Anayasa Madde 14III. Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılamaması
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Anayasa m.14, temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılmasını yasaklar ve bu yasağın yorumlanmasına sınır çizer. Madde iki temel yasağı içerir: Anayasadaki hak ve hürriyetlerin devletin bölünmez bütünlüğünü bozmak ya da demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmak amacıyla kullanılmasının yasaklanması ile Anayasa hükümlerinin hak ve hürriyetleri yok etmeye ya da Anayasada belirtilenden geniş biçimde sınırlamaya yönelik faaliyete dayanak yapılamayacağı kuralı.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 3/10/2001-4709/3 md.)
Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz.
Anayasa hükümlerinden hiçbiri, Devlete veya kişilere, Anayasayla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz.
Bu hükümlere aykırı faaliyette bulunanlar hakkında uygulanacak müeyyideler, kanunla düzenlenir.
Değişiklik geçmişi(1)
- 03.10.2001maddenin tamamı 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(2)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Bölünmez bütünlük
- Kötüye kullanma
- Demokratik ve lâik Cumhuriyet
- Faaliyet biçiminde kullanılma
- Yorumlama yasağı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
16 karar arasından seçildi- 16. Ceza Dairesi · E. 2019/11436 · K. 2020/506 · T. 17.01.2020Daire kararıKabul
Madde 14 – (Değişik: 3/10/2001-4709/3 md.)
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Temel Hak ve Ödevlere İlişkin Genel HükümlerAnayasa Hukuku · 2.1 Temel Hak ve Hürriyetler Giriş · 0:33
Bu maddeye özel soru
Bir sivil toplum kuruluşu, dernek kurma özgürlüğünü kullanarak oluşturduğu tüzüğünde ve düzenlediği etkinliklerde, insan haklarına dayanan demokratik cumhuriyeti ortadan kaldırmayı ve devletin ülkesiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı açıkça amaç edindiğini ilan etmiştir. Bu durumda, derneğin anayasal bir hakkı kullanıyor olması ile güttüğü amaç arasındaki çelişkinin 1982 Anayasası çerçevesindeki hukuki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz.
- B) Dernek kurma hakkı temel bir hak olduğundan, bu tür faaliyetlere ancak hakkın özüne dokunulmadan, ölçülülük ilkesi çerçevesinde bir sınırlama getirilebilir.
- C) Anayasa'nın 33. maddesi uyarınca, derneğin anayasaya aykırı faaliyetleri nedeniyle kapatılmasına yalnızca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının açacağı dava üzerine Anayasa Mahkemesi karar verebilir.
- D) Tüzel kişiliği haiz dernekler, anayasaya aykırı amaçlar gütse dahi, yalnızca üyelerinin bireysel eylemlerinden sorumlu tutulabilir; derneğin tüzüğü ve kurumsal faaliyetleri doğrudan bir yaptırıma konu edilemez.
- E) Derneğin faaliyetleri, milli güvenliğe aykırılık gerekçesiyle, kanunla yetkilendirilmiş merci tarafından verilen ve herhangi bir adli onaya tabi olmayan nihai bir idari kararla süresiz olarak durdurulabilir.
Bu maddeyle ilgili 5 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl