Disiplin para cezası nedir?

12 maddede geçiyor · 2 kanun

Kısaca

Kötüniyetle yapılan ve esas yönünden kabul edilmeyen ret talebinde talepte bulunanlara hükmolunan para yaptırımıdır. Tutarı madde metninde beşyüz Türk Lirası ile beşbin Türk Lirası arasında belirlenmiştir; güncel tutar için uygulanan parasal sınır notuna bakılmalıdır.

Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.

Kanunda nerede geçiyor

12 madde

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.42 · Ret talebinin incelenmesi

    Kötüniyetle yapılan ve esas yönünden kabul edilmeyen ret talebinde talepte bulunanlara hükmolunan para yaptırımıdır. Tutarı madde metninde beşyüz Türk Lirası ile beşbin Türk Lirası arasında belirlenmiştir; güncel tutar için uygulanan parasal sınır notuna bakılmalıdır.

  • HMK m.49 · Davanın reddi hâlinde verilecek ceza

    Yargılamanın düzenli yürütülmesini ve kamu düzenini korumak amacıyla verilen para cezasıdır. Bu maddeye göre tazminat davasının esastan reddi hâlinde davacıya verilir ve tazminat niteliği taşımaz.

  • HMK m.182 · Kötüniyetli ıslah

    Kötüniyetle ıslaha başvuran tarafa hâkimin kesin biçimde uyguladığı yaptırımdır. Tutarı, madde metninde beş yüz Türk Lirası ile beş bin Türk Lirası arasında belirlenmiştir.

  • HMK m.218 · Belgenin yerinde incelenmesi

    Yerinde incelemeye haklı neden olmadan engel olan kişiye hâkimin verdiği, sebep olunan giderlere ek olarak uygulanan para yaptırımıdır. Miktarı madde metninde beşyüz Türk Lirası ile beşbin Türk Lirası arasında belirlenmiştir.

  • HMK m.245 · Çağrıya uyma zorunluluğu

    Mazeretsiz gelmeyen tanığa, madde metninde gösterilen üst sınırı aşmamak üzere verilen para cezasıdır. Madde metninde sınır beşyüz Türk Lirasıdır; bu tutar Madde metnindeki kanuni tutardır ve sonraki yıllarda değişebilir.

  • HMK m.253 · Çekinmenin kabul edilmemesinin sonucu

    Tanığa, haksız çekinmesi nedeniyle ağır olmayan bir yaptırım olarak verilen parasal cezadır. Miktarı madde metninde 500 Türk Lirası ile 5.000 Türk Lirası arasında belirlenmiştir.

  • HMK m.291 · Keşfe katlanma zorunluluğu
  • HMK m.329 · Kötüniyetle veya haksız dava açılmasının sonuçları

    Kötüniyet veya haksız dava açma hâlinde, taraf hakkında hükmedilen ve kanunda beşyüz liradan beşbin liraya kadar belirlenen idari nitelikte para cezasıdır. Tutarı mahkeme tarafından takdir edilir.

  • HMK m.368 · Kötüniyetle temyiz

    HMK 329. maddede öngörülen, kötüniyetli tarafın Yargıtayca hükme bağlanabilen para yaptırımıdır. Bu yaptırım yargılama giderlerinden ve vekâlet ücretinden ayrıdır.

  • HMK m.446 · Disiplin para cezası

    Yargılamanın düzenli işleyişini ve kamu düzenini korumak amacıyla verilen para cezasıdır. Kanunun bu anlamına göre suç cezası değil, yargılama düzenine yönelik bir yaptırımdır.

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun

  • AYMKYUHK m.51 · Başvuru hakkının kötüye kullanılması

    Başvurucuya, kötüye kullanma tespit edildiğinde, yargılama giderlerinin dışında hükmedilen idari nitelikteki para yaptırımıdır. Tutarı üst sınırla bağlıdır ve takdir yetkisi Mahkemeye aittir. Yargılama giderleri ile karıştırılmamalıdır.

  • AYMKYUHK m.60 · Başkan ve üyelerin reddi

    Ret talebinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılması ve esas yönünden kabul edilmemesi hâlinde talepte bulunanlar aleyhine Mahkemece verilen para cezasıdır. Bu ceza, kanunda belirtilen alt ve üst sınır arasında verilir ve seçenek yaptırıma çevrilemez.

Karıştırılan kavramlar

Vekâlet ücreti ile disiplin para cezası arasındaki fark nedir?

Vekâlet ücreti, karşı tarafın vekiline ödenmesi gereken ücretin bir kısmının ya da tamamının kötüniyetli tarafa yüklenmesidir.

Disiplin para cezası, kötüniyetli tarafa kamuya ödenmek üzere hükmedilen ve kanunda belirlenen aralıkta olan cezadır.

Vekâlet ücreti karşı tarafa, disiplin para cezası ise devlete ödenir; biri diğerinin yerine geçmez, birlikte hükmedilebilir.

HMK m.329

Yargılama giderleri ile vekâlet ücreti ve disiplin para cezası arasındaki fark nedir?

Yargılama giderleri, davayı kaybeden tarafa genel kural gereği yüklenir.

Vekâlet ücreti ve disiplin para cezası, kötüniyet veya hakkın yokluğu koşulunun varlığına bağlı ek yaptırımlardır.

Yargılama giderlerine hükmedilmesi için kötüniyet aranmaz; bu madde uyarınca ek yaptırımlar için ise kötüniyet aranır.

HMK m.329

Disiplin para cezası ile ceza hukuku para cezası arasındaki fark nedir?

Disiplin para cezası, yargılama düzenini korumak için verilir ve verildiği anda kesindir.

Ceza hukukundaki para cezası, suç işlenmesine bağlı olarak verilir ve kesinleşmeye bağlıdır.

Disiplin para cezası seçenek yaptırıma çevrilmez, adli sicile işlenmez ve kesinleşme beklenmeden infaz edilir.

HMK m.446

Disiplin para cezası ile disiplin hapsi arasındaki fark nedir?

Disiplin para cezası parasal bir yaptırımdır ve derhâl infaz edilir.

Disiplin hapsi özgürlüğü bağlayan bir yaptırımdır ve kesinleşmeden infaz edilemez.

Bu madde yalnızca para cezasını düzenler; hapis yaptırımının infaz şartları bu maddeye göre belirlenmez.

HMK m.446

Yargılama giderleri ile disiplin para cezası arasındaki fark nedir?

Yargılama giderleri, başvuru sürecinin doğal masraflarıdır ve tarafların hukuki durumuna göre hükmedilir.

Disiplin para cezası, kötüye kullanma kusuruna bağlı ve yaptırım niteliğinde bir ödemedir.

Her iki ödeme birlikte hükmedilebilir; birinin hükmü diğerinin yerine geçmez.

AYMKYUHK m.51

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 2011/145 E., 2013/70 K., 06.06.2013
    İlgili madde: AYMKYUHK m.60
  2. 2011/142 E., 2013/52 K., 03.04.2013
    İlgili madde: AYMKYUHK m.60
  3. 2011/150 E., 2013/30 K., 14.02.2013
    İlgili madde: AYMKYUHK m.60

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.