Anayasa Madde 834. Yasama dokunulmazlığı
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Anayasanın 83. maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin iki ayrı bağışıklık rejimini düzenler: birinci fıkrada yasama sorumsuzluğu (oy, söz ve düşüncelerden dolayı Meclis dışında sorumsuzluk), ikinci ve üçüncü fıkralarda yasama dokunulmazlığı (suç isnadıyla tutulma, sorguya çekilme, tutuklanma ve yargılanma yasağı; ceza hükmünün infazının üyelik sona erene kadar ertelenmesi; tekrar seçilenler bakımından dokunulmazlığın yeniden kaldırılması) ile siyasi parti gruplarında dokunulmazlık görüşmesi yasağını.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden, Mecliste ileri sürdükleri düşüncelerden, o oturumdaki Başkanlık Divanının teklifi üzerine Meclisce başka bir karar alınmadıkça bunları Meclis dışında tekrarlamak ve açığa vurmaktan sorumlu tutulamazlar.
Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır. Ancak, bu halde yetkili makam durumu hemen ve doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmek zorundadır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi hakkında, seçiminden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik sıfatının sona ermesine bırakılır; üyelik süresince zamanaşımı işlemez.
Tekrar seçilen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma, Meclisin yeniden dokunulmazlığını kaldırmasına bağlıdır.
Türkiye Büyük Millet Meclisindeki siyasi parti gruplarınca, yasama dokunulmazlığı ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz.
Atıflar(2)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
- Anayasa geç. m.20istisna
Bu maddedeki kavramlar
- Yasama dokunulmazlığı
- Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali
- Anayasa m.14 halleri
- İnfaza karşı koruma
- Yasama sorumsuzluğu
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
17 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2024/501 K.2025/177 T.2025-04-16Ceza Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
doğruluğu sabit olmayan ve içeriği itibarıyla suç oluşturmayıp kanun hükmünü hatırlatmaktan ibaret sözleri nedeniyle gerek Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 83. maddesi gerekse daha önce düzenlenen fezlekeye istinaden Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünce yazılan iade yazısında da değinilen genelgeler uyarınca mahallinde gereği yerine getirilmeksizin ...'ın iddiası yeterli görülerek f
- 18. Ceza Dairesi · E. 2016/5134 · K. 2018/11428 · T. 19.09.2018Daire kararıBozma
hükümden sonra Milletvekili seçildiği anlaşılan ve bu nedenle, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasa'sının 83/2. madde ve fıkrası uyarınca Yasama Dokunulmazlığı bulunan sanık hakkındaki kamu davası ile ilgili olarak durma kararı verilmesini gerektirmekte ise de;
- Ceza Genel Kurulu E.2024/470 K.2025/147 T.2025-03-26Ceza Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
Özel soruşturma ve kovuşturma usulleri öngören düzenlemelerden; yasama dokunulmazlığına ilişkin Anayasa'nın 83. maddesi, hâkim ve Cumhuriyet savcılarına ilişkin 2802 sayılı Kanun'un 94. maddesi, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun seçimle gelen üyelerine ilişkin 6087 sayılı Kanun'un 38. maddesi, 2797 sayılı Kanun'un 46. maddesi ile diğer kamu görevlilerine ilişkin 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun'un 2. maddesinde "ağır cezalık suçüstü hâli" ortak bir kavram olarak kullanılmaktadır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Yasama DokunulmazlığıAnayasa Hukuku · 3.1 Yasama - 1982 Anayasası Hükümleri · 8:40
Bu maddeye özel soru
1982 Anayasası'na göre, yasama sorumsuzluğu kapsamında korunan eylemler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A) Meclis çalışmalarındaki oylar
- B) Mecliste ileri sürülen düşünceler
- C) Meclis çalışmalarındaki sözler
- D) Bir milletvekilinin Meclis dışında işlediği yaralama fiili
- E) Meclisçe aksi kararlaştırılmadıkça Meclisteki sözlerin dışarıda tekrarlanması
Bu maddeyle ilgili 9 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl