TCK Madde 236Edimin ifasına fesat karıştırma
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, kamu kurum ve kuruluşları ile bunlara bağlı veya bunların iştirakiyle kurulmuş kuruluşlara karşı üstlenilen edimin ifasına fesat karıştırılmasını suç olarak düzenler. Birinci fıkrada suçun konusu olan edim ve faillerin cezası, ikinci fıkrada hileli olarak fesat karıştırılmış sayılan beş seçimlik hareket, üçüncü fıkrada ise menfaat temin eden görevlilerin ayrıca cezalandırılması düzenlenmektedir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Kamu kurum veya kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bunların iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler ya da kooperatiflere karşı taahhüt altına girilen edimin ifasına fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2)Aşağıdaki fiillerin hileli olarak yapılması halinde, edimin ifasına fesat karıştırılmış sayılır:
a)İhale kararında veya sözleşmede evsafı belirtilen maldan başka bir malın teslim veya kabul edilmesi.
b)İhale kararında veya sözleşmede belirtilen miktardan eksik malın teslim veya kabul edilmesi.
c)Edimin ihale kararında veya sözleşmede belirtilen sürede ifa edilmemesine rağmen, süresinde ifa edilmiş gibi kabul edilmesi.
d)Yapım ihalelerinde eserin veya kullanılan malzemenin şartname veya sözleşmesinde belirlenen şartlara, miktar veya niteliklere uygun olmamasına rağmen kabul edilmesi.
e)Hizmet niteliğindeki edimin, ihale kararında veya sözleşmede belirtilen şartlara göre verilmemesine veya eksik verilmesine rağmen verilmiş gibi kabul edilmesi.
(3)Edimin ifasına fesat karıştırma dolayısıyla menfaat temin eden görevli kişiler, ayrıca bu nedenle ilgili suç hükmüne göre cezalandırılırlar.
Madde gerekçesi
Bu maddede, edimin ifasına fesat karıştırma suçu tanımlanmıştır. Sözleşmenin imzalanmasıyla ihale süreci sona ermekte ve edimin ifası süreci başlamaktadır. Bu süreçte edimin ifasına fesat karıştırılması bağımsız bir suç olarak tanımlanmıştır. Söz konusu suç, kamu kurum veya kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bunların iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler ya da kooperatiflere karşı taahhüt altına girilen edimin ifasına fesat karıştırmak suretiyle işlenebilir. Bu bakımdan söz konusu suçun uygulama alanı sadece kamu kurum veya kuruluşlarına karşı girişilen taahhütlerin yerine getirilmesiyle sınırlı tutulmamıştır. Maddenin ikinci fıkrasında, edimin ifasına fesat karıştırma niteliğindeki hareketler sayılmıştır. Sayılan bütün bu hareketlerin ortak özelliği hileli davranışlar olmasıdır. Fıkra metninde beş bent olarak sayılan bu seçimlik hareketler yeterli açıklıkta tanımlandığı için, ayrıca izaha gerek görülmemiştir. Maddenin üçüncü fıkrasına göre, edimin ifasına fesat karıştırma suçunun oluşabilmesi için, kamu görevlilerinin ve sair kişilerin bir menfaat temin etmiş olmaları gerekli değildir. Aksi takdirde, yani edimin ifasına fesat karıştırma dolayısıyla menfaat temin edilmiş olması hâlinde, ayrıca bu nedenle ilgili suç hükmüne göre ceza sorumluluğu cihetine gidilir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Bu maddedeki kavramlar
- Edim
- Hile
- Seçimlik hareket
- Fesat karıştırma
- Menfaat temin eden görevli
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
92 karar arasından seçildi- 5. Ceza Dairesi · E. 2021/7943 · K. 2024/4736 · T. 25.04.2024Daire kararıOnama
ihale konusu edimin hizmet işlerine ilişkin olması nedeniyle sanıkların eyleminin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 236/2-e maddesi kapsamında değerlendirilebileceği ancak aynı Kanun'un 236. maddesinde edimin ifasına fesat karıştırma halleri yasa koyucu tarafından tahdidi olarak sayılmış olup,
- 5. Ceza Dairesi · E. 2023/8716 · K. 2024/9968 · T. 03.10.2024Daire kararıBozma
yine edimin ifasına fesat karıştırma suçunun bir zarar suçu ve özgü suç niteliğinde olması ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 236/2-e maddesi uyarınca edimin ifası sürecinde görev alan kişiler tarafından işlenen edimin ifasına fesat karıştırma suçuna iştirak eden diğer kişilerin azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabilecekleri gözetilerek,
- 11. Ceza Dairesi · E. 2021/35522 · K. 2025/12696 · T. 06.10.2025Daire kararıBozma
..., ..., ...'nin yanı sıra ilgili kamu kurumunda görevli sanıkların eylemlerinin kül halinde zincirleme şekilde 5237 sayılı Kanun'un 236/1. maddesinde düzenlenen edimin ifasına fesat karıştırmak suçunu oluşturacağı,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Karayolları Genel Müdürlüğü'nün düzenlediği bir otoyol viyadüğü yapım ihalesini kazanan (Y) İnşaat A.Ş., sözleşme ve teknik şartnamede viyadük ayaklarında "sismik izolatör" kullanılmasını zorunlu kılan hükme rağmen, maliyeti düşürmek amacıyla bu izolatörleri kullanmadan inşaatı tamamlamıştır. Projeden sorumlu kontrol mühendisi (K), bu durumu fark etmesine rağmen, (Y) A.Ş. yetkilisi (Z) ile menfaate dayalı olmayan yakın ilişkisi nedeniyle durumu rapor etmemiş ve geçici kabul tutanağını eserin şartnameye uygun tamamlandığı şeklinde düzenlemiştir. Bu tutanağa istinaden (Y) A.Ş.'ye hakedişin tamamı ödenmiştir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri çerçevesinde, (Y) İnşaat A.Ş. yetkilisi (Z)'nin eyleminin en doğru hukuki nitelendirmesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Teklif edilen işi, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olmadığı halde, sahip olduğundan bahisle değerlendirmeye alınmasını sağladığı için ihaleye fesat karıştırma suçunu oluşturur.
- B) Kamu kurumunun zararına olarak hileli davranışlarla kendisine yarar sağladığı için kamu kurum ve kuruluşlarının zararına nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturur.
- C) Yapım ihalesinde eserin sözleşmede belirlenen niteliklere uygun olmamasına rağmen hileli hareketlerle kabul edilmesini sağladığı için edimin ifasına fesat karıştırma suçunu oluşturur.
- D) Eylem, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında idari bir yaptırım olan ihalelerden geçici yasaklanmayı gerektirdiğinden, ceza hukuku anlamında ayrıca bir suç teşkil etmez.
- E) Kontrol mühendisi (K)'nin görevini kötüye kullanmasına iştirak ettiği için, fail olarak yalnızca görevi kötüye kullanma suçundan sorumlu tutulur.