İlk inceleme nedir?

4 maddede geçiyor · 2 kanun

Diğer yazımlar: Ilk inceleme

Kısaca

Dava dilekçesinin esasa geçilmeden önce görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, dava konusu işlem, süre, husumet ve dilekçe biçimi yönlerinden incelenmesidir.

Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.

Kanunda nerede geçiyor

4 madde

İdari Yargılama Usulü Kanunu

  • İYUK m.14 · Dilekçeler üzerine ilk inceleme

    Dilekçenin tebligattan önce, belirlenen yönler bakımından hakim veya tetkik hakimi tarafından incelenmesidir. Dilekçenin tebliğe uygun bulunup bulunmadığını belirler.

  • İYUK m.15 · İlk inceleme üzerine verilecek karar

    Dava dilekçesinin esasa geçilmeden önce görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, dava konusu işlem, süre, husumet ve dilekçe biçimi yönlerinden incelenmesidir. Bu inceleme sonucunda m.15'teki kararlardan biri verilir.

  • İYUK m.20/A · İvedi yargılama usulü

    Dava dilekcesinin mahkemece sekil ve esas yonunden on kontrolunden gecirilmesidir. Ivedi usulde yedi gun icinde yapilir ve dilekce ekleriyle birlikte tebligata cikarilir.

Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun

Karıştırılan kavramlar

Ilk inceleme ile 15. madde kararı arasındaki fark nedir?

14. madde ilk incelemenin yapılış usulünü ve yönlerini düzenler; kanuna aykırılık tespit edildiğinde hangi kararın verileceğini düzenlemez.

15. madde, ilk incelemede tespit edilen aykırılığa göre verilecek kararı ve kanun yolunu düzenler.

İlk inceleme yönleri 14. maddede, sonuç kararı 15. maddede aranır.

İYUK m.14

İlk inceleme kararlarının kanun yolu ile tebliğ kararlarının kanun yolu arasındaki fark nedir?

Görev-yetki reddi, ehliyet, süre, işlem yokluğu ve diğer ret kararları istinaf veya temyiz yoluna açıktır.

Gerçek hasma tebliğ kararı ile dilekçe ret kararı kanun yoluna konu edilemez.

Hangi kararın kanun yoluna açık olduğu fıkra ile ayrılmıştır. Kanun yolu kapalı kararlar için ayrıca başvuru yapılamaz.

İYUK m.15

Ilk inceleme suresi ile normal usul arasındaki fark nedir?

Ivedi usulde ilk inceleme yedi gun icinde yapilir ve dava dilekcesi ile ekleri tebligata cikarilir.

Normal usulde bu sure on bes gundur.

Ivedi usulde dava dosyasi cok daha hizli ilerler.

İYUK m.20/A

İlk inceleme ile yeniden inceleme arasındaki fark nedir?

Daha önce hiç inceleme yapılmamış ya da matrahın re'sen takdir edilmemiş dönem.

Daha önce inceleme yapılmış ya da matrah re'sen takdir edilmiş dönem.

Daha önce inceleme veya re'sen takdir bulunması yeniden incelemeye engel değildir; yeniden inceleme ve gerekirse ikmal tarhiyatı yapılabilir.

VUK m.138

Keşif ve bilirkişi zamanı ile ilk inceleme sonrası keşif arasındaki fark nedir?

Keşif ve bilirkişi incelemesi kural olarak dosyanın tekemmülünden sonra yapılır.

Taraf hak ve menfaatlerinin korunması zorunlu olan hallerde keşif ilk incelemeden sonra da yapılabilir.

Bu istisnai hâlde keşif, dosya tekemmül etmeden de yapılabilir.

İYUK geç. m.11

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 6. Daire, 2025/3541 E., 2025/4780 K., 08.10.2025
    İlgili madde: İYUK m.15
  2. İdare Dava Daireleri Kurulu, 2024/312 E., 2025/401 K., 24.02.2025
    İlgili madde: İYUK m.14
  3. 8. Daire, 2024/2806 E., 2024/4206 K., 05.07.2024
    İlgili madde: İYUK m.14

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.