Sevk ve idare nedir?
Kısaca
Sevk ve idare, 6 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- HMK m.278 · bilirkişinin yetkileri: Mahkemenin bilirkişinin çalışmasını yönlendirmesi ve denetlemesi anlamına gelir.
- 2920 s. K. m.100 · kaptan pilotun genel yetki ve sorumlulukları: Hava aracının uçuşunun yönetilmesi, yönlendirilmesi ve kontrol edilmesi faaliyetidir.
- 4562 s. K. m.8 · yönetim kurulu: Kanun, yönetmelik, kuruluş protokolü ve benzeri düzenlemeler ile müteşebbis heyetin kararları çerçevesinde OSB'nin günlük yönetim ve işletilmesini kapsayan yetki bütünüdür.
Kanunda nerede geçiyor
7 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.32 · Yargılamanın sevk ve idaresi
Hâkimin yargılamanın şeklî anlamda yürütülmesini, yani duruşma günü tayini, tebligat, müzekkere ve benzeri işlemleri yapmasıdır. Maddî anlamda vakıaların aydınlatılmasına yönelik işlemler bu kavramın kapsamına girmez; onlar m.31 ile sınırlıdır.
- HMK m.278 · Bilirkişinin yetkileri
Mahkemenin bilirkişinin çalışmasını yönlendirmesi ve denetlemesi anlamına gelir. Bilirkişi bağımsız bir karar merci değildir; çalışma mahkemenin yönergesi altında yürür.
Türk Sivil Havacılık Kanunu
- Türk Sivil Havacılık Kanunu m.100 · Kaptan pilotun genel yetki ve sorumlulukları
Hava aracının uçuşunun yönetilmesi, yönlendirilmesi ve kontrol edilmesi faaliyetidir. Teknik işletim ve bakım gibi yerdeki faaliyetler bu kavramın kapsamına girmez.
Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu
- Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu m.8 · Yönetim kurulu
Kanun, yönetmelik, kuruluş protokolü ve benzeri düzenlemeler ile müteşebbis heyetin kararları çerçevesinde OSB'nin günlük yönetim ve işletilmesini kapsayan yetki bütünüdür.
Topluma Kazandırma Kanunu
- Topluma Kazandırma Kanunu m.3 · Kanundan yararlanamayacaklar
Terör örgütünün en üst yönetim biriminde yer alarak, adı ne olursa olsun, örgütün tamamı üzerinde etkili olacak biçimde yönetilmesi anlamına gelir. Örgüt içindeki sıradan üyelik veya alt kademe sorumluluğu bu kavramın kapsamına girmez.
Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun
- Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m.16 · Genel Sekreterlik ve Genel Sekreterin görevleri
Kurumun günlük işlerinin yönlendirilmesi, birimlerin yürütülmesinin takibi ve kararların uygulanması anlamına gelen yetkidir. Yönetim kurulunun karar yetkisi ile aynı şey değildir.
Bilirkişilik Kanunu
- Bilirkişilik Kanunu m.50
Bilirkişinin görevini mahkemenin yönlendirmesi ve denetimi altında yürütmesi anlamına gelir. Bilirkişi, görev alanı ya da sınırları konusunda tereddüde düşerse bu tereddidi mahkemeden giderilmesini isteyebilir.
Karıştırılan kavramlar
Örgütü sevk ve idare eden ile sıradan üye arasındaki fark nedir?
En üst yönetim biriminde yer alan ve örgütün tamamı üzerinde etkili olan kişi bu bentte sayılır.
Alt kademede görev alan ya da üye olan kişi bu bentteki sınıfa girmez.
Birinci gruptakiler Kanun'un kapsamı dışında kalır; sıradan üyeler ise Kanun hükümlerinden yararlanabilir.
Görev alanı tereddüdü ile sevk ve idare arasındaki fark nedir?
Tereddüt, bilirkişinin görevin kapsamını bilmemesinden doğar.
Sevk ve idare ise mahkemenin genel denetim yetkisidir ve tereddütten bağımsızdır.
Tereddüt hâlinde bilirkişi kendisi karar vermez, mahkemeye başvurur.
Genel işveren ile işletmeyi sevk ve idare eden vekil ve yardımcıları arasındaki fark nedir?
Genel kural olarak fesihte geçerli sebep aranır.
İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları ile işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri bakımından bu madde uygulanmaz.
Bu kişiler bakımından geçerli sebep koşulu aranmaz; 19 ve 21. maddeler ile 25. maddenin son fıkrası da uygulanmaz.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 2022/96 E., 2023/174 K., 11.10.2023İlgili madde: 5910 s. K. m.16
- 2017/20 E., 2018/75 K., 05.07.2018İlgili madde: 6754 s. K. m.50
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/1131 E., 2024/627 K., 04.12.2024İlgili madde: HMK m.32
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Can ve mal güvenliği
- Hukuki nitelendirme
- Olumlu görüş
- Oy ve görüş
- Üyelikten çekilmiş sayılma
- Olağanüstü durum
- Genel sekreter yardımcısı
- Koordinasyon
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.