TTK Madde 14022. Karşılıklı sigorta
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, karşılıklı sigortanın tanımını ve bu faaliyetin yürütülebileceği tüzel kişilik biçimini düzenler. Birden çok kişinin birleşerek, içlerinden herhangi birinin belli bir rizikonun gerçekleşmesi halinde doğacak zararlarını tazmin etmeyi borçlanmasını karşılıklı sigorta sayar ve bu faaliyetin yalnız kooperatif şirket biçiminde yürütülebileceğini belirtir. Kişiler arası karşılıklı sigorta ilişkisinin kurulması ve taraflar arasındaki hak ve borçlar bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Birden çok kişinin birleşerek, içlerinden herhangi birinin, belli bir rizikonun gerçekleşmesi durumunda doğacak zararlarını tazmin etmeyi borçlanmaları karşılıklı sigortadır. Karşılıklı sigorta faaliyeti ancak kooperatif şirket şeklinde yürütülebilir.
Madde gerekçesi
6762 sayılı Kanunun 1263 üncü maddesinde yer alan karşılıklı sigorta müesse si Tasarıda da aynen korunmuş ancak, bunun sistematik açıdan sigorta sözleşmesinin tanımının ve rildiği maddede yer almasının uygun olmayacağı kanaatine varılmıştır. Zira, sigorta sözleşmesinin tanımının verildiği Tasarının 1401 inci maddesi genel bir tanım maddesi mahiyetinde değildir. Mad dede, sadece sigorta sözleşmesi tanımlanmaktadır. Sigortacılığın ilk temellerini oluşturan karşılıklı sigorta ise, sigorta sözleşmesinin özel uygulanış şeklidir. Yoksa karşılıklı sigortada yapılan sigorta sözleşmeleri ile diğer sözleşmeler arasında hukuki açıdan bir fark bulunmamaktadır. Maddeye yenilik olarak Sigorta Murakabe Kanununa paralel şekilde, karşılıklı sigortanın, ko operatif şeklinde örgütlenmelerde mümkün olabileceği eklenmiştir. Bu noktada, birden çok kişinin kendi aralarında bir havuz oluşturarak riski aralarında paylaştırmaları sigorta olarak nitelendirile- meyecektir. Sigortacılık ancak organize edilmiş bir müessese bünyesinde var olabilir. Öncelikle, si gortanın risklerin transferi ve paylaştırılması şeklinde iki temel işlevi vardır. Belli bir yapı içinde örgütlenmeden, diğer bir ifade ile, sigorta ettirenlerin aynı zamanda sigortacı olarak riski üzerine al ması durumunda bu iki işlevden, riskleri transfer işleminden bahsedilemez. Bu nedenle karşılıklı si gorta, yapısı gereği kooperatif şeklinde yapılanmayı gerektirir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Rizikonun gerçekleşmesi
- Karşılıklı sigorta
- Kooperatif şirket
- Tazmin borcu
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
"Ortakların belirli ekonomik menfaatlerinin ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarının işgücü ve parasal katkıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlanıp korunması" amacı, hangi şirketin tipik özelliğidir?
- A) Kolektif Şirket
- B) Anonim Şirket
- C) Kooperatif
- D) Adi Şirket
- E) Limited Şirket