Tüzük nedir?

Tüzük, kanunların uygulanmasını göstermek amacıyla çıkarılan ve kanuna dayanan düzenleyici işlemdir.

Yönetmelik, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri tarafından kendi görev alanına ilişkin olarak çıkarılan düzenleyici işlemdir.

Maddede her iki düzenleyici işlem birlikte anılmış ve aynı geçiş rejimine bağlanmıştır; 6771 sayılı Kanun sonrası tüzük çıkarılması artık mümkün değildir.

Tüzük, delege seçiminin usul ve esaslarını belirleyebilir.

Tüzük, delege seçilmeyi engelleyen hüküm koyamaz.

Engelleyici tüzük hükmü geçersizdir; herkes delege olma hakkına sahip kabul edilir.

Tüzük ve programın ilkelere aykırılığı, partinin kuruluş belgesindeki hedeflerin değerlendirilmesidir.

Eylemin ilkelere aykırılığı, partinin fiilî davranışlarının değerlendirilmesidir.

Anayasa 68/4'e aykırılık her iki yönden de ayrı ayrı değerlendirilir; kapatma bakımından farklı koşullar uygulanır (m.69).

Partinin tüzük ve programının m.68/4'e aykırı bulunması; bu halde kapatma için yalnızca aykırılığın tespiti yeterlidir.

Partinin eylemlerinin m.68/4'e aykırı olması; bu halde partinin odak hâline geldiğinin tespiti gerekir.

Eylem sebebiyle kapatma çok daha zordur ve odak şartı aranır. Tüzük-program aykırılığında temelli kapatma doğrudan verilir.

Derneğin ilk tüzüğü, kuruluş sırasında mülki amire verilir ve incelenerek kayda alınır.

Sonradan yapılan tüzük değişikliği de aynı yöntemle incelenir ve tebliğ edilir.

Değişikliklerde de mülki amir incelemesi ve İçişleri ile Milli Savunma Bakanlıklarının görüşü gerekir; kayıt tarihi değişiklik için değil kuruluş için söz konusudur.

Tüzükte öngörülen amaca uygun kapalı yer toplantısı istisna kapsamındadır.

Tüzükte yer almayan, örneğin tüzükte bulunmayan halka açık bir faaliyet türü, istisna dışında kalır.

Dernek ya da tüzel kişinin tüzüğünde faaliyet alanının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.