Doğrudan ayrımcılık nedir?

Kanunda tanımlı · 2 kanun4 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Doğrudan ayrımcılık, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

6701 s. K. m.2 · tanımlar: Bir kişinin, hukuken tanınmış hak ve hürriyetlerden karşılaştırılabilir durumdaki kişilere kıyasla eşit biçimde yararlanmasını, kanunda sayılan temellere dayanarak engelleyen ya da zorlaştıran her türlü farklı muamelesidir.
4049 s. K. m.5: Bir işçiye cinsiyet veya gebelik nedeniyle açıkça daha az elverişli muamele yapılmasıdır.
5378 s. K. m.3 · tanımlar: Engelliliğe dayalı ayrımcılık temeline dayanan ve engellinin hak ve özgürlüklerden karşılaştırılabilir durumdakilere kıyasla eşit yararlanmasını engelleyen, kısıtlayan veya zorlaştıran her türlü farklı muameleyi ifade eder.

5378 s. K. m.3/1-aEngelliler Hakkında Kanun
Doğrudan ayrımcılık: Engelliliğe dayalı ayrımcılık temeline dayanan ve engellinin hak ve özgürlüklerden karşılaştırılabilir durumdakilere kıyasla eşit şekilde yararlanmasını engelleyen, kısıtlayan veya zorlaştıran her türlü farklı muameleyi
6701 s. K. m.2/1-dTürkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu
Doğrudan ayrımcılık: Bir gerçek veya tüzel kişinin, hukuken tanınmış hak ve hürriyetlerden karşılaştırılabilir durumdakilere kıyasla eşit şekilde yararlanmasını bu Kanunda sayılan ayrımcılık temellerine dayanılarak engelleyen veya zorlaştıran her türlü farklı muameleyi

Aynı terim her kanunda o kanunun uygulanması bakımından ayrı tanımlanır; tanım yalnız kendi kanununda bağlayıcıdır.

4 madde

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu m.2 · Tanımlar
Bir kişinin, hukuken tanınmış hak ve hürriyetlerden karşılaştırılabilir durumdaki kişilere kıyasla eşit biçimde yararlanmasını, kanunda sayılan temellere dayanarak engelleyen ya da zorlaştıran her türlü farklı muamelesidir. Karşılaştırılabilir durum koşulu aranır.
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu m.4 · Ayrımcılık türleri
Bir kişinin, kanunda sayılan bir temele dayanarak, diğer kişilere göre daha az elverişli biçimde muamele görmesidir. Tanımı Kanun'un 2. maddesinde yer alır.

Engelliler Hakkında Kanun m.3 · Tanımlar
Engelliliğe dayalı ayrımcılık temeline dayanan ve engellinin hak ve özgürlüklerden karşılaştırılabilir durumdakilere kıyasla eşit yararlanmasını engelleyen, kısıtlayan veya zorlaştıran her türlü farklı muameleyi ifade eder. Ölçüt, farklı muamelenin doğrudan engellilik temeline dayanmasıdır.

Cinsiyet veya gebelik nedeniyle açıkça farklı işlem yapılması.

Görünürde tarafsız bir uygulamanın bir cinsiyet veya gebelik grubunu fiilen dezavantajlı kılması.

Her iki hal de madde kapsamında yasaktır; biyolojik veya işin niteliğine ilişkin zorunlu sebep yalnız bu yasağın istisnasıdır.

Ayrımcılık talimatı, ayrımcılığı gerçekleştiren kişiye değil, ona emir veren ya da yetki veren kişiye yöneliktir.

Doğrudan ayrımcılık fiilen uygulanan farklı muameledir.

Talimat veren kişinin sorumluluğu, uygulama yapan kişinin fiilinden ayrı olarak tanımlanır.

Ayrı tutma, kişilerin belirli bir özellik nedeniyle fiilen ayrılmasıdır.

Doğrudan ayrımcılık ise kanunda sayılan bir temele dayalı olarak daha az elverişli muamele yapılmasıdır.

Maddede iki ayrı tür olarak ayrı sayılmıştır; ayrı tutma, ayrımcılık temelinin muamelede açıkça ortaya çıkmasını şart koşmaz.

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.