Esnaf nedir?

Esnaf, ekonomik faaliyetini sermayesinden çok bedeni çalışmasına dayandıran ve geliri kanunla belirlenen sınırı aşmayan kişidir.

Tacir, ticari işletmeyi kendi adına işleten kişidir; esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan gelir hedefli faaliyet yürütür.

Anayasa m.173'teki korumanın öznesi esnaftır; tacir bu korumadan yararlanmaz. Ayrım, Türk Ticaret Kanunu'nun esnafa uygulanacak hükümleri bakımından da önem taşır.

20. madde (ticari işletmeye ilişkin iş veya hizmetin ücret ve faiz hakkı), 53. madde (işletme adı) ve TMK m.950/2 (hapis hakkı) esnaf için de geçerlidir.

Bu üç hüküm dışındaki tacirlere özgü TTK hükümleri esnafa uygulanmaz.

Esnaf, işletme adını tescil ettirmek ve bu adın korunmasından yararlanmak gibi sonuçlara bağlanır; buna karşılık genel tacir yükümlülükleri (defter, ticaret sicili vb.) esnafa doğmaz.

Geliri kararnamedeki sınırın altında kalan kişi esnaftır.

Geliri sınırı aşan kişi, ekonomik faaliyeti esnaf olma koşulunu taşımaz.

Sınırı aşan işletme ticari işletme sayılır; sahibi tacir olur ve 15. maddedeki istisnai hükümler dışında tam TTK rejimine tabi olur.

Esnaf muaflığı belgesi, esnaf odasına kayıt ve belediye işlemiyle alınır.

Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi, vergi dairesince talep üzerine verilir.

Her iki belge de muafiyetin şekli koşullarıdır; belgesi iptal edilen kişi, şartları taşıyorsa yeniden belge almak zorundadır.

Tüccarlar için üyeler il merkezindeki ticaret odası tarafından seçilir.

Esnaf ve sanatkârlar için üyeler esnaf dernekleri birliği tarafından seçilir; birlik yoksa esnaf ve sanatkâr teşekkülleri seçer.

Hangi mükellef grubu için hangi kuruluşun seçim yetkisi olduğu belirlenir.

Vergiden muaf esnaftan yapılan alımlarda, alıcının düzenlediği gider pusulası esnafın kendisi için fatura hükmündedir.

Vergi mükellefi satıcılardan yapılan alımlarda satıcı kendi faturasını düzenler; alıcının gider pusulası düzenleme yükümlülüğü doğmaz.

Muaf esnaftan yapılan alım, alıcının defterinde gider pusulası ile kayda alınır ve bu pusula fatura yerine geçer.