CMK Madde 63Bilirkişinin atanması
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, ceza muhakemesinde bilirkişi incelemesinin hangi hallerde yapılabileceğini düzenler: bilirkişiye başvurma koşulu, istem sahipleri, bilirkişiye başvurulamayacak konular, hukuk öğrenimi görmüşlerin bilirkişi olarak görevlendirilmesine ilişkin sınır, bilirkişi atama yetkisinin kimde olduğu ve soruşturma evresinde savcının yetkisi. Kişi ve ilişki bakımından ceza muhakemesindeki her türlü bilirkişi incelemesine uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına re'sen, Cumhuriyet savcısının, katılanın, vekilinin, şüphelinin veya sanığın, müdafiinin veya kanunî temsilcinin istemi üzerine karar verilebilir. (Değişik cümle: 3/11/2016-6754/42 md.) Ancak, genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz. (Ek cümle: 3/11/2016-6754/42 md.) Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu belgelendirmedikçe, bilirkişi olarak görevlendirilemez.
(2)Bilirkişi atanması ve gerekçe gösterilerek sayısının birden çok olarak saptanması, hâkim veya mahkemeye aittir. Birden çok bilirkişi atanmasına ilişkin istemler reddedildiğinde de aynı biçimde karar verilir.
(3)Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı da bu maddede gösterilen yetkileri kullanabilir.
Değişiklik geçmişi(2)
- 03.11.20161. fıkra bir cümlesi 03.11.2016 tarihinde 6754 sayılı Kanunla değiştirildi
- 03.11.20161. fıkra bir cümlesi 03.11.2016 tarihinde 6754 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddede geçen tanımlar(4)
- Şüpheli
- Soruşturma evresinde, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
- Müdafi
- Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı
- Vekil
- Katılan, suçtan zarar gören veya malen sorumlu kişiyi ceza muhakemesinde temsil eden avukatı
- Soruşturma
- Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi
Bu maddedeki kavramlar
- Bilirkişi incelemesi
- Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgi
- Oy ve görüş
- Genel bilgi ve tecrübe
- Resen ve istem üzerine karar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
91 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2016/1174 K.2019/378 T.2019-05-07Ceza Genel KuruluDüzeltilerek onamaYerleşik içtihat
1412 sayılı CMUK’nın 66 ve benzer düzenlemeyi içeren 5271 sayılı CMK’nın 63. maddeleri uyarınca, hâkimin genel ve hukuki bilgisiyle çözemeyeceği, çözümü uzmanlığı,
- Ceza Genel Kurulu E.2023/540 K.2025/264 T.2025-06-18Ceza Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
CMK'nın 63. maddesinin birinci fıkrasında çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına re'sen de karar verilebileceği belirtilmiş, 83. maddesine göre duruşma evresinde mahkeme veya naip ya da istinabe olunan hâkim tarafından keşif yapılabileceği hükme bağlanmıştır.
- İkinci Bölüm · E. 2021/37876 · T. 27.02.2025AYM bireysel başvuru
4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun "Bilirkişinin atanması" kenar başlıklı 63. maddesinin (1) numaralı maddesi uyarınca "çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde oy ve görüşüne başvurulabilen bilirkişiye genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda" başvurulamaz.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Bilirkişi İncelemesiCeza Muhakemesi Hukuku · 3 Tanıklık, Bilirkişi İncelemesi, Keşif · 15:37
Bu maddeye özel soru
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre bilirkişilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Çözümü uzmanlığı gerektiren hallerde re'sen veya talep üzerine bilirkişiye başvurulur.
- B) Genel bilgi veya hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgilerle çözülecek konularda bilirkişiye başvurulamaz.
- C) Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, ayrı bir uzmanlıkları yoksa bilirkişi olamazlar.
- D) Bilirkişi atama yetkisi hakime veya mahkemeye aittir.
- E) Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı bilirkişi atayamaz.
Bu maddeyle ilgili 5 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl