TTK Madde 1448d) Zararı önleme, azaltma ve sigortacının rücu haklarını koruma yükümlülüğü
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu hallerde sigorta ettirenin zararı önleme, azaltma ve rücu haklarını koruma yönündeki önlem alma yükümlülüğünü; sigortacının talimatlarına uyma ve birden çok sigortacı talimatları çakıştığında uygulanacak ölçütü; bu yükümlülüğe aykırılığın tazminata yansıyan sonucunu; sigorta ettirenin yaptığı makul giderlerin tazmini ile eksik sigorta hâlinde kıyas yoluyla uygulanacak hükmü ve sigortacının gider avansı ödeme borcunu düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda, zararın önlenmesi, azaltılması, artmasına engel olunması veya sigortacının üçüncü kişilere olan rücu haklarının korunabilmesi için, imkânlar ölçüsünde önlemler almakla yükümlüdür. Sigorta ettiren, sigortacının bu konudaki talimatlarına olabildiğince uymak zorundadır. Birden çok sigortacının varlığı ve bunların birbirlerine aykırı talimatlar vermeleri hâlinde, sigorta ettiren, bu talimatlardan zararın azaltılması ve rücu haklarının korunması bakımından en uygun olanını dikkate alır.
(2)Bu yükümlülüğe aykırılık sigortacı aleyhine bir durum yaratmışsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılır.
(3)Sigortacı sigorta ettirenin birinci fıkra gereğince yaptığı makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, sigorta tazminatından veya bedelinden ayrı olarak tazmin etmekle yükümlüdür. Eksik sigortanın yapıldığı hâllerde 1462 nci madde hükmü kıyas yoluyla uygulanır.
(4)Sigortacı, sigorta ettirenin istemi üzerine giderlerin karşılanması amacıyla gerekli tutarı avans olarak ödemek zorundadır.
Madde gerekçesi
6762 sayılı Kanunun koruma tedbirlerini düzenleyen 1293 üncü maddesi temel de korunmuş ancak, uygulamada karşılaşılan sorunları giderebilmek amacıyla biraz daha genişletil miştir. Öncelikle, yükümlülük sadece rizikonun gerçekleştiği dönemde değil, gerçekleşme ihtimali- nin yüksek olduğu dönem için de öngörülmüştür. Zira, bu maddenin amacı, zararın artması yanın da zararın oluşmasına da engel olmaktır. Kişi kendisini tehlikelerden korumak için sigortaya başvu rur. Yoksa tehlike istenilen bir durum değildir. Bu nedenle, sigorta ettiren, sigortasını yaptırmış ol sa bile ihmalkar davranmamalı, rizikonun doğmaması veya doğmuşsa da zararın artmasını önleyici her türlü tedbiri almalıdır. Diğer taraftan, prim hesabı gerçekleşen olaylara göre, diğer bir ifade ile "hasar/prim" oranına göre belirlendiğinden, sigortacı bir dönem içinde ne kadar az tazminat öde mişse bir sonraki dönem için sigorta ettirenlerin ödeyeceği prim de o oranda daha az olacaktır. Maddeden beklenen amacın tam gerçekleşebilmesi amacıyla sigorta ettirene, olabildiğince si gortacı tarafından verilen talimata uyma zorunluluğu getirilmiştir. Ancak, sigorta ettiren tarafında alınacak önlemler veya uyulacak talimatlar imkân dahilinde ve makul olanlardır. Yoksa hiçbir kim seden, kendisini zora ya da hayatını tehlikeye atacak bir önlem alması beklenemez.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(1)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddedeki kavramlar
- Eksik sigorta
- Gider avansı
- Makul giderler
- Rücu haklarının korunması
- Sigortacının talimatı
- Zararın azaltılması yükümlülüğü
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.