Bilgi isteme yetkisi nedir?

Komisyonun bakanlıklardan, genel ve katma bütçeli dairelerden, mahalli idarelerden, üniversitelerden ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarından bilgi isteme yetkisi, kamu idaresi muhataplarına yöneliktir.

Aynı yetki özel kuruluşlara da tanınmıştır; madde bu bakımdan kamu ve özel muhatap ayrımı yapmaz, ikisini aynı cümlede sayar.

Özel kuruluşlar da bilgi isteme yetkisinin muhatabı olabilir; ancak bu yetki özel kuruluşlar bakımından bilgi istemeyle sınırlıdır, madde onlara ilgililerini çağırma yetkisi açıkça tanımış olsa da ayrıca yaptırıma bağlanmamıştır. (metinde açıkça belirtilmemiş; sonucundan çıkarılmıştır)

Gezme, binanın ve arazinin fiziki olarak incelenmesi yetkisidir (birinci fıkra).

Bilgi isteme, mükellef ve kiracılardan ya da resmi ve özel kuruluşlardan belge veya bilgi alınmasıdır (ikinci ve üçüncü fıkra).

Gezme yetkisinin muvafakat kuralına bağlanması bilgi isteme yetkisini etkilemez; bilgi istemenin ayrı koşulları vardır.

Madde uyarınca Başkanlık, görevi gereği ihtiyaç duyduğu bilgiyi doğrudan talep eder. Bu yol bir kurum içi veya kurumlar arası istemdir.

4982 sayılı Kanun'a göre bilgi edinme başvurusu, ilgili kişinin dilekçeyle yaptığı başvurudur ve kamuya açık olmayan bilgiyle sınırlıdır.

Başkanlığın doğrudan istemi, bilgi edinme başvurusunun usul ve sınırlarına tabi değildir; ancak ticari sır koruması ayrıca geçerlidir.

Kurum, görevlerini yerine getirirken gerekli gördüğü her türlü bilgiyi kamu kurum ve kuruluşlarından ile gerçek ve tüzel kişilerden isteyebilir.

Kurum, aldığı bilgileri ilgililere ve kamuya açıklarken yönetmelikle belirlenen ilke ve usullere bağlıdır ve ticari gizlilik niteliği taşıyan bilgileri açıklayamaz.

Bilgi toplama yetkisi geniştir, ancak toplanan bilginin açıklanması ticari gizlilik sınırıyla daraltılmıştır.

Denetim, piyasa tarafları ve tesisleri nezdinde yapılan incelemeyi, numune alınmasını, sözlü veya yazılı açıklama istenmesini ve tutanak düzenlenmesini kapsar.

Bilgi isteme yetkisi, piyasa tarafı olmayan kamu kurum ve kuruluşlarını ve gerçek ve tüzel kişileri de kapsar.

Bilgi isteme yetkisi daha geniş bir kişi çevresine uzanır; denetim yetkisi yalnızca piyasa tarafları ve tesisleri ile sınırlıdır.

Denetim kurulu üyeleri, bilgi, belge ve kayıt isteyebilir ve yerlere girme talebinde bulunabilir.

Kolluk kuvveti kullanma yetkisi bu maddede yoktur; kolluk yetkisi 5253 m.20 kapsamında devlet denetiminde söz konusudur.

Dernek içi denetimde istek zorunlu yerine getirilir, ancak zorlama yetkisi bu maddeye dayanılarak kullanılamaz.