Kullanma hakkı nedir?
Kısaca
Kullanma hakkı, 5 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- 6491 s. K. m.10 · yüzey ve su hakları: Petrol işlemi için gerekli arazinin mülkiyeti dışında, kira, irtifak, kullanma izni veya kamulaştırma yoluyla elde edilen geçici ya da sınırlı kullanım yetkisidir.
- KMK m.2 · tarifler: Kat maliklerinin ortak yerler üzerindeki paylı mülkiyetlerine dayanan faydalanma hakkıdır.
- 4646 s. K. m.12 · diğer hükümler: Kamulaştırılan taşınmazda ya da kamuya ait arazide kamulaştırma bedelini ya da gayri ayni hak bedelini ödeyen tüzel kişiye ait olan haktır.
Kanuni tanım
- 6491 s. K. m.2/1-rTürk Petrol Kanunu
Kullanma hakkı: Bir petrol işlemi ile ilgili araziyi kiralama ve bu arazi üzerinde tesisi mümkün olan intifa ve irtifak haklarını
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeTürk Petrol Kanunu
- Türk Petrol Kanunu m.2 · Tanımlar
Bir petrol işlemi için arazi kiralanması ile bu arazi üzerinde tesisi mümkün olan intifa ve irtifak haklarıdır.
- Türk Petrol Kanunu m.10 · Yüzey ve su hakları
Petrol işlemi için gerekli arazinin mülkiyeti dışında, kira, irtifak, kullanma izni veya kamulaştırma yoluyla elde edilen geçici ya da sınırlı kullanım yetkisidir. Arazinin mülkiyetini değil, kullanımını sağlar.
Kat Mülkiyeti Kanunu
- KMK m.2 · II – Tarifler
Kat maliklerinin ortak yerler üzerindeki paylı mülkiyetlerine dayanan faydalanma hakkıdır. Mülkiyetin kendisi değil, bu mülkiyetin doğurduğu kullanma yetkisidir.
Doğal Gaz Piyasası Kanunu
- Doğal Gaz Piyasası Kanunu m.12 · Diğer hükümler
Kamulaştırılan taşınmazda ya da kamuya ait arazide kamulaştırma bedelini ya da gayri ayni hak bedelini ödeyen tüzel kişiye ait olan haktır. Geçerliliği ilgili lisans veya sertifikanın geçerlilik süresiyle sınırlıdır.
Petrol Piyasası Kanunu
- Petrol Piyasası Kanunu m.11 · Mülkiyet, kamulaştırma ve özel tedbirler
Kamulaştırılan taşınmazın mülkiyeti Hazineye geçtikten sonra bedeli ödeyen lisans sahibine tapu siciline kaydedilerek tanınan haktır. Lisansın parçası olup lisans süresince devam eder.
Elektronik Haberleşme Kanunu
- Elektronik Haberleşme Kanunu m.22 · Geçiş hakkının kapsamı
Geçiş hakkı sahibinin, taşınmazın altını, üstünü ya da üzerini alt yapı için kullanabilmesi yetkisidir. Bu kullanım Kanun hükümlerine uygun olmak zorundadır; mülkiyetin kendisini devretmez.
Karıştırılan kavramlar
Mülkiyet ile kullanma hakkı (kamulaştırılan taşınmaz) arasındaki fark nedir?
Kamulaştırılan taşınmazın mülkiyeti Hazineye geçer.
Kullanma hakkı bedeli ödeyen lisans sahibine tapuda onun adına kaydedilir.
Lisans sahibi mülkiyeti değil kullanma hakkını edinir; bu hak lisansın parçası olduğundan lisans sona erince ya da iptal edilince bedeller iade edilmez.
Anlaşmaya dayalı kullanma hakkı ile kamulaştırma arasındaki fark nedir?
Anlaşmaya dayanan kullanma hakkı üç yılı aşarsa arazi sahibi veya petrol hakkı sahibi kamulaştırma isteyebilir.
Üç yıl dolmadan ya da anlaşma sağlanamadan kamulaştırma talebi, bu maddenin ilk fıkrasındaki kuralın doğrudan konusu olmaz.
Üç yıllık süre, anlaşmaya dayalı hakkın kamulaştırmaya dönüşmesi için bekleme süresidir.
Kamulaştırılan arazinin mülkiyeti ile kullanma hakkı arasındaki fark nedir?
Kamulaştırılan arazinin mülkiyeti Hazineye geçer.
Kullanma hakkı kamulaştırma bedelini ödeyen petrol hakkı sahibine ait olur.
Mülkiyet devletin, kullanım yetkisi ruhsat sahibinin olur; ruhsat sahibi için ayrıca bedelsiz irtifak hakkı tesis edilir.
Mülkiyet hakkı ile kullanma hakkı üzerinde sınırlama arasındaki fark nedir?
Ortak yere ilişkin mülkiyet hakkı, arsa payı oranında kat malikine aittir ve bu hakkın kendisi maddede sınırlandırılmamıştır.
Kullanma hakkı, ortak yerin niteliği ve kat malikleri arasındaki anlaşma ile somutlaşır.
Kullanma hakkının kullanım biçimi ortak yerin niteliğine göre farklılaşırken, mülkiyet payı üzerindeki hak korunur.
Kullanma hakkından vazgeçme ile kullanma hakkı devam eden kat maliki arasındaki fark nedir?
Kat maliki ortak yer ve tesis üzerindeki kullanma hakkından vazgeçmiş ya da bu yerlerin başka parselde veya kamuya ait alanda bulunduğunu ileri sürmüştür.
Kat maliki ortak yer ve tesisi kullanmaya devam etmekte veya bu yerlerden yararlanma ihtiyacı bulunmaktadır.
Vazgeçme ya da ihtiyacın bulunmadığı ileri sürülmesi, ortak gider payı ve avans ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Kabul ile unvan kullanma hakkı arasındaki fark nedir?
Aday avukatlığa kabul edildikten sonra avukat unvanını kullanma hakkını kazanır.
Kabul edilmemiş aday ise unvanı kullanamaz.
Unvan kullanımı, kabulün kesinleşmesine ve ruhsatnamenin verilmesine bağlanır.
Örnek kararlar
3 karar- 2013/96 E., 2014/118 K., 03.07.2014İlgili madde: 6491 s. K. m.2
- Hukuk Genel Kurulu, 2017/2001 E., 2022/81 K., 08.02.2022İlgili madde: KMK m.2
- Hukuk Genel Kurulu, 2017/1282 E., 2017/604 K., 05.04.2017İlgili madde: KMK m.2
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.