TTK Madde 13759. Yeniden veya aynı alacak için ihtiyati haciz

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Bu madde, deniz alacağı için bir gemi ihtiyaten haczedilmiş ve serbest bırakılmış ya da o gemiye ilişkin teminat alınmışsa, aynı geminin yeniden ihtiyaten haczi ile aynı alacak için başka bir geminin ihtiyaten haczini düzenler. Ayrıca hukuka aykırı yollarla kurtulma veya kaçma hâlinde serbest bırakılmışlık sayılmayacağını belirtir. Kural, ihtiyati haczin tekrarının genel olarak yasak olduğu ve bu yasağın istisnalarının sayıldığı bir yapıdadır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Gemi, bir deniz alacağı için, yurt içinde veya yurt dışında ihtiyaten haczedilmiş ve serbest bırakılmışsa veya o gemiyle ilgili olarak teminat alınmışsa, aynı geminin yeniden veya aynı alacak için ihtiyati haczi sadece;

a)Elde edilecek toplam teminat miktarının, geminin değerini aşmaması şartıyla, ilk teminatın tür veya miktarı yetersiz ise; veya

b)İlk teminatı vermiş olan kişi, kendi borçlarını kısmen veya tamamen yerine getirmez veya yerine getirmekten âciz olursa; veya

c)İhtiyaten haczedilen gemi veya ilk teminat; makul sebeplere dayanarak hareket eden alacaklının istemiyle veya onayıyla yahut alacaklının serbest bırakılmayı engelleyecek makul önlemleri alamaması sebebiyle serbest bırakılmış ise,

mümkündür.

(2)Aynı deniz alacağı için ihtiyati hacze konu olabilecek başka bir gemi;

a)Daha önce verilmiş olan teminatın tür veya miktarı yetersizse; veya

b)Birinci fıkranın (b) veya (c) bentleri uygulama alanı buluyorsa,

ihtiyaten haczedilebilir.

(3)Geminin hukuka aykırı yollarla, ihtiyati hacizden kurtulması veya kaçması hâllerinde, gemi, birinci ve ikinci fıkralar anlamında serbest bırakılmış sayılmaz.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

1999 tarihli Sözleşmenin 5 inci maddesinden alınmıştır. Bir gemi hakkında 1352 nci maddede sayılan deniz alacaklarından biri iddia edilmiş ve bu alacak için o gemi hakkın da ihtiyati haciz uygulanmışsa, kural olarak, aynı alacak için o geminin yeniden ihtiyati haczi caiz değildir. Bu kuralın istisnaları Tasarının 1375 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılmıştır. Aynı şe kilde, 1999 tarihli Sözleşmenin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasından alınan Tasarının 1369 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, hakkında deniz alacağı iddia edilen gemiden başka bir gemi ih tiyaten haczedilmişse, bu geminin de yeniden ihtiyati haczi mümkün değildir; bu kuralın da istisna ları Sözleşmenin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasından alınan Tasarının ikinci fıkrasında belirtilmiş tir. İhtiyaten haczedilen gemi, hukuka aykırı yollardan serbest kalmış veya Tasarının 1366 nci mad desinin birinci fıkrasına göre muhafaza altına alındıktan sonra seyire çıkmışsa, ilk iki fıkrada öngö rülen sınırlandırmalar geçerli olmayacaktır; birinci halde o gemi hakkında yeniden ihtiyati haciz ka rarı verilebilecek, ikinci halde ise ihtiyati haciz zaten devam edeceğinden geminin yeniden muha faza altına alınması mümkün olacaktır.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

  • Makul sebep
  • Teminat
  • Kardeş gemi
  • Serbest bırakılmış gemi
  • Teminatın yetersizliği
  • Yeniden ihtiyati haciz

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.