Çıkarılma nedir?
Kısaca
Ortaklardan birinin, şirket ortaklığından mahkeme kararıyla çıkarılmasıdır. Çıkarma, ortağın kendi iradesiyle çıkmasından farklı olarak diğer ortağın istemine dayanır.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.257 · 5. İki kişilik şirkette a) Haklı sebeplerin varlığında
Ortaklardan birinin, şirket ortaklığından mahkeme kararıyla çıkarılmasıdır. Çıkarma, ortağın kendi iradesiyle çıkmasından farklı olarak diğer ortağın istemine dayanır.
- TTK m.259 · II - Hükümler — 1. Tescil
Ortağın diğer ortakların kararı veya kanunda öngörülen bir sebep üzerine şirketten uzaklaştırılmasıdır. Ortağın iradesi dışında gerçekleşir.
- TTK m.260 · 2. Ayrılan ortağın payı a) Hesaplama şekli
Sözleşmede şirketin diğer ortaklarla devam edeceğine dair hüküm bulunan hâllerde, diğer ortakların yazılı bildirimle ortağı şirketten uzaklaştırmasıdır. Esas alınacak tarih, ortağın çıkarıldığı andır.
- TTK m.261 · b) Ödeme şekli
Ortağın, kanunda veya ana sözleşmede öngörülen hâllerde şirket tarafından ortaklıktan çıkarılmasıdır. Ortağın iradesi dışında gerçekleşir.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
- Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.19 · Sendika üyeliğinin sona ermesi ve askıya alınması
Genel kurulun kararıyla üyenin sendikadan çıkarılmasıdır. Kararın tebliği üzerine üye otuz gün içinde mahkemeye itiraz edebilir ve üyelik kararın kesinleşmesine kadar devam eder.
Karıştırılan kavramlar
Haklı sebep ile çıkarılma ile fesih ve tasfiye arasındaki fark nedir?
Madde 257 uyarınca mahkeme, fesih ve tasfiye yapmadan ortağın çıkarılmasına karar verebilir; şirket tek ortakla devam eder.
Genel haklı sebeple fesih davasında (TTK m.245 ve devamı) şirket dağılır ve tasfiyeye girer.
Madde 257 kapsamında şirket varlığını sürdürür ve iş ve işlemleri davacı ortağa geçer; fesih halinde tasfiye yapılır.
Çıkma ile çıkarılma arasındaki fark nedir?
Ortağın kendi iradesiyle ayrılması.
Diğer ortakların kararı veya kanuni sebep üzerine ortağın uzaklaştırılması.
Her iki hâlde de tescil ve ilan yükümlülüğü ve üçüncü kişilere karşı geçerlilik kuralı aynıdır.
Çıkma-çıkarılma ile ölüm arasındaki fark nedir?
Ortağın hayatta iken şirketten ayrılması.
Ortağın ölümü ile şirketin ilişkisinin sona ermesi.
Ölüm hâlinde ayrı bir hüküm uygulanır; m.259/2 TTK m.250 ikinci fıkrasına yollama yapar.
Çekilme ile çıkarılma arasındaki fark nedir?
Çekilmede üye kendi iradesiyle ayrılır ve tek taraflı bildirim yeterlidir.
Çıkarılmada üye iradesi dışında genel kurul kararıyla üyelikten çıkarılır.
Çekilmede bir aylık bekleme süresi uygulanır; çıkarılmada otuz günlük itiraz süresi ve mahkeme kararına kadar üyeliğin devamı söz konusudur.
Disiplin cezası ile görevden çıkarılma (kanunda ayrım) arasındaki fark nedir?
Maddede sözleşmeli personel için görevden uzaklaştırma ile disiplin cezalarının uygulanması Devlet memurlarına ilişkin hükümlere tabi tutulmuştur.
Kademe ilerlemesinin durdurulması ve üstü cezalar, disiplin kurulu kararı alınarak atamaya yetkili amirin onayıyla sözleşmeli personelin görevine son verilmesi sonucunu doğurur.
Hafif cezalarda görevden çıkarma yoktur; ağır cezalarda ise onay mekanizması işler.
Yönetmelik çıkarılma süresi ile yönetmelik içeriği arasındaki fark nedir?
Madde, yönetmeliklerin çıkarılma süresini altı ay olarak belirler.
Madde, yönetmeliklerin içeriğini ayrıntılı biçimde belirlemez.
Süre, yönetmeliklerin çıkarılmasına ilişkin bir düzenleyici süredir; içerikleri bu maddeden değil ilgili hükümlerden ve yönetmeliklerin kendisinden izlenir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2021/777 E., 2023/529 K., 31.05.2023İlgili madde: 6356 s. K. m.19
- Hukuk Genel Kurulu, 2020/189 E., 2020/888 K., 17.11.2020İlgili madde: 6356 s. K. m.19
- 11. Hukuk Dairesi, 2022/6962 E., 2024/5449 K., 02.07.2024İlgili madde: TTK m.257
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.