Tanık nedir?

Kanunda tanımlı7 maddede geçiyor · 4 kanun

Kısaca

Tanık, 4 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.536: Resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine şekil gereği katılan ve işlemi denetleyen kişidir.
  • HMK m.245 · çağrıya uyma zorunluluğu: Davanın tarafı olmayan, olaya ilişkin bilgi ve görgüsüne başvurulmak üzere mahkemece çağrılan kişidir.
  • CMK m.208 · tanığın duruşma salonundan ayrılması: Olayla ilgili bilgi ve görgüsü bulunan ve duruşmada beyanda bulunmak üzere dinlenen kişidir.

Kanuni tanım

  • 5726 s. K. m.2/1-aTanık Koruma Kanunu

    Tanık: Ceza muhakemesinde tanık olarak dinlenen kişiyi, tanık sıfatıyla dinlenen suç mağdurlarını ve bu Kanunda belirtilen yakınlarını

Kanunda nerede geçiyor

7 madde

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.240 · Tanık gösterme şekli

    Davanın tarafları dışında kalan ve dava konusu bir vakıayı beş duyu organıyla algılamış kişidir. Taraf olarak dinlenmiş kişi aynı davada artık tanık olarak dinlenemez.

  • HMK m.245 · Çağrıya uyma zorunluluğu

    Davanın tarafı olmayan, olaya ilişkin bilgi ve görgüsüne başvurulmak üzere mahkemece çağrılan kişidir. Tanık olarak dinlenebilmek için usulüne uygun davet gerekir; davet olmadan bu yükümlülük doğmaz.

  • HMK m.254 · Tanığın kimliğinin tespiti

    Kendisi hakkında yürütülmeyen bir muhakemede bildiklerini anlatan kişidir. Olay hakkındaki bilgisi beş duyusuyla algıladığı olaylara dayanabileceği gibi başkasından duyduklarına da dayanabilir.

  • HMK m.256 · Tanığa görevinin önemini anlatma

    Davada taraflardan biri olmayan ve olay hakkında duyu algılarıyla edindiği bilgileri mahkemeye aktaran kişidir. Davada yararı bulunan kişinin tanık olarak dinlenmesi, tanıklığın niteliğine aykırıdır ve bu ayrım madde kapsamında ele alınmaz.

Ceza Muhakemesi Kanunu

  • CMK m.208 · Tanığın duruşma salonundan ayrılması

    Olayla ilgili bilgi ve görgüsü bulunan ve duruşmada beyanda bulunmak üzere dinlenen kişidir. Maddenin uygulandığı kişi tanıktır; bilirkişi ve sanık bu hükmün doğrudan konusu değildir.

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.536

    Resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine şekil gereği katılan ve işlemi denetleyen kişidir. Tanıklık yasağı, tanığın sonradan lehine yapılan tasarruftan bağımsız olarak uygulanır.

Tanık Koruma Kanunu

  • Tanık Koruma Kanunu m.2 · Tanımlar

    Ceza muhakemesinde tanık olarak dinlenen kişi, tanık sıfatıyla dinlenen suç mağdurları ve kanunda belirtilen yakınlarıdır. Kanun, mağdurun tanık sıfatıyla dinlenmesi halinde onu da bu kapsama alır; dolayısıyla kanunun koruması için mağdur olmak tek başına yeterli değildir, tanık sıfatıyla dinlenmiş olmak gerekir.

Karıştırılan kavramlar

Dinlenmiş tanık ile henüz dinlenmemiş tanık arasındaki fark nedir?

Beyanı alınıp sorgusu tamamlanmış tanık, izin koşuluyla salondan ayrılabilir.

Henüz dinlenmemiş tanık, bu maddeye göre salondan ayrılamaz; salonda bulundurulması ve sırasının beklenmesi gerekir.

Dinleme tamamlanmadan ayrılma, madde kapsamında izinle yapılamaz ve diğer tanıklarla iletişim riski doğurur.

CMK m.208

Tanık ile bilirkişi arasındaki fark nedir?

Tanık için madde kendi izin rejimini düzenler.

Bilirkişiler için benzer bir izin düzeni ayrı bir maddede (m.68) yer alır; gerekçe bu benzerliğe işaret eder.

Bilirkişi hakkında bu madde değil, m.68 uygulanır; iki hükmün birbirine karıştırılmaması gerekir.

CMK m.208

Tanık ile suç mağduru arasındaki fark nedir?

Ceza muhakemesinde tanık olarak dinlenen herkes doğrudan tanık tanımına girer.

Suç mağduru, yalnızca tanık sıfatıyla dinlenmişse tanık tanımına girer; mağdur olarak dinlenmiş olması yetmez.

Mağdurun koruma talep edebilmesi için tanık sıfatıyla dinlenmesi gerekir.

5726 s. K. m.2

Tanık ile tanığın yakını arasındaki fark nedir?

Tanık, bizzat tanıklık yapan kişidir.

Yakın, tanığın kendisi değil, kanunda belirtilen ilişki içinde bulunan kişidir ve kendisinin tanıklık yapması gerekmez.

Yakınlar, tanığın tehlike altında olması nedeniyle kanunun koruma rejimine dahil edilebilir; yakınlığın kapsamı kanunun ilgili hükmüne göre belirlenir.

5726 s. K. m.2

Listede gösterilen ile gösterilmeyen tanık arasındaki fark nedir?

Tanık listesinde ad ve soyadı ile adresi bildirilmiş kişiler dinlenebilir.

Listede hiç gösterilmemiş kişiler tanık olarak dinlenemez.

Listede olmayan kişinin dinlenmesi istenirse talep reddedilir; sonradan ikinci liste verilmesi yoluyla bu eksik giderilemez.

HMK m.240

Adresi eksik ile adresi doğru tanık arasındaki fark nedir?

Adres gösterilmemiş veya adreste tanık bulunamamışsa, tarafa işin niteliğine uygun kesin süre verilir.

Adres doğru gösterilmiş ve tanık bu adreste bulunmuşsa kesin süre verilmez, tanık davet edilir.

Kesin süre içinde doğru adres bildirilmezse tanığın dinlenilmesinden vazgeçilmiş sayılır; doğru adres bildirilirse dinleme yoluna devam edilir.

HMK m.240

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 2008/12 E., 2011/104 K., 16.06.2011
    İlgili madde: 5726 s. K. m.2
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2024/760 E., 2025/637 K., 15.10.2025
    İlgili madde: HMK m.240
  3. Hukuk Genel Kurulu, 2023/1143 E., 2025/416 K., 02.07.2025
    İlgili madde: HMK m.240

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.