Dönüştürme nedir?

Fıkra 2/a'da, istisna uygulanan malın istisnadan yararlananlar dışındakilere iktisabı ve kayıt tescil işlemi konu edilir.

Fıkra 2/b'de, malın beş yıl içinde madde metnindeki tarife pozisyonlarından birine dönüşmesi konu edilir.

İlk durumda ilk iktisap matrahı ve kayıt tarihindeki oran, ikinci durumda ise önceki vergi mahsup edilerek dönüşüm tarihindeki oran uygulanır.

Nama yazılı payın hamiline yazılıya dönüştürülmesinde, payların bedellerinin tamamen ödenmiş olması şarttır.

Bu şartın metinde açıkça öngörülmediği yönü, yani hamiline yazılı payın nama yazılıya dönüştürülmesi, madde kapsamında ayrıca şart koşmaz.

Ödenmemiş bedeli bulunan nama yazılı pay hamiline dönüştürülemez; bu şart yalnızca bu yönde aranır.

Dönüştürmenin kanunen öngörüldüğü hâllerde yönetim kurulu gerekli kararı alarak dönüşümü derhâl uygular.

Genel dönüştürme, esas sözleşme değişikliğiyle yapılır ve bu süreçte genel kurul kararı gerekir.

Kanunen öngörülen hallerde yönetim kurulu kararı yeterli olur; sonra esas sözleşmeye yansıtma girişimi yapılır. Genel halde esas sözleşme değişikliği gerekir.

Dönüştürme, piyasa ve malvarlığı koşullarına uygun bir anda yapılırsa madde gereği yerine getirilmiş olur.

Dönüştürme gereksiz bir gecikmeyle yapılır ya da hiç yapılmazsa madde gereği yerine getirilmemiş olur.

Gecikmeli dönüştürmeden doğan zarardan vasinin sorumlu tutulup tutulmayacağı, ayrıca MK 441 kapsamındaki vasi sorumluluğuna bağlanır.

Birinci fıkrada tüzel kişilik, mahalleler ve malvarlığı katıldığı belediyeye geçer; tasfiye ayrı bir kurum tarafından yapılmaz.

İkinci fıkrada belediye köye dönüşür, tasfiye il özel idaresi tarafından yapılır ve malvarlığı ilgili köy tüzel kişiliğine intikal eder.

Borçların karşılanamayan kısmı ikinci fıkrada il özel idaresince üstlenilir ve İller Bankası üzerinden il özel idaresi hesabına aktarılır; birinci fıkrada böyle bir üstlenme hükmü yoktur.

Aynı vakıf içinde yapılan dönüştürme veya devirde bedel ödenmez.

Akara devir veya paraya çevirme gibi işlemlerde bedel söz konusu olabilir ve bu bedel yeniden hayrata tahsis edilir.

Aynı vakıf içinde işlem bedelsiz yapılır; bedel gelirse hayrata tahsis zorunluluğu doğar.