TBK Madde 565
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, saklayanın saklananı süre sonundan önce geri verme imkânını, süresiz saklamada geri verme serbestisini ve birden çok saklatanın bulunduğu hâlde saklananın kime geri verileceğini düzenler. Madde, saklama sözleşmesinde saklayan lehine doğan geri verme yükümlülüğünün yerine getirilmesinin yalnızca bu yönlerini kapsar. Geri verme yerini düzenlemez (m.564 ve m.566 ile ilgili kısım, ayrı bir başlık olarak ele alınmalıdır).
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Saklayan, belirlenmiş olan sürenin sona ermesinden önce saklananı geri veremez. Ancak saklayan, öngörülemeyen durumlar dolayısıyla sözleşmenin devamı saklanan için tehlikeli veya kendisi için zararlı olursa, belirlenen sürenin sona ermesinden önce de geri verebilir.
Süre belirlenmemişse, saklayan saklananı her zaman geri verebilir.
Birden çok kişi bir şeyi saklanmak üzere verirse, sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça veya hepsinin rızası olmadıkça, saklayan saklananı onlardan birine geri vermekle sorumluluktan kurtulamaz.
c. Geri verme yeri
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 467 nci maddesini karşılamaktadır. Tasannın üç fıkradan oluşan 565 inci maddesinde, geri vermede özel durumlar düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 467 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan "b. Müstevdiin hakları" şeklindeki ibare, Tasanda, "b. Özel durumlar" şekline dönüştürülmüştür. Maddenin son fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, yeni bir hükümdür. Buna göre "Birden çok kişi bir şeyi saklanmak üzere verirse, sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça veya hepsinin rızası olmadıkça, saklayan saklananı onlardan birine geri vermekle sorumluluktan kur tulamaz.". Bu yeni hükümle, saklayanın, saklananı, saklatanlardan herhangi birine verme yetkisinin olmadığı, aksi takdirde diğerlerine karşı sorumlu olacağı öngörülmüştür. Fıkraya göre, saklayanın, birden çok saklatandan herhangi birine saklananı geri vererek sorumluluktan kurtulabilmesi ancak şu iki durumda kabul edilmiştir: 1) Sözleşmede saklayana böyle bir yetkinin tanınmış olması; 2) Sak latanların hepsinin rızasının olması.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Öngörülemeyen durum
- Belirlenmiş süre
- Belirsiz süre
- Birden çok saklatan
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
(A), (B) ve (C), değerli bir mücevher kutusunu birlikte (K)'ye saklaması için vermişlerdir. Sözleşmede kutunun nasıl geri alınacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Bir süre sonra (A), tek başına (K)'ye başvurarak kutuyu geri istemiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre, (K)'nin davranışı ne olmalıdır?
- A) (A) da saklatanlardan biri olduğu için kutuyu (A)'ya vererek sorumluluktan kurtulur.
- B) (K), kutuyu sadece (A), (B) ve (C)'nin hepsinin rızası varsa veya hepsi birlikte isterse geri vermekle yükümlüdür.
- C) (K), kutuyu üçte bir oranında bölerek (A)'ya kendi payını vermelidir.
- D) (K), (A)'nın talebini reddetmeli ve durumu derhal (B) ile (C)'ye bildirmelidir.
- E) (K), (A)'dan güvence göstermesini isteyerek kutuyu teslim edebilir.