TMK Madde 105V. Mal ve hakların kazanılması ve sorumluluk
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TMK m.105, vakıf tüzel kişiliğinin kazanılmasıyla özgülenen mal ve hakların vakfa geçmesini, vakfedilen taşınmazların tescili için mahkemenin tapu idaresine bildirim yükümlülüğünü ve ölüme bağlı tasarrufla kurulan vakfın mirasbırakanın borçlarından sorumluluğunun özgülenen mal ve haklarla sınırlandırılmasını düzenler. Hüküm, vakıf kuran kişi ile vakıf arasındaki malvarlığı geçişine ve ölüme bağlı vakıflarda borç sorumluluğuna uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Özgülenen malların mülkiyeti ile haklar, tüzel kişiliğin kazanılmasıyla vakfa geçer.
Tescile karar veren mahkeme, vakfedilen taşınmazın vakıf tüzel kişiliği adına tescil edilmesini tapu idaresine bildirir.
Ölüme bağlı tasarrufla kurulan vakfın mirasbırakanın borçlarından sorumluluğu, özgülenen mal ve haklarla sınırlıdır.
Bu maddedeki kavramlar
- Özgüleme
- Ölüme bağlı tasarrufla kurulan vakıf
- Tüzel kişiliğin kazanılması
- Vakfedilen taşınmaz
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
6 karar arasından seçildi- 18. Hukuk Dairesi · E. 2007/2347 · K. 2007/2660 · T. 26.03.2007Daire kararıBozma
4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 105. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca vakfa özgülenen bağımsız bölümlerin tescili kararından sonra vakıf tüzel kişiliği adına tapu kütüğüne tescil edilmesi hususu tapu idaresine mahkemece kendiliğinden bildirileceğinden, ayrıca kararın hüküm fıkrasında belirtilmesine gerek yoktur.
- 8. Hukuk Dairesi · E. 2023/2657 · K. 2024/7474 · T. 12.12.2024Daire kararıBozma
4721 sayılı Kanun'un 105 inci madde gereği özgülenen malların mülkiyeti ile haklar, tüzel kişiliğin kazanılmasıyla vakfa geçeceğinden öncelikle vakıf senedinde mal varlığı olarak belirtilen taşınırların vakfedenin zilyetliğinde olup olmadığı, taşınmazların vakfedenin mülkiyetinde bulunup bulunmadığı, mal varlığı olarak taşınmaz üzerindeki intifa hakkı gösterilmiş ise iş bu sınırlı ayni hakkın vakfeden lehine tapu kaydına şerh edilip edilmediği hususları üzerinde titizlikle durulmalıdır.
- 18. Hukuk Dairesi · E. 2006/10336 · K. 2006/11000 · T. 25.12.2006Daire kararıRet
4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 105. maddesinin ikinci fıkrasına göre, vakfın tesciline karar veren mahkeme, vakfedilen taşınmazın vakıf tüzel kişiliği adına tescil edilmesini tapu idaresine bildirir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Varlıklı bir hayırsever olan Bay (M), noter nezdinde düzenlediği vasiyetnamesinde, terekesinin tasarruf edilebilir kısmının tamamını, yetenekli fakat maddi imkânları kısıtlı öğrencilere burs vermek amacıyla kurulacak bir vakfa özgülemiştir. Vasiyetnamede vakfın adı, amacı, malvarlığı ve temel örgütlenme yapısı ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Bay (M)’nin vefatının ardından vakfın kuruluş süreciyle ilgili olarak, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri çerçevesinde aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Mirasbırakan M'nin bu tasarrufu, terekesinin tasarruf edilebilir kısmını aşmaması kaydıyla geçerli bir vakıf kurma iradesi olarak kabul edilir.
- B) Vakfın tüzel kişilik kazanabilmesi için M'nin vefatından sonra vasiyetnameyi açan sulh hâkiminin bildirimi veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün re'sen başvurusu üzerine yetkili mahkemece sicile tescil edilmesi gerekir.
- C) M'nin ölüme bağlı tasarrufunda vakfın adını, amacını, bu amaca özgülenecek mal ve hakları ve örgütlenme şeklini belirtmiş olması, kuruluş işlemlerinin geçerliliği için zorunlu unsurlardandır.
- D) M'nin vefat etmesiyle birlikte, ölüme bağlı tasarrufuyla kurulan vakıf, tescil gibi kurucu bir işleme gerek kalmaksızın derhal tüzel kişilik kazanır ve hak ehliyetine sahip olur.
- E) Vakıf kurma iradesi, M'nin yaptığı gibi ölüme bağlı tasarruf yoluyla açıklanabileceği gibi, M hayattayken düzenleyeceği bir resmî senetle de açıklanabilirdi.