Bekletici sorun nedir?
Kısaca
Bekletici sorun, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- HMK m.165 · bekletici sorun: Bir davanın görülmesi sırasında ortaya çıkan ve davanın karara bağlanması için başka bir yargılama mercinin çözümlemesi gereken meseledir.
- TTK m.1308 · ücretin paylaştırılması aa) Tek ücret: Bir davanın, başka bir davada verilecek kararın sonucuna bağlı olması hâlinde, yargılamanın o kararın verilmesine kadar durdurulmasıdır.
- 2247 s. K. m.19 · yargı merciilerinin uyuşmazlık mahkemesine başvurmaları: Uyuşmazlık Mahkemesi karar verinceye kadar davanın incelemesinin ertelenmesi anlamına gelir.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.163 · Ön sorunun ileri sürülmesi
Yargılamanın karara bağlanabilmesi için çözülmesi gereken ön sorunun başka bir mahkeme veya idari merciin kararına bağlı olduğu hâldir. Bu hâlde karar yetkisi yargılamayı yürüten mahkemede değil, başka bir mercidedir.
- HMK m.165 · Bekletici sorun
Bir davanın görülmesi sırasında ortaya çıkan ve davanın karara bağlanması için başka bir yargılama mercinin çözümlemesi gereken meseledir. Mahkeme bu meseleyi kendi görevi içinde çözemez.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.1308 · e) Ücretin paylaştırılması aa) Tek ücret
Bir davanın, başka bir davada verilecek kararın sonucuna bağlı olması hâlinde, yargılamanın o kararın verilmesine kadar durdurulmasıdır. Bu maddede, hakem önündeki davada kurtarma ücretinin kesin hükümle belirlenmesi beklenir.
- TTK m.1361 · d) Haksız ihtiyati haciz sebebiyle açılacak tazminat davası hakkında
Bir davanın sonucunun, başka bir davada karar verilebilmesi için beklenmesini gerektiren hukuki veya fiili meselenin adıdır. Bu maddede tazminat davasının, esas davanın sonuçlanmasını beklemesi anlamına gelir.
Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun
- Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun m.19 · Yargı merciilerinin uyuşmazlık mahkemesine başvurmaları
Uyuşmazlık Mahkemesi karar verinceye kadar davanın incelemesinin ertelenmesi anlamına gelir. Başvuran merci, Uyuşmazlık Mahkemesinin kararını beklemeden esasa girmez.
Karıştırılan kavramlar
Ön sorun ile bekletici sorun arasındaki fark nedir?
Ön sorunun hakkında karar yetkisi yargılamayı yürüten mahkemededir.
Bekletici sorunda çözüm, başka bir mahkeme veya idari merciin kararına bağlıdır.
Bekletici sorun hâlinde yargılama m.165 uyarınca bekletilebilir; ön sorunda ise mahkeme sorunu kendisi çözer.
İhtiyari bekletici sorun ile mecburi bekletici sorun arasındaki fark nedir?
Bu maddedeki bekletme mahkemenin takdirine bağlıdır.
Somut norm denetimi ve yargı yolu uyuşmazlığı gibi hallerde bekletme zorunludur.
Mecburi hallerde mahkeme bekletmeme takdirini kullanamaz; ihtiyari halde ise bekletmekten kaçınabilir.
Bekletici sorun ile ön sorun (m.164) arasındaki fark nedir?
Bekletici sorun, çözümü başka bir yargı merciine ait olan meseledir.
Ön sorun, mahkemenin kendi görevi içinde incelediği ve karara bağlayabildiği meseledir.
Ön sorunu mahkeme kendisi çözer; bekletici sorunda ise yargılama, çözümü başka merciden beklenerek ertelenir.
Ek yetki ile bekletici sorun kararı arasındaki fark nedir?
Ceza mahkemesi ikincil sorunu kendisi çözerek hükmünü verebilir.
Ceza mahkemesi, sorunun görevli mahkemede çözülmesini beklemek üzere bekletici sorun kararı verebilir.
Mahkeme davayı kendi çözümüyle sürdürebilir ya da yargılamayı durdurarak görevli mahkemenin sonucunu bekleyebilir; bu tercih hâkime bırakılmıştır.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2023/618 E., 2025/231 K., 16.04.2025İlgili madde: HMK m.165
- Hukuk Genel Kurulu, 2020/192 E., 2022/574 K., 19.04.2022İlgili madde: HMK m.165
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.