Yalan tanıklık nedir?
Kısaca
Yalan tanıklık, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.256 · Tanığa görevinin önemini anlatma
Tanığın gerçeğe aykırı beyanda bulunması hâlinde oluşan suçtur. Maddede yalan tanıklık suçundan cezalandırılacağının tanığa bildirilmesi öngörülür; suçun unsurları ve cezası Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenir.
- HMK m.264 · Yalan yere veya menfaat temin ederek tanıklık edilmesi ve sonuçları
Tanığın hukuk yargılamasında bildiğini gerçeğe aykırı biçimde anlatması hâlidir. Madde bu durumda hâkimin harekete geçmesini öngörür; tanığın bilerek yanlış beyanda bulunduğu yeterli delil veya emareyle ortaya konmalıdır.
Türk Ceza Kanunu
- TCK m.272 · Yalan tanıklık
Tanığın, tanıklık konusu hususlarda gerçeğe aykırı olarak beyanda bulunması ya da bildiği hususu bilerek kısmen veya tamamen gizlemesidir. Suç, yalan söyleme yanında bilgiyi saklamayı da kapsar.
Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.53 · Tanığa görevinin önemini anlatma
Tanığın bildiklerini gerçeğe aykırı biçimde beyan etmesi olup, maddede yalan tanıklık suçundan cezalandırılacağının bildirilmesi bu suça işaret eder. Suçun unsurları ceza kanunundan alınır, bu madde yalnızca uyarı yükümlülüğünü düzenler.
Karıştırılan kavramlar
Temel suç ile üç yıldan fazla hapis gerektiren suça ilişkin yalan tanıklık arasındaki fark nedir?
Temel şekilde, yalan tanıklığın konusu olan suçun ağırlığı aranmaz.
Üçüncü fıkrada, yalan tanıklık üst sınırı üç yıldan fazla hapis olan bir suçun soruşturma veya kovuşturması kapsamında yapılır.
Üçüncü fıkrada 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası verilir.
Yalan beyan (m.206) ile yalan tanıklık arasındaki fark nedir?
Beyan, belge düzenlemek yetkisi olan kamu görevlisine yapılır ve belgeyi ispat eder.
Beyan, şahit dinlemeye yetkili memur huzurunda yapılan tanıklıktır.
Tanıklık hali ayrı suç olarak düzenlenir; bir fiil birden fazla suça uyuyorsa en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırılır (TCK m.44).
Akrabalık içinde yalan tanıklık ile akraba dışında yalan tanıklık arasındaki fark nedir?
Failin kendisinin, üstsoyunun, altsoyunun, eşinin veya kardeşinin soruşturma ya da kovuşturmaya uğramasına neden olabilecek bir hususta yalan tanıklık yapması (a bendi) bu ayrımın birinci tarafıdır.
Bu akrabalık dairesi dışındaki kişiler aleyhine ya da akrabalık bağı olmayan bir hususta yapılan yalan tanıklık, madde kapsamına girmez ve genel yalan tanıklık hükmüne tabidir.
Yalnızca a bendi kapsamındaki tanıklık için cezada indirim yapılabilir ya da ceza verilmekten vazgeçilebilir.
Yalan yere yemin ile yalan tanıklık (m.272) arasındaki fark nedir?
Hukuk davasında taraf olarak yemin eden kişinin fiili.
Tanık olarak yemin ettirilerek gerçeğe aykırı tanıklık yapılması.
Yalan tanıklık m.272'ye, yalan yemin m.275'e tabidir; her biri ayrı suç olarak cezalandırılır.
İlgili konular
- İftira, başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılmasıCeza Hukuku Özel Hükümler
- Tanığa görevinin önemini anlatma ve tanıklara yemin verilmesiCeza Muhakemesi Hukuku
- Sır nedeniyle tanıklıktan çekinmeMedeni Usul Hukuku
- Yeminin zamanı ve şekli, tanıkların mahkemede dinlenilmesiMedeni Usul Hukuku
Örnek kararlar
3 karar- Ceza Genel Kurulu, 2022/250 E., 2023/529 K., 18.10.2023İlgili madde: TCK m.272
- Ceza Genel Kurulu, 2018/434 E., 2020/500 K., 03.12.2020İlgili madde: TCK m.272
- Ceza Genel Kurulu, 2018/87 E., 2020/501 K., 03.12.2020İlgili madde: TCK m.272
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.