DMK Madde 68Derece yükselmesinin usul ve şartları
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, memurların derece yükselmesinin şartlarını (A bendi), derece yükselmesiyle ilgili kadro dışı atama yoluyla üst dereceye geçişi (B bendi) ve derece yükselmesinde onay mercii ile müşterek kararla atanmışların onay usulünü (C bendi) düzenler. A bendi, derece yükselmesi için üst derecede boş kadro, derece ve kademe süresi ile görev nitelikleri koşullarını sayar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 12/2/1982 - 2595/5 md.)
A) Derece yükselmesi yapılabilmesi için:
a)(Değişik: 26/6/1984 - KHK 241/4 md.) Üst derecelerden boş bir kadronun bulunması,
b)Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunmuş,
c)Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş,
d)(Mülga: 13/2/2011 - 6111/101 md.)
olması şarttır.
B) (Değişik: 4/5/1984 – KHK-199/1 md.) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.1
(Değişik ikinci paragraf: 13/2/2011 - 6111/101 md.) Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a)1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b)1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c)3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. Bu sürelerin hesabında; 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dâhil kurumlarda fiilen çalışılan süreler ile Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte, okul devresi dâhil yedek astsubaylık ve yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin; Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı, diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü dikkate alınır.2
(Ek fıkra: 26/8/1993 – KHK-501/1 md.; İptal Anayasa Mahkemesinin 6/10/1993 tarihli ve E. 1993/32, K. 1993/32 sayılı kararı ile)
Bu bent hükümlerine göre atananlar atandıkları kadronun aylık (Ek gösterge dahil) ve diğer haklarından yararlanırlar. Bu suretle üst dereceye atananların bu kadrolarda geçirdikleri her yıl kademe ilerlemesi ve her "3" yıl derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükselmesinde gözönüne alınır. Ancak atandıkları kadro aylıkları, başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz.
(Ek paragraf: 2/7/2018 - KHK-703/172 md.)(Mülga paragraf:24/7/2026-7590/2 md.)
C) (Ek: 13/2/2011 - 6111/101 md.) Derece yükselmesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir. Müşterek kararla atanmış olanların derece yükselmeleri, ilgili bakanın veya yetkili kıldığı makamın onayı ile yapılır. Üst derece kadroya atanmış olup da kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık dereceleri daha aşağıda bulunanların (45 inci maddenin ikinci fıkrasına göre yapılan atamalar hariç), kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükseltilmeleri için, bu hâlin devamı süresince yukarıda belirtilen onay aranmaz.
- 1.(3. fıkra)21/2/2013 tarihli ve 6428 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle, bu paragrafta yer alan “Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı” ibaresi “Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı” şeklinde değiştirilmiştir.
- 2.(5. fıkra)25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Kanunun 62 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “okul devresi dâhil yedek subaylıkta” ibaresi “okul devresi dâhil yedek astsubaylık ve yedek subaylıkta” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(10)
- 24.07.2026“C) Derece yükselmesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir. Müşterek…” ile başlayan fıkra (bir ibaresi) 24.07.2026 tarihinde 7590 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 25.06.2019bu fıkra 25.06.2019 tarihinde 7179 sayılı Kanunla değiştirildi
- 02.07.2018“C) Derece yükselmesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir. Müşterek…” ile başlayan fıkra (bir ibaresi) 02.07.2018 tarihinde KHK-703 eklendi
- 13.02.2011“olması şarttır. B) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve…” ile başlayan bent 13.02.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 13.02.2011“Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin; a) 1 inci dereceli…” ile başlayan fıkra (bir ibaresi) 13.02.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanunla değiştirildi
- 13.02.2011“Derece yükselmesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir. Müşterek…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 13.02.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanunla eklendi
- 26.08.1993maddenin tamamı 26.08.1993 tarihinde KHK-501 eklendi
- 26.06.1984“Üst derecelerden boş bir kadronun bulunması, b) Derecesi içinde en az 3 yıl ve…” ile başlayan bent 26.06.1984 tarihinde KHK-241 değiştirildi
- 04.05.1984“Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 04.05.1984 tarihinde KHK-199 değiştirildi
- 12.02.1982maddenin tamamı 12.02.1982 tarihinde 2595 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(13)
Bu maddenin atıf yaptıkları
- DMK m.45istisna
Bu maddeye atıf yapanlar
- Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun m.21
- Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgili Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname geç. m.5
- Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.6
- İl Özel İdaresi Kanunu m.36
- Belediye Kanunu m.49
- Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.6
- DMK m.36saklı tutulur
- DMK m.74
- DMK m.76
- DMK m.161saklı tutulur
- DMK geç. m.40
- DMK ek geç. m.31
Bu maddedeki kavramlar
- Derece yükselmesi
- Ek gösterge
- Kademe ilerlemesi
- Kazanılmış hak aylığı
- Kadro şartı aranmaksızın atama
- Müşterek kararla atanmış
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
165 karar arasından seçildi- 2. Daire · E. 2024/3574 · K. 2024/5987 · T. 04.12.2024Daire kararıOnama
Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından; davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68 ve 76. maddelerinde hüküm altına alınan atama esasları çerçevesinde hizmetin gereği olarak atandığı, idarenin naklen atama konusunda takdir yetkisinin olduğu, davacının yöneticilik görevine devam etmesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından fayda bulunmadığı ileri sürülmektedir.
Madde bu karardan sonra (24.07.2026) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.
- 2. Daire · E. 2023/6610 · K. 2024/3243 · T. 28.05.2024Daire kararıOnama
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, görevde yükselme sınavına tabi olmayan yönetici kadrolarına atama konusunda idarenin geniş tercih ve takdir yetkisi bulunduğu; dava konusu işlemin, kamu yararı amacı ve hizmet gereği ilkeleri doğrultusunda hukuken geçerli sebeplere dayanılarak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68 ve 76. maddeleri hükmü ile idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında tesis edildiği ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.
Madde bu karardan sonra (24.07.2026) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.
- 5. Daire · E. 1995/1016 · K. 1997/2111 · T. 15.10.1997Daire kararıGönderme
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; lise mezunu olarak 25.2.1985 tarihinde 13/3. derece ve kademeden zabıta memuru olarak göreve başlayan davacının, 15.7.1987 tarihinde 5. derece kadrolu itfaiye müdür yardımcılığına, 19.11.1991 tarihinde 3. derece kadrolu itfaiye müdürlüğü kadrosuna, 657 sayılı Yasanın 45 ve 68. maddelerine aykırı olarak atandığı; dava konusu işlemin tesis edildiği dönemde ise, davacının 9. derecenin 2. kademesinde bulunduğu ve 3. derece kadrolu itfaiye müdürü olarak görev yaptığı ve 5. dereceli T.H.M.
Madde bu karardan sonra (24.07.2026) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68/B maddesi (Halk arasında Torba Kadro olarak bilinen uygulama) uyarınca derece yükselmesi yapılabilmesi için; I. Üst derecelerden boş bir kadronun bulunması, II. Derecesi içinde en az 3 yıl bulunmuş olması, III. Yükseköğrenim mezunu olması, IV. Belirli bir hizmet süresini (dereceye göre 8-10-12 yıl) tamamlamış olması yukarıdaki şartlardan hangilerinin birlikte gerçekleşmesi zorunludur?
- A) I ve II
- B) II ve III
- C) I, III ve IV
- D) II, III ve IV
- E) I, II, III ve IV
Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl