Çıkma nedir?

Çıkma izni, yabancı vatandaşlık kazanmak üzere çıkmak isteyenlere verilen ön izindir ve iki yıl geçerlidir.

Çıkma belgesi, yabancı vatandaşlığı önceden kazandığını belgeleyenlere veya izin sonucunda yabancı vatandaşlık kazananlara verilen belgedir.

Vatandaşlık ancak çıkma belgesinin imza karşılığı teslimi ile kaybedilir; çıkma izni tek başına kaybı doğurmaz.

Ortağın kendi iradesiyle ayrılması.

Diğer ortakların kararı veya kanuni sebep üzerine ortağın uzaklaştırılması.

Her iki hâlde de tescil ve ilan yükümlülüğü ve üçüncü kişilere karşı geçerlilik kuralı aynıdır.

Ortağın hayatta iken şirketten ayrılması.

Ortağın ölümü ile şirketin ilişkisinin sona ermesi.

Ölüm hâlinde ayrı bir hüküm uygulanır; m.259/2 TTK m.250 ikinci fıkrasına yollama yapar.

Sözleşmede çıkma hakkı tanınmışsa ortak bu hakka dayanarak şirketten çıkabilir ve bu durumda sözleşmenin öngördüğü şartlar aranır.

Sözleşmede hüküm bulunmasa bile haklı sebep varsa ortak mahkemeden çıkma kararı isteyebilir. Bu hak sözleşmeyle kaldırılamaz.

Sözleşmede çıkma hükmü yoksa çıkma ancak diğer ortakların kabulü (sözleşme değişikliği için oybirliği) veya haklı sebeple dava yoluyla gerçekleşir.

Çıkma davasında ortak yalnızca kendi ortaklığının sona ermesini ister.

Fesih davasında ortak şirketin tamamının sona erdirilmesini ister; mahkeme sebebi haklı bulursa şirket dağılır.

Bu maddede düzenlenen çıkma davası yalnızca ortağın ayrılmasını sağlar; fesih isteği ise şirketin dağılmasına yol açar. Ayrım, ortağın istem ve sonuç yönünden farklılık gösterir.

Çıkma keyfiyeti kooperatifin varlığını tehlikeye düşürmüyorsa ortak, herhangi bir tazminat yükü olmaksızın çıkma hakkını kullanabilir.

Çıkma keyfiyeti kooperatifin varlığını tehlikeye düşürüyorsa ve anasözleşmede tazminat hükmü bulunuyorsa, ortak muhik bir tazminat ödemek zorundadır.

Tazminat yükümlülüğü ancak iki koşulun birlikte bulunmasıyla doğar: tehlike ve anasözleşmede öngörülmüş hüküm.