Somut norm denetimi nedir?

Bir davaya bakan mahkemenin, uygulayacağı bir kanun hükmünün Anayasaya aykırı olduğu kanaatine varması hâlinde, bu hükmü Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla götürmesidir. Madde metninde yalnızca Anayasanın 152. maddesine atıf yapılmış, itiraz koşulları maddede ayrıca düzenlenmemiştir.

Bir davaya bakan mahkemenin, o davada uygulanacak kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünün Anayasa'ya uygunluğunu Anayasa Mahkemesine götürmesi yoludur. Soyut bir denetim değildir; somut bir davanın varlığına bağlıdır.

Mahkemenin görmekte olduğu bir davada uygulayacağı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasını ciddi bularak Anayasa Mahkemesine başvurmasıdır. Madde, andlaşmalar ve sayılan kanunlar bakımından bu yolun da kapalı olduğunu öngörür.

Görülmekte olan somut bir davada uygulanacak kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünün Anayasa'ya aykırılığının, davaya bakan mahkeme tarafından Anayasa Mahkemesine taşınması yoludur. Soyut bir iptal davası değildir; ortada bir uyuşmazlık ve bu uyuşmazlıkta uygulanacak bir hüküm bulunmalıdır.