Yönetmelik nedir?

136 maddede geçiyor · 89 kanun

Kısaca

Yönetmelik, 89 kanunda 136 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.144 · yönetmelik: Yürütme organının kanuna dayanarak çıkardığı, genel ve soyut düzenleyici işlemdir.
  • HMK m.386 · mühürleme, deftere geçirme ve yemin tutanağı düzenlenmesi usulü: Bu üç işin usulünün ayrıntısını belirleyen, Adalet Bakanlığınca çıkarılan düzenleyici işlemdir.
  • CMK m.167 · yönetmelik: Kanunun uygulanmasını ayrıntılandıran, idare tarafından çıkarılan genel düzenleyici işlemdir.

Kanunda nerede geçiyor

136 maddeden 30'i

Devlet Memurları Kanunu(6 maddeden 5'i)

  • DMK m.2 · Amaç

    Kanunun uygulanmasına ilişkin ayrıntıları düzenleyen, kanunda öngörülen hallerde çıkarılan düzenleyici işlemdir. Bu madde uyarınca Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulur; düzenleme yetkisinin kapsamı kanunun ilgili hükümlerinde belirlenir.

  • DMK m.192 · Devlet memurları için konut kredisi

    Maddenin ikinci fıkrasına göre kredinin şartlarını, borcun tahsilini ve yıllık ödenecek toplam tutarı belirleyen düzenleyici işlemdir. Yönetmelik Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığınca hazırlanır.

  • DMK m.210 · Cenaze giderleri

    Devlet Personel Başkanlığınca, Maliye ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlıklarının görüşleri alınarak hazırlanan ve 209. ve 210. maddelerin uygulanmasını belirleyen düzenlemedir.

  • DMK m.211 · Giyecek yardımı

    Maddenin uygulanmasını sağlayan, Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacağı idari düzenleyici işlemdir. Hangi memurların yardımdan yararlanacağı ve yardımın şekli bu yönetmelikle belirlenir.

  • DMK m.214 · Kurumların memurlarını hizmet içinde yetiştirme esasları

    Hizmet içi eğitimin usul ve esaslarının düzenlendiği, Devlet Personel Başkanlığı tarafından ilgili kurumlarla birlikte hazırlanan düzenleyici işlemdir. Eğitimin uygulanmasının çerçevesi bu yönetmeliklerle belirlenir.

Ceza Muhakemesi Kanunu

  • CMK m.99 · Yönetmelik

    Maddenin gösterdiği ayrıntıların düzenleneceği ikincil mevzuat. Maddede sayılan konuların ayrıntısı bu yönetmelikle belirlenir; kanun yalnızca çerçeveyi çizer.

  • CMK m.140/A · Yönetmelik

    Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenleyen, idarenin çıkardığı alt düzey düzenleyici işlemdir. Bu maddede yönetmelik, koruma tedbirlerinin uygulanma usul ve esaslarını belirlemek için kanunun açıkça yetkilendirdiği araçtır.

  • CMK m.167 · Yönetmelik

    Kanunun uygulanmasını ayrıntılandıran, idare tarafından çıkarılan genel düzenleyici işlemdir. Bu maddede yönetmelik, adlî kolluğun nitelik ve çalışma esaslarını belirleyen tek düzenleme aracıdır.

  • CMK m.333 · Yönetmelik

    Kanunun uygulanmasını ayrıntılandırmak için idarenin çıkardığı, genel ve soyut düzenleyici işlemdir. Bu maddeye göre yalnızca Kanunda açıkça öngörülen hallerde çıkarılabilir.

Karayolları Trafik Kanunu

  • KTK m.18 · Belediye sınırları içinde bulunan karayolu kenarındaki yapı ve tesisler

    Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca düzenlenen ve tesislerin trafik güvenliği şartlarını, izin ve denetim esaslarını gösteren düzenleyici işlemdir. İzin ve işletme izni koşulları bu yönetmeliğe bağlıdır.

  • KTK m.26 · Araçlara ait trafik ayırım işaretleri ve diğer işaretler

    İçişleri Bakanlığınca çıkarılan ve dış işaret, yazı, donanım ve izin usullerini gösteren düzenlemedir. Maddenin ikinci fıkrasında yer alan yasak ile üçüncü fıkrada öngörülen izin esasları bu yönetmelikte belirlenir.

  • KTK m.75 · Okul taşıtları

    Okul taşıtlarının çalıştırılma şartlarını, zamanlarını ve niteliklerini belirleyen ikincil düzenlemedir. Maddenin ayrıntısı bu yönetmelikte aranır.

  • KTK m.135 · Yönetmelikler

    Kanunun uygulanmasını sağlamak amacıyla idare tarafından çıkarılan, genel ve soyut nitelikte düzenleyici işlemdir. Yönetmelik çıkarma yetkisi, kanunda açıkça öngörülmüş olmasa da Anayasa'nın 124. maddesinden doğar; bu madde yalnızca belirli yönetmeliklerin çıkarılma usulünü ve süresini belirler.

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu

  • Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ek m.1

    Kanunun uygulanmasını ayrıntılandırmak üzere yürütme organının çıkardığı, genel ve soyut nitelikte idari düzenleme. Kanun ile yönetmelik arasındaki ilişki, yönetmeliğin kanuna dayanması ve kanuna aykırı olamaması ile belirlenir.

  • Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ek m.3

    Kanunun uygulanmasına ilişkin ayrıntıları belirlemek üzere idare tarafından çıkarılan düzenleyici işlemdir. Maddenin öngördüğü yönetmelik, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde çıkarılmalıdır.

  • Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ek m.9

    Bakanlıkça çıkarılan ve veri tabanının teknik altyapısını, donanımını, erişim, kullanım ve yetkilendirme esaslarını belirleyen düzenleyici işlemdir. Maddedeki düzenlemenin ayrıntısı bu yönetmelikte yer alır.

  • Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu geç. m.8

    Kanunun uygulanmasını sağlamak amacıyla yetkili merci tarafından çıkarılan idari düzenleyici işlemdir. Bu maddede yönetmelik, yalnızca Kanunla değiştirilen maddelerin gerektirdiği düzenlemeleri ifade eder.

Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.916 · H) Yönetmelik

    Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca, bu Kanun hükümlerine uygun olarak çıkarılan düzenleyici işlemdir. Yolcu taşımasının ayrıntılı kurallarını taşır ve kanunun yerine geçemez.

  • TTK m.953 · E) Yönetmelik

    Cumhurbaşkanınca çıkarılan, bu maddede açıkça yetkilendirilen idari düzenleme türüdür. Yönetmeliğin kapsamı maddenin sınırladığı üç konu ile sınırlıdır.

  • TTK m.1522 · B) Ölçeklerine göre işletmeler

    Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca çıkarılan ve ölçütleri belirleyen düzenleyici işlemdir. Resmî Gazete'de yayımlanması şarttır. Ölçütlerin asıl içeriği bu yönetmelikte bulunur.

İş Kanunu

  • İş K. m.111 · Sanayi, ticaret, tarım ve orman işleri

    Maddenin son fıkrasına göre bir işin sanayi, ticaret, tarım veya orman işlerinden hangisine gireceğini belirleyen, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan düzenleme. Kapsam tespitinde esas alınacak ayrıntılı listeyi içerir.

  • İş K. m.119 · Yönetmelikler

    Kanunun uygulanmasına ilişkin teknik ve ayrıntılı kuralları içeren, idare tarafından çıkarılan düzenleyici işlemdir. Kanunun öngördüğü konularda çıkarılır ve kanuna aykırı olamaz.

  • İş K. ek m.1 · Korumalı işyerlerinde çalışan engellilerin ücretleri

    Ödemenin usul ve esaslarını belirleyen, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığının uygun görüşü alınarak çıkarılan düzenlemedir.

Avukatlık Kanunu

  • Av. K. m.68 · Başka baroya nakil

    Nakil dilekçelerine eklenecek belgeleri ve nakil usullerini belirleyen düzenleyici işlemdir. Maddenin ikinci fıkrası bu konuları kanun düzeyinde değil yönetmelik düzeyinde düzenlemeye bırakır.

  • Av. K. m.181 · Yıllık çalışma raporu ve yönetmelik

    Türkiye Barolar Birliğince çıkarılan ve büronun kuruluşu, görevlendirme, ücret, işleyiş ve denetim konularını gösteren düzenleyici işlemdir. Maddenin ayrıntılarını bu düzenleme belirler.

  • Av. K. m.182 · Yönetmelik

    Kanunda düzenlenmesi yönetmeliğe bırakılan hususlar ile Kanunun uygulanabilmesi için yönetmelikte yer alması gereken diğer konuları kapsayan, Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca hazırlanan düzenleyici işlemdir. Bu yönetmelikler Birlik tarafından hazırlanır ve Adalet Bakanlığına gönderilir.

Terim 81 kanunda daha geçiyor.

Karıştırılan kavramlar

Madde 6 ile madde 20 (yönetmelik) arasındaki fark nedir?

Madde 6, komşu suyundan istifadenin ilkesini ve ihtiyaç-masraf ölçütünü koyar.

Madde 20, şartların ayrıntısının yönetmelikle belirleneceğini düzenler.

Hakkın şartları yalnız kanunla değil yönetmelikle birlikte okunarak tespit edilir.

167 s. K. m.6

Yönetmelik ile kanun arasındaki fark nedir?

Yönetmelik, kanunun uygulanmasını sağlayan ikincil düzenleyici işlemdir ve kanunun yerine geçemez.

Kanun, yetkili organ tarafından yasama usulüyle çıkarılan birincil normdur ve hak ile yükümlülük kurabilir.

Yönetmelik, kanunda yer almayan bir yükümlülüğü getiremez; aykırılığı halinde iptal davasına konu olur.

195 s. K. m.53

Yönetmelik kuralı ile kanun kuralı arasındaki fark nedir?

Birinci fıkrada yararlanmanın ayrıntıları Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmeliğe bırakılmıştır.

İkinci fıkradaki sigortalılık hali kanunun kendisinde doğrudan düzenlenmiştir ve yönetmeliğe bağlı değildir.

Sigortalı yabancının yararlanma hakkı kanundan doğar; yönetmelik bu hakkı daraltamaz. Ücret mukabili grupta ise yönetmelik belirleyicidir.

224 s. K. m.6

Kanun düzeyinde düzenleme ile yönetmelik düzeyinde düzenleme arasındaki fark nedir?

Maddenin saydığı konular kanunla düzenlenir ve bu kanun konusunda temel çerçeveyi çizer.

Kanunda öngörülen hallerde yönetmelikler, kanunun ayrıntılarını Cumhurbaşkanınca düzenler.

Yönetmelik, kanunda öngörülmeyen bir konuda yeni yükümlülük getiremez; düzenleme yetkisi kanunun ilgili hükümleriyle sınırlıdır.

DMK m.2

Madde hükmü ile yönetmelik hükmü arasındaki fark nedir?

Madde yalnızca yetki verir; hangi memurun ve hangi şekilde yardım alacağını kendisi belirlemez.

Yönetmelik, yardımdan yararlanacak kişileri ve yardımın şeklini somut olarak belirleyen düzenlemedir.

Yararlanma hakkının somut kapsamı için yalnızca madde metnine değil yönetmelik hükmüne bakılır.

DMK m.211

Kanun ile yönetmelik düzenlemesi arasındaki fark nedir?

Maddenin atıf yaptığı kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile üst düzey normatif metinler.

Kılık ve kıyafetin ayrıntısını belirleyen yönetmelik düzeyindeki kurallar.

Yönetmelikteki kural, maddenin yollama yaptığı kaynak olarak uygulanır; ayrıntılı kıyafet ölçütleri yönetmelikte aranır.

DMK ek m.19

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 2018/44 E., 2018/50 K., 31.05.2018
    İlgili madde: 2937 s. K. m.32, 6458 s. K. m.98, 5174 s. K. m.78, 4566 s. K. m.30
  2. 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023
    İlgili madde: 6458 s. K. m.121, 5977 s. K. m.16
  3. 2018/111 E., 2020/47 K., 24.09.2020
    İlgili madde: 5898 s. K. m.4, 2090 s. K. m.10

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.