5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
- Numarası
- 5403
- Türü
- Kanun · Temel kanun
- Resmî Gazete
- Sayı 25880
- Yayım yılı
- 2005
- Madde sayısı
- 49 yürürlükte · 2 mülga
- Son değişiklik
- 11.06.2026 · 7584 sayılı Kanun
- Yürürlük durumu
- Yürürlükte
- Kaynak
- mevzuat.gov.tr · kaynakta kayıt 22.06.2026
Amaç: Bu Kanunun amacı; toprağın korunması, geliştirilmesi, tarım arazilerinin sınıflandırılması, asgari tarımsal arazi ve yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüklerinin belirlenmesi ve bölünmelerinin önlenmesi, tarımsal arazi ve yeter gelirli tarımsal arazilerin çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak planlı kullanımını sağlayacak usul ve esasları belirlemektir. (m.1)
Kapsam: Bu Kanun; arazi ve toprak kaynaklarının bilimsel esaslara uygun olarak sınıflandırılması, tarımsal arazi ve yeter gelirli tarımsal arazilerin asgari büyüklüklerinin belirlenmesi ve bölünmelerinin önlenmesi, arazi kullanım planlarının hazırlanması, koruma ve geliştirme sürecinde toplumsal, ekonomik ve çevresel boyutlarının katılımcı yöntemlerle değerlendirilmesi, amaç dışı ve yanlış kullanımların önlenmesi, korumayı sağlayacak yöntemlerin oluşturulması ile görev, yetki ve sorumluluklara ilişkin usul ve esasları kapsar. (m.2)
- 11.06.20267584 sayılı Kanun
- 05.04.2023Anayasa Mahkemesi kararı (E.2020/103, K.2023/68)
- m.13 — “Birinci fıkranın (c) ve (ç) bentleri kapsamında izin alan işletmeciler,…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 05.04.2023 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2020/103, K.2023/68)
- m.14 — “Büyük ova koruma alanlarının belirlenmesi ve korunmasına ilişkin usûl ve…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 05.04.2023 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2020/103, K.2023/68)
- m.8/K — “Bakanlık; Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında…” ile başlayan fıkra 23.03.2023 tarihinde 7442 sayılı Kanunla eklendi
- 28.10.20207255 sayılı Kanun
- m.8/A — 1. fıkra bir cümlesi 28.10.2020 tarihinde 7255 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.8/B — “Tarım arazilerinde; ifraz, hisselendirme, pay temliki, elbirliği mülkiyetinin…” ile başlayan fıkra 28.10.2020 tarihinde 7255 sayılı Kanunla eklendi
- m.8/I — “Tarım arazilerinde asgari tarımsal arazi büyüklüğünün altındak_ payların…” ile başlayan fıkra 28.10.2020 tarihinde 7255 sayılı Kanunla eklendi
- m.8/İ — “Önalım hakkının kullanılmasında Türk Medenî Kanunu hükümleri uygulanır.” ile başlayan fıkra 28.10.2020 tarihinde 7255 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.13 — “İmar planlarında tarımsal niteliği korunacak alan olarak ayrılan yerler ile…” ile başlayan fıkra 28.10.2020 tarihinde 7255 sayılı Kanunla eklendi
- m.14 — “Bu madde kapsamında izin verilen yerler, yeniden izin alınmaksızın bu amaç…” ile başlayan fıkra 28.10.2020 tarihinde 7255 sayılı Kanunla eklendi
- m.19 — “Yapılan denetimler sonucu aykırılık tespit edilmesi halinde bu durum, tapu…” ile başlayan fıkra 28.10.2020 tarihinde 7255 sayılı Kanunla eklendi
- m.21 — maddenin tamamı 28.10.2020 tarihinde 7255 sayılı Kanunla değiştirildi
- geç. m.7 — maddenin tamamı 28.10.2020 tarihinde 7255 sayılı Kanunla eklendi
- geç. m.6 — maddenin tamamı 04.07.2019 tarihinde 7181 sayılı Kanunla eklendi
- 02.07.2018Anayasa Mahkemesi kararı
- m.24 — maddenin tamamı 02.07.2018 tarihinde değiştirildi
- 19.04.20187139 sayılı Kanun
- m.3 — “p) r) Arazi bozulması: Arazinin doğal veya yapay etkiler sonucu özelliklerinin…” ile başlayan bent 19.04.2018 tarihinde 7139 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- m.8 — “Yatırım programında yer alan kamu yatırımı projeleri muhtevasında yapılan…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 19.04.2018 tarihinde 7139 sayılı Kanunla eklendi
- m.17 — maddenin tamamı 19.04.2018 tarihinde 7139 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 30.04.20146537 sayılı Kanun
- m.1 — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.2 — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.3 — “Asgari tarımsal arazi büyüklüğü: Üretim faaliyet ve girdileri rasyonel ve…” ile başlayan bent 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.8 — “Asgari tarımsal arazi büyüklüğü, bölge ve yörelerin toplumsal, ekonomik,…” ile başlayan fıkra 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.8/A — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
- m.8/B — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
- m.8/C — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
- m.8/Ç — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
- m.8/D — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
- m.8/E — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
- m.8/F — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
- m.8/G — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
- m.8/Ğ — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
- m.8/H — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
- m.8/I — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
- m.8/İ — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
- m.8/J — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
- m.8/K — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
- m.13 — bu fıkra 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.14 — bu fıkra 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla değiştirildi
- geç. m.5 — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
- m.29 — maddenin tamamı 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
- 26.03.20085751 sayılı Kanun
- m.13 — “Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun talebi üzerine 20/2/2001 tarihli ve 4628…” ile başlayan bent 26.03.2008 tarihinde 5751 sayılı Kanunla eklendi
- geç. m.3 — maddenin tamamı 26.03.2008 tarihinde 5751 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- geç. m.4 — maddenin tamamı 26.03.2008 tarihinde 5751 sayılı Kanunla eklendi
- 23.01.20085728 sayılı Kanun
- m.22 — maddenin tamamı 23.01.2008 tarihinde 5728 sayılı Kanunla değiştirildi
- 31.01.20075578 sayılı Kanun
- m.3 — “u) Yan sınai işletme: Yeter gelirli tarımsal arazilere ait ürün depolama,…” ile başlayan bent 31.01.2007 tarihinde 5578 sayılı Kanunla eklendi
- m.8 — maddenin tamamı 31.01.2007 tarihinde 5578 sayılı Kanunla değiştirildi
- m.13 — “Kamu yararı gözetilerek yol altyapı ve üstyapısı faaliyetlerinde bulunacak…” ile başlayan bent 31.01.2007 tarihinde 5578 sayılı Kanunla eklendi
- ek m.1 — maddenin tamamı 31.01.2007 tarihinde 5578 sayılı Kanunla eklendi
- geç. m.3 — maddenin tamamı 31.01.2007 tarihinde 5578 sayılı Kanunla eklendi
- Tarih, değişiklik notundaki tarihtir (değiştiren kanunun kabul tarihi; Anayasa Mahkemesi kararında karar tarihi).