Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Madde 19Sendika üyeliğinin sona ermesi ve askıya alınması

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, sendika üyeliğinin kendiliğinden sona ermesi, üyelikten çekilme, sendikadan çıkarılma ve askıya alınma hallerini düzenler. Zorlanmama ilkesi, e-Devlet üzerinden çekilme bildirimi, çekilmenin bir ay sonra geçerlilik kazanması, çıkarılmaya karşı itiraz ve bu hallerde üyeliğin devamı ile işveren vekili, yaşlılık aylığı, işkolu değişikliği, işsizlik ve askerlik hallerini kapsar. Madde, işçi ve işveren sendikalarının üyeleri bakımından uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)İşçi veya işveren, sendikada üye kalmaya veya üyelikten ayrılmaya zorlanamaz.

(2)Her üye, e-Devlet kapısı üzerinden çekilme bildiriminde bulunmak suretiyle üyelikten çekilebilir. E-Devlet kapısı üzerinden yapılan çekilme bildirimi elektronik ortamda eş zamanlı olarak Bakanlığa ve sendikaya ulaşır.

(3)Çekilme, sendikaya bildirim tarihinden itibaren bir ay sonra geçerlilik kazanır. Çekilenin bir aylık süre içinde başka bir sendikaya üye olması hâlinde yeni üyelik bu sürenin bitimi tarihinde kazanılmış sayılır.

(4)Sendika üyeliğinden çıkarılma kararı genel kurulca verilir. Karar, e-Devlet kapısı üzerinden Bakanlığa elektronik ortamda bildirilir ve çıkarılana yazı ile tebliğ edilir. Çıkarılma kararına karşı üye, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde mahkemeye itiraz edebilir. Mahkeme iki ay içinde kesin olarak karar verir. Üyelik, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.

(5)İşveren veya işveren vekili sıfatını kaybedenlerin sendika ve üst kuruluşlardaki üyelikleri ve görevleri, bu sıfatı kaybettikleri tarihte kendiliğinden sona erer. Ancak, tüzel kişiliği temsilen işveren vekili sıfatı ile işveren sendikalarına üye olanların bu sıfatı kaybetmeleri hâlinde tüzel kişiliğin üyeliği düşmez. Bu durumda işveren vekilinin kuruluş organlarındaki görevleri sona erer.

(6)Sosyal Güvenlik Kurumundan yaşlılık veya malullük aylığı ya da toptan ödeme alarak işten ayrılan işçilerin sendika üyeliği sona erer. Ancak çalışmaya devam edenler ile kuruluş ve şubelerinin yönetim, denetleme ve disiplin kurullarındaki görevleri sırasında yaşlılık veya malullük aylığı ya da toptan ödeme alanların üyeliği, görevleri süresince ve yeniden seçildikleri sürece devam eder.

(7)İşkolunu değiştirenin sendika üyeliği kendiliğinden sona erer.

(8)İşçi kuruluşu ve şubelerinin organlarında görev almak üyeliği sona erdirmez.

(9)İşçi sendikası üyesinin bir yılı geçmemek üzere işsiz kalması üyeliğini etkilemez.

(10)Herhangi bir askeri ödev nedeniyle silah altına alınan üyenin üyelik ilişkisi bu süre içinde askıda kalır.

(11)Üyeliğin kazanılması ile üyeliğin sona ermesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Atıflar(3)
Bu maddede geçen tanımlar(5)
Bakanlık
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını
İşveren vekili
İşveren adına işletmenin bütününü yönetenleri
Kuruluş
Sendika ve konfederasyonları
Sendika
İşçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçi veya işverenin bir araya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşları
Üst kuruluş
Konfederasyonları

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

238 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2021/777 K.2023/529 T.2023-05-31
    Hukuk Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
    Ancak, sendika şubesi, sendika veya konfederasyonların yönetim ve denetim kurullarındaki görevleri sırasında yaşlılık,emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme alan yöneticilerin sendika üyeliği,görevleri süresince ve yeniden seçildikleri sürece devam eder." şeklinde olup daha sonra yürürlüğe giren 6356 sayılı Kanun'da da sendika üyeliğini sona erdiren sebepler 19 uncu maddede düzenlenmiştir.
  2. 9. Hukuk Dairesi · E. 2022/10635 · K. 2022/10629 · T. 28.09.2022
    Daire kararıOnama
    Sendika Yönetim Kurulunun bu kararı tavsiyeden/tekliften öteye geçip münhasıran Genel Kurula ait olan üyelikten ihraç/çıkarma yetkisinin yasaya aykırı olarak kullanılmaya çalışılması nedeniyle 6356 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesine açıkça aykırı olduğu ve bu sebeple davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararı olduğu gibi davacı hakkında Genel Kurul tarafından alınan ihraç kararı olmadığının da anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmi
  3. 9. Hukuk Dairesi · E. 2025/9462 · K. 2025/10438 · T. 26.12.2025
    Daire kararıBozma
    Yukarıda yapılan açıklamalar ve 6356 sayılı Kanun'un 19. maddesine göre üyelikten çekilmenin, sendikaya bildirim tarihinden itibaren bir ay sonra geçerlilik kazanacağı dikkate alındığında, davacının 01.04.2018-17.09.2018 tarihleri dışında sözü edilen toplu iş sözleşmesinden yararlanması mümkün değildir.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • Sendika Üyeliğinin Sona Ermesi ve Askıya Alınması
    İs Hukuku · 2.2 Kuruluşlarla İlgili Hükümler · 4:13
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

İş Hukuku

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre, sendika üyeliğinden çekilme, e-Devlet kapısı üzerinden yapılan bildirim tarihinden itibaren ne kadar süre sonra geçerlilik kazanır?

  1. A) Bildirim yapıldığı anda
  2. B) 15 gün sonra
  3. C) 1 ay sonra
  4. D) 2 ay sonra
  5. E) 3 ay sonra

Bu maddeyle ilgili 17 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl