Hukuk Muhakemeleri Kanunu 291. maddesi, Hukuksal Eğitim mevzuat kütüphanesinde tam metin olarak yayımlanmıştır. Aşağıda maddenin tam metni, maddeyle eşleşen yüksek mahkeme kararları ve bu maddeden çıkmış sınav soruları yer alır. Ham metin için adresin sonuna /raw ekleyin.
Madde Metni
MADDE 291- (1) Taraflar ve üçüncü kişiler keşif kararının gereğine uymak ve engelleyici tutum ve davranışlardan kaçınmak zorundadırlar.
(2) Keşif yapılmasına taraflardan birinin karşı koyması hâlinde, o kimse ispat yükü kendisine düşen taraf ise bu delilden vazgeçmiş; diğer taraf ise iddia edilen vakıayı kabul etmiş sayılır. Şu kadar ki, hâkim duruma ve karşı koyma sebebine göre bu hükmü uygulamayabilir.
(3) Keşif, üçüncü kişi için uygun olan zamanda yapılır. Keşif zamanı ve yeri üçüncü kişiye bildirilir. Gecikmesinde zarar umulan hâllerde bildirim yapılmaksızın keşif icra edilir. Keşfe karşı koyma hâlinde hâkim, üçüncü kişiyi karşı koymanın sebep olduğu giderlere ve beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezasına mahkûm eder; gerektiğinde zor kullanılmasına karar verebilir. Ancak, üçüncü kişi tanıklıktan çekinme sebeplerine dayanarak keşfe katlanma yükümlülüğünden kaçınabilir.
Soybağı tespiti için inceleme
Bu Maddeyle İlgili Yüksek Mahkeme Kararları
1 karar eşleşti
4. Hukuk Dairesi, 2022/12417 E., 2023/989 K.
orta eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varAsliye Hukuk Mahkemesi
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 98. maddesi, 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 59 uncu maddesi ve geçici 1 inci madd
4. Hukuk Dairesi 2022/12417 E. , 2023/989 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/169 - 2022/300
HÜKÜM/KARAR : Kabul
Taraflar arasında trafik kazasından kaynaklanan cismani zarara dayalı maddi tazminat davasında, davanın kısmen kabulü yönünde verilen ilk karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin trafik kazası nedeniyle yaralandığını, tedavisi sırasında fatura karşılığı toplam 5.225,52 TL'lik medikâl malzeme satın aldığını, 6111 sayılı Kanun'un Geçici 1 inci maddesi ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 98 inci maddesi hükümleri gözetildiğinde bu tedavi harcamasının davalı kurum tarafından ödenmesi gerektiğini, davalı kurum tarafından ödenmediğinden 5.225,52 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili; tedavi giderlerininin Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) esasları doğrultusunda kurumca karşılanıldığını, davacının başvurusu olmaması nedeniyle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 31.10.2017 tarihli ve 2017/276 Esas, 2017/427 Karar sayılı kararı ile "harcama ve tedavi belgeleri ile işlem dosyası getirtilerek alınan 31.07.2014 tarihli bilirkişi raporu ile; davacı tarafından yapılan tedavi harcamalarının SUT hükümlerine göre yapılan değerlendirmesinde ancak 3.231,44 TL 'sini talep edebileceğinin hesaplandığı, Karayolları Trafik Kanunu'nun 98. maddesine 2015 yılında yapılan ekleme ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılacak ödemelerin kurum mevzuatına uygun şekilde olması koşuluyla ödeneceğinin kabulü ile bilirkişi tarafından SUT hükümlerine göre yapılan değerlendirme usul ve yasaya uygun bulunarak" davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili ve davacı vekili tarafından süresi içinde temyiz isteminde bulunulmuştur.
2. Dairemizin 30.09.2021 tarihli ve 2021/18790 Esas ve 2021/5907 Karar sayılı kararı ile "somut olayda davanın 01.04.2013 tarihinde 6111 sayılı Yasa’nın yürürlüğünden sonra açıldığı, mahkemece yapılan açıklamalar ve yasal düzenlemeler gereğince dosya kapsamında bilirkişi raporu ile saptanan ve davacının yaralanma derecesiyle uyumlu olduğu anlaşılan davaya konu belgeli tedavi giderlerinin tamamından 2918 sayılı Kanunun’un 98. maddesi kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu’nun sorumlu tutulması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediğine" değinilerek bozma kararı verildiği anlaşılmıştır.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak bozma gerekçeleriyle tedavi giderlerinin davacının yaralanma derecesi ile uyumlu olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne, 5.225,52 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekeçesinde; yerel Mahkemenin kabul kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, trafik kazası sebebiyle bedensel zarara uğrayan kişinin, sağlık kuruluşundaki tedavisi sırasında ve tedavisi için yapılan giderler bu kapsama dahil olduğundan ilgili kişi hakkında GATA TSK Rehabilitasyon ve Bakım Merkezinin 15.10.2010 tarihli raporunda, 10.09.2010 tarihli trafik kazası sonrası 18. günde hastaneden ayrıldığının belirtildiği, hükme esas bilirkişi raporunda söz konusu sağlık giderinin sağlık kurumunda yapılan tedaviye ilişkin olup olmadığının belirtilmediği ve mahkemece de bu hususun aydınlatılmadığı, bu rapora dayanılarak hüküm tesis edildiği nazara alındığında, eksik araştırma ve inceleme neticesinde kararın verilmesi sebebiyle yerel mahkeme kararının bozulması gerektiğini, yerel mahkeme tarafından Yargıtay bozma ilamına uygun şekilde "kaza ile illiyet bağı bulunan ve davacının yaralanma derecesiyle uyumlu olan tedavi giderleri" ile ilgili olarak gerekli incelemenin yapılmadığını, bu husus aydınlatılmamış ve doktor bilirkişilerden rapor alınmamış olduğundan eksik incelemeyle hüküm kurulduğunu, davacının ödemesi gereken %20 katılım payının dikkate alınmadığını, KDV dahil toplam 5.225,52 TL üzerinden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, trafik kazası nedeniyle yaralanan davacının tedavisi sırasında fatura karşılığı satın aldığı medikâl malzeme bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 98. maddesi, 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 59 uncu maddesi ve geçici 1 inci maddesi
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen yerel Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca davalıdan harç alınmamasına,
Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,
25.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Eşleştirme iki kanıta dayanır: kararın kendi metnindeki madde atfı ve şerh kitaplarının o kararı hangi maddenin altında bastığı. Otomatik üretilmiştir, hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ve sonraki içtihat değişikliklerini ayrıca denetleyin.
Bu Maddeyle İlgili Sınav Sorusu
Medeni Usul Hukuku
Davacı (A), komşu parselde bulunan ve davalı (B)'ye ait olan fabrikanın, kendi arazisine inşaat atıkları dökerek ve arazisinin bir bölümünü otopark olarak kullanarak tecavüzde bulunduğunu iddia ederek el atmanın önlenmesi ve ecrimisil talebiyle dava açmıştır. Yargılamanın tahkikat aşamasında (A), tecavüzün boyutu ile niteliğinin tespiti amacıyla mahkemeden keşif yapılmasını talep etmiştir. Mahkeme, talebi yerinde bularak keşfe karar vermiştir. Ancak keşif günü (B), özel mülkiyet hakkını ve ticari sırlarının ifşa olacağı endişesini ileri sürerek hâkimin ve görevlendirilen bilirkişinin fabrikasına ve araziye girmesine engel olmuştur. Bu durumda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun keşfe ilişkin hükümleri çerçevesinde, davalı (B)’nin karşı koymasının hukuki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hâkim, davalı (B)’yi keşfe karşı koymanın sebep olduğu giderlere ve disiplin para cezasına mahkûm eder ve gerekirse zor kullanılmasına karar verir.
B) Davalı (B), ispat yükü kendisine düşmediğinden, davacı (A)’nın iddia ettiği tecavüz vakıasını kabul etmiş sayılır; ancak hâkim duruma ve karşı koyma sebebine göre bu hükmü uygulamayabilir.
C) Davalının ileri sürdüğü ticari sırların korunması gerekçesi haklı sebep teşkil ettiğinden, mahkeme keşiften vazgeçerek dosyayı mevcut duruma göre karara bağlar.
D) Davalı (B)'nin karşı koyması üzerine keşif delilinden vazgeçilmiş sayılacağından, ispat yükü yer değiştirir ve davacı (A) iddiasını başka delillerle ispat etmek zorunda kalır.
E) Keşif kararı sözlü yargılamaya kadar verilebildiğinden, mahkemenin bu aşamada keşif talebini reddederek delil tespiti davası açması için davacıya süre vermesi gerekir.
Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var!
Soruların tamamını çözmek, açıklamalı cevapları görmek ve Hukuksal Eğitim yapay zeka asistanı ile çalışmak için platforma katılın.