İçtüzük nedir?

İçtüzük, Genel Kurulun kendi iç işleyişine ilişkin düzenlemedir.

Yönetmelik, Kanunun uygulanmasına ilişkin düzenleyici işlemdir.

Her ikisinin de Kanunda öngörülmüş olması gerekir; Kanunda öngörülmeyen bir konuda Genel Kurul bunları kabul edemez.

Madde, Mahkemenin iç düzeni ve çalışma usullerini İçtüzüğe bırakır; bu konular kanunla ayrıntılı düzenlenmez.

Mahkemenin kuruluşu, yargılama usulleri ve Başkan, başkanvekilleri ile üyelerin disiplin işleri kanunla düzenlenir; bu konular kanun kapsamındadır.

Bir konunun İçtüzükle mi kanunla mı düzenleneceği, konunun Mahkemenin iç düzeni mi yoksa kuruluş ve yargılama usulü mü olduğuna göre belirlenir.

Kanun, Danıştay'ın kuruluşu, görevleri ve üyelerin temel statüsünü belirleyen üst norm olarak düzenlemeler yapar.

İçtüzük, 63. maddenin işaret ettiği ayrıntılı çalışma usullerini ve iş sürelerini düzenleyen alt düzey metindir.

Çalışma usulü ve işlem süreleriyle ilgili ayrıntılar kanun değişikliği olmadan İçtüzükle değiştirilebilir.

Kanunlar bakımından, iki siyasi parti grubu şekil iddiasıyla dava açamaz.

Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve TBMM İçtüzüğü bakımından bu kısıtlama uygulanmaz.

Şekil aykırılığı iddiası kanunlar için yalnız Cumhurbaşkanı ya da beşte bir milletvekili tarafından, kararname ve İçtüzük için iki siyasi parti grubu tarafından da ileri sürülebilir.

Kanunlar, esas bakımından iptal davasına konu olduğunda genel altmış günlük süreye tabidir.

Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve TBMM içtüzükleri hem esas hem şekil bakımından altmış gün içinde iptal davasına konu olabilir.

Her iki grupta da esas bakımından süre altmış gündür; fark, şekil denetimi bakımından ortaya çıkar.

Kanunlar ve anayasa değişiklikleri şekil bakımından iptal konusu olduğunda, Anayasa madde 148/2 uyarınca on günlük özel süre uygulanır.

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve içtüzük şekil bakımından da denetlenebilir; bunlar için özel on günlük süre yoktur ve genel altmış gün uygulanır.

Kanun ve anayasa değişikliği için şekil denetimi on gün içinde yapılmazsa hak düşer; kararname ve içtüzükte aynı konu altmış gün içinde açılabilir.