; iptal kararının Resmî Gazete'de yayımlanma tarihi 10/10/2013 olarak belirtilmiştir.
- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.c. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.12
Anayasa Mahkemesinin bir kanun hükmünü Anayasaya aykırı bularak ortadan kaldırmasıdır. Metne göre bu maddedeki düzenleme 10/10/2013 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 27/12/2012 tarihli kararla iptal edilmiştir. İptal kararının yürürlüğe giriş ve geçmişe etki sınırları metinde belirtilmemiştir.
Harçlar Kanunu
- Harçlar K. m.34 · Yol giderleri ve tazminatı
Anayasa Mahkemesinin somut norm denetimi veya bireysel başvuru yoluyla bir kuralın belirli kapsamda iptal etmesidir. Bu madde bakımından iptal, birinci cümlenin davalısı harçtan muaf olan kamulaştırmasız el atma tazminat davaları yönünden yapılmıştır.
Noterlik Kanunu
- Noterlik Kanunu m.52 · Noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışması
Anayasa Mahkemesinin normu Anayasaya aykırı bulup iptal etmesi. Maddenin bu hali, iptal kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girecek şekilde düzenlenmiştir.
Kamulaştırma Kanunu
- Kamulaştırma Kanunu m.38 · Hak düşürücü süre
Anayasa Mahkemesinin 10/4/2003 tarihli ve E.2002/112, K.2003/33 sayılı kararıyla hükmün iptal edilmesidir. İptal kararından sonra madde metninde yer alan hüküm yürürlükte kalmamıştır.
Finansal İstikrar ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun
- Finansal İstikrar ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.6
Anayasa Mahkemesinin bir kanun hükmünü Anayasa'ya aykırı bularak ortadan kaldırmasıdır. Madde metninde, 666 sayılı KHK ile yapılan düzenlemenin 27/12/2012 tarihli kararla iptal edildiği belirtilmektedir.
Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
- Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.14 · Gelir ve giderleri etkileyecek kanun teklifleri
Anayasa Mahkemesinin norm denetimi sonucunda bir kanun hükmünü Anayasaya aykırı bularak ortadan kaldırmasıdır. Madde metnindeki iptal notu, 14. maddenin 7/12/2023 tarihli kararla iptal edildiğini göstermektedir. İptal kararının yürürlük tarihi ve geriye yürüyüp yürümeyeceği metinden anlaşılmamaktadır.
İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun
- İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun m.9 · İçeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi
Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli kararıyla maddenin tamamının iptal edilmesidir. İptal kararı, maddenin dayanağını ortadan kaldırmış ve madde metninin yürürlükten çıkmasına yol açmıştır.
Karıştırılan kavramlar
Anayasa Mahkemesi iptali ile yürürlükte kalan bölüm arasındaki fark nedir?
12. fıkra ve 14. fıkranın (ğ) bendi, Anayasa Mahkemesinin 14/2/2013 tarihli ve E.: 2011/150, K.:2013/30 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
Maddenin diğer fıkraları iptal kararı kapsamında değildir.
İptal edilen fıkra ve bent hukuki sonuç doğurmaz; kalan fıkralar uygulanmaya devam eder.
Anayasa Mahkemesi iptali öncesi ile sonrası branş sınavı arasındaki fark nedir?
Madde metninde branş sınavı şartı, Anayasa Mahkemesi iptal kararı kapsamında yer almaktadır ve iptal kararı 14/2/2027 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Bu tarihten önce yapılacak atamalarda ilgili bent henüz yürürlükten kalkmamıştır.
Bu tarihe kadar yapılan atamalarda branş sınavı şartı aranmaya devam eder; iptalin yürürlüğe girmesinden sonra ise bu şart uygulanamaz.
İlgili konular
İlgili terimler
- Ek madde
- Mülga hüküm
- Değiştirilen hüküm
- Erişimin engellenmesi
- Atıf maddesi
- Hak Düşürücü Süre (6 işgünü)
- Yürürlükten kaldırma
- Yönetmelik
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.