CMK Madde 64Bilirkişi olarak atanabilecekler
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
CMK m.64, bilirkişilerin hangi listelerden seçileceğini, listelerin dışından bilirkişi görevlendirilmesinin koşullarını, resmi bilirkişilerin ve kamu görevlilerinin atanmasındaki önceliği ve sınırı ile bilirkişilerin yemin usulünü düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)(Değişik: 3/11/2016-6754/43 md.) Bilirkişiler, bölge adliye mahkemelerinin yargı çevreleri esas alınmak suretiyle bilirkişilik bölge kurulu tarafından hazırlanan listede yer alan kişiler arasından seçilir. Ancak, kendi bölge listesinde ilgili uzmanlık alanında bilirkişi olmasına rağmen, diğer bir bölgedeki bilirkişinin, görevlendirme yapılan yere daha yakın bir mesafede bulunması durumunda, bu listeden de görevlendirme yapılabilir.
(2)(Değişik: 3/11/2016-6754/43 md.) Bölge kurulunun hazırladığı listede bilgisine başvurulacak uzmanlık dalında bilirkişi bulunmaması hâlinde, diğer bölge kurullarının listelerinden, burada da bulunmaması hâlinde, Bilirkişilik Kanununun 10 uncu maddesinin (d), (e) ve (f) bentleri hariç birinci fıkrasında yer alan şartları da taşımak kaydıyla listelerin dışından bilirkişi görevlendirilebilir. Listelerin dışından görevlendirilen bilirkişiler, bölge kuruluna bildirilir.1
(3)Kanunların belirli konularda görevlendirdiği resmî bilirkişiler öncelikle atanırlar. Ancak kamu görevlileri, bağlı bulundukları kurumla ilgili davalarda bilirkişi olarak atanamazlar.
(4)(Mülga: 3/11/2016-6754/43 md.)
(5)Listelere kaydedilen bilirkişiler, bilirkişilik bölge kurulu veya bulunduğu yer il adlî yargı adalet komisyonu huzurunda "Görevimi adalete bağlı kalarak, bilim ve fenne uygun olarak, tarafsızlıkla yerine getireceğime namusum ve vicdanım üzerine yemin ederim." sözlerini tekrarlayarak yemin ederler. Bu bilirkişilere görevlendirildikleri her işte yeniden yemin verilmez.2
(6)Listelerde yer almamış bilirkişiler, görevlendirildiklerinde kendilerini atamış olan merci huzurunda yukarıdaki fıkrada öngörülen biçimde yemin ederler. Yeminin yapıldığına ilişkin tutanak hâkim veya Cumhuriyet savcısı, zabıt kâtibi ve bilirkişi tarafından imzalanır.
(7)Engel bulunan hâllerde yemin yazılı olarak verilebilir ve metni dosyaya konulur. Ancak bu hâle ilişkin gerekçenin kararda gösterilmesi zorunludur.
- 1.(2. fıkra)15/8/2017 tarihli ve 694 sayılı KHK’nin 140 ıncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “(ç), (d) ve (e)” ibaresi “(d), (e) ve (f)” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7078 sayılı Kanunun 135 inci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
- 2.(5. fıkra)3/11/2016 tarihli ve 6754 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “bilirkişiler,” ibaresinden sonra gelmek üzere “bilirkişilik bölge kurulu veya bulunduğu yer” ibaresi eklenmiştir.
Değişiklik geçmişi(4)
- 03.11.20161. fıkra 03.11.2016 tarihinde 6754 sayılı Kanunla değiştirildi
- 03.11.20162. fıkra 03.11.2016 tarihinde 6754 sayılı Kanunla değiştirildi
- 03.11.20164. fıkra 03.11.2016 tarihinde 6754 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 03.11.20165. fıkra 03.11.2016 tarihinde 6754 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(3)
Bu maddenin atıf yaptıkları
- CMK m.10istisna
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Bilirkişilik bölge kurulu
- Resmî bilirkişi
- Yemin
- Bölge listesi
- Kamu görevlisi bilirkişi yasağı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
51 karar arasından seçildi- 2. Ceza Dairesi · E. 2023/26603 · K. 2025/23418 · T. 17.12.2025Daire kararıBozma
Raporu hükme esas alınan bilirkişi, Adli Yargı Adalet Komisyonu tarafından oluşturulan bilirkişi listesinden seçilmiş ise buna ilişkin bilgi ve belge eklenmeden, bilirkişi listesi dışından seçilmiş ise, yemini yaptırılmadan dosya teslimi yapılmak suretiyle 5271 sayılı Kanun'un 64/6. maddesine aykırı davranılması,
- 12. Ceza Dairesi · E. 2013/27474 · K. 2014/12812 · T. 26.05.2014Daire kararıBozma
2-Maddi tazminat miktarının tayin ve tespitine esas alınan raporu düzenleyen bilirkişi Seyithan Kaya'nın 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 64. maddesinde düzenlenen İl Adli Yargı Adalet Komisyonu listesinde yer alan kişilerden olup olmadığı yönünde açıklayıcı bilgiye yer verilmeyerek denetim olanağının sınırlandırılması ve seçilen bilirkişinin İl Adli Yargı Adalet Komisyonu listesinde yer alan kişilerden olmaması halinde de kimlik tespiti ve yemine yer verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi suretiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 64/6 madde ve fıkrasına aykırılık oluşturulması,
- 4. Ceza Dairesi · E. 2009/19122 · K. 2011/21344 · T. 16.11.2011Daire kararıOnama
Adli Yargı Adalet Komisyonu bilirkişi listesinde yer alan yeminli bilirkişiler olduklarının belirtilmesi karşısında, bilirkişilere somut olaydaki görevleri nedeniyle yeniden yemin verilmemesi, 5271 sayılı CYY.nın 64/5. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan bozmayı gerektirmediği kabul edilerek yapılan incelemede:
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Bilirkişi İncelemesiCeza Muhakemesi Hukuku · 3 Tanıklık, Bilirkişi İncelemesi, Keşif · 15:37