TTK Madde 1350A) Uygulanacak hukuk
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, bir geminin ihtiyaten veya icraen haczi, cebrî icra yoluyla satışı, satışın sonuçları ve mülkiyetin intikali dahil olmak üzere cebrî icraya ilişkin diğer bütün işlem ve tasarrufların hangi ülke hukukuna tabi olacağını düzenler. Ayrıca Türk bayraklı bir geminin yurt dışında cebrî icra yoluyla satışında uygulanacak bildirim ve ilan zorunluluğu ile bu zorunluluğa uyulmamasının sicil kaydı ve sicildeki haklar bakımından sonucunu düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Bir geminin ihtiyaten veya icraen haczi, cebrî icra yoluyla satışı ve mülkiyetin intikali de dâhil olmak üzere bu satışın sonuçları ve cebrî icraya ilişkin diğer bütün işlem ve tasarruflar, geminin bu işlem ve tasarrufların yapıldığı sırada bulunduğu ülkenin hukukuna tabidir. Şu kadar ki, Türk bayraklı bir geminin yurt dışında cebrî icra yoluyla satışı hâlinde, artırmayı yapan kurum veya ilgililer tarafından, bu satıştan en az otuz gün önce artırmanın;
a)Geminin kayıtlı olduğu Türk Gemi Siciline,
b)Geminin sicile kayıtlı malikine,
c)Gemi siciline tescil edilmiş diğer hakların ve alacakların sahiplerine,
bildirilmesi veya gideri ilgililer tarafından karşılanmak şartıyla bir internet haber sitesi ve tirajı ellibin üzerinde olan ve Türkiye düzeyinde dağıtımı yapılan gazetelerden biriyle ilan edilmesi zorunludur. Bu bildirim veya ilan yapılmaksızın geminin yurt dışında cebrî icra yoluyla satışı hâlinde kaydı silinemez ve gemi üzerinde Türk Gemi Siciline kayıtlı haklar ve alacaklar saklı kalır.1
- 1.13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle; bu fıkraya “şartıyla” ibaresinden sonra gelmek üzere “bir internet haber sitesi ve” ibaresi eklenmiştir.
Madde gerekçesi
Yabancılık unsurunu içeren deniz ticareti uyuşmazlıklarında, hangi ülke huku kunun uygulanacağı, 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunda be lirtilmektedir. Ancak, cebri icraya uygulanacak hukuk, son yıllarda bazı tereddütlerin ortaya çıkma sına yol açmıştır. Bu itibarla meselenin, Tasarının "Deniz Ticareti" başlıklı Kitabında "cebri icra"ya tahsis edilecek özel kısımda düzenlenmesi uygun bulunmuştur. Maddenin bu hükmü, 1993 tarihli Gemiler Üzerindeki İmtiyazlar ve İpotekler Hakkında Milletlerarası Sözleşmenin 2 nci maddesinin ikinci cümlesinden alınmıştır. Bu kural, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun kararlarında da benim senmiştir. Maddenin ikinci cümlesi, 1993 tarihli Sözleşmenin 11 inci maddesi ile 6762 sayılı Kanunun 1245 inci maddesinin birinci fıkrasında 2004 yılında 5136 sayılı Kanunla yapılan değişiklik ve 2004 sayılı Kanunun 125 inci maddesi dikkate alınarak sevk edilmiştir. Kural olarak, 1993 tarihli Sözleş meye göre arttırmayı yapacak merci tarafından sicile, malike ve tescil edilmiş hak sahiplerine bil dirim yapılması zorunludur. Ancak, 1993 tarihli Sözleşmenin bu hükmünün uygulanmasında doğa bilecek sorun ve tereddütler sebebiyle, hükme bir ilave yapılmış ve mezkur bildirimin yapılması hu susunda "ilgililer"e de yetki verilmiş ayrıca Tasarının 1385 inci maddesine paralel bir uygulamay la ilân usulü de bir seçenek olarak öngörülmüştür. Dolayısıyla, ilân usulü, masrafı ilgililer tarafın dan verilmek kaydıyla, işletilmişse, artık arttırmayı yapan merciin veya ilgililerin başkaca bildirim yapma zorunlulukları yoktur. Bu şekil şartlarına uyulmamış ise, gemi sicilden terkin edilmeyecek tir. 1993 tarihli Sözleşmenin getirdiği çağdaş \e çıkarlar dengesine uygun çözüm, milletlerarası alanda daha yaygın kabul görmeye başlayınca, "ilan" yöntemi tümüyle terk edilebilecektir. Buna karşılık, kanuni ve akdi rehinlerin doğmasına ve sonuçlarına hangi hukukun uygulanaca ğı, 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunda yeni hükümlerle dü zenlendiğinden, Tasarıda bu hususta kural sevk edilmesine gerek kalmamıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
- TTK m.965saklı tutulur
Bu maddedeki kavramlar
- İhtiyaten haciz
- Bildirim ve ilan
- Cebrî icra yoluyla satış
- İşlem ve tasarrufun yapıldığı sırada gemi bulunduğu ülke
- Türk Gemi Siciline kayıtlı haklar ve alacaklar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.