TTK Madde 13697. İhtiyati haciz hakkının kullanılması

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Bu madde, deniz alacağına dayanan ihtiyati haciz bakımından hangi gemilerin haczedilebileceğini düzenler. Birinci fıkra, deniz alacağının doğduğu gemiyi (malik, kiracı, rehin, mülkiyet uyuşmazlığı ve gemi alacaklısı hakkı hâlleri); ikinci fıkra, başka (kardeş) gemilerin hangi koşullarda haczedilebileceğini; üçüncü fıkra ise mülkiyet ya da zilyetlik uyuşmazlıklarında haciz kararının yalnız uyuşmazlık konusu gemiyle sınırlı olacağını düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Hakkında deniz alacağı ileri sürülen her geminin ihtiyaten haczi;

a)Deniz alacağı doğduğunda geminin maliki olan kişi, ihtiyati haczin uygulandığı sırada da bu borçtan sorumlu olup geminin maliki ise; veya

b)Deniz alacağı doğduğunda geminin kiracısı olan kişi, ihtiyati haczin uygulandığı sırada da bu borçtan sorumlu olup geminin maliki ise; veya

c)Deniz alacağı gemi rehni, gemi ipoteği veya gemi üzerinde aynı nitelikteki bir ayni yükümlülük ile teminat altına alınmış ise; veya

d)Uyuşmazlık geminin mülkiyetine veya zilyetliğine ilişkin ise; veya

e)Alacak, 1320 nci madde uyarınca gemi alacaklısı hakkı veriyorsa,

mümkündür.

(2)Birinci fıkrada sayılanların dışındaki gemilerin ihtiyati haczi; haczin uygulandığı sırada gemiler bu deniz alacağından dolayı sorumlu olan bir kişiye ait ise ve alacak doğduğunda bu kişi;

a)Üzerinde deniz alacağı doğmuş olan geminin maliki veya

b)Kiracısı veya tahsis olunanı ya da taşıtanı ise,

mümkündür.

(3)Geminin mülkiyetine veya zilyetliğine ilişkin uyuşmazlıklarda, sadece bu uyuşmazlığın konusu olan gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verilebilir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Tasarının 1353 üncü maddesinde tanınmış olan ihtiyati haciz hakkının hangi ge miler üzerinde kullanılabileceği, 1999 tarihli Sözleşmenin 3 üncü maddesinin birinci ve ikinci fık ralarında düzenlenmiştir. Bu hükümler maddeye alınmıştır. Birinci fıkranın (b) bendinde mehaz düzenleme "geminin maliki veya kiracısı ise" sözcükleri ne yer vermiştir. Ancak mehaz hükmün (Tasarıya alınmasına gerek olmayan) üçüncü fıkrasına gö re, kiracının borcu için gemi kiradayken ihtiyati haciz uygulanabilmesi için, böyle bir ihtiyati hac zi takiben cebri satışın milli hukuka göre mümkün olması gerekmektedir. Oysa Türk hukukunda, ki racının borcu için malikin gemisinin satılması yalnızca gemi alacaklısı haklarının tanındığı haller- de mümkündür. 1999 tarihli Sözleşmenin 9 uncu maddesine göre, Sözleşmedeki hükümler, yeni ge mi alacaklarının yaratıldığı anlamına gelmeyecektir. Dolayısıyla Sözleşmenin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer verilen düzenleme de bir gemi alacağının tesisi şeklinde yorum- lanmayacaktır. Bu saptamalar çerçevesinde, geminin kirasının devam ettiği süre içinde kiracının borcu için geminin ihtiyati haczine olanak tanınması Türk hukuku bakımından mümkün değildir. Bu sebeple maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde, yalnızca, şahsi borçlu kiracının daha sonra ge minin mülkiyetini elde ettiği halleri karşılayacak bir hükme yer verilmiştir. Öte yandan, yukarıda 1358 inci maddenin gerekçesinde de belirtildiği gibi, 1369 uncu madde nin kapsamına giren istihkak iddiaları hakkında 1358 inci maddede gösterilen mahkemeler yetkilidir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Atıflar(1)

Bu maddenin atıf yaptıkları

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.