SMK Madde 144Faydalı modelin hükümsüzlüğü
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6769 sayılı Kanun'un 144. maddesi, faydalı modelin hükümsüzlüğünün hangi hallerde istenebileceğini, bu davayı kimlerin açabileceğini, davanın süresini, kısmi hükümsüzlüğün koşullarını ve sonucunu düzenler. Madde, sicile faydalı model sahibi olarak kayıtlı kişiye karşı açılacak hükümsüzlük davasını konu alır. Madde, faydalı model sahibi olan gerçek ya da tüzel kişiler ile faydalı model üzerinde hak iddia eden herkes bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Aşağıdaki hâllerde faydalı modelin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir:
a)Faydalı model konusu, 142 nci maddede belirtilen şartları taşımıyorsa.
b)Buluş 92 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca yeterince açıklanmamışsa.
c)Faydalı model konusu, başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa veya faydalı modelin, 91 inci maddeye göre yapılan bölünmüş bir başvuruya veya 110 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendine göre yapılan bir başvuruya dayanması durumunda en önceki başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa.
ç)Faydalı model sahibinin, 109 uncu maddeye göre faydalı model isteme hakkına sahip olmadığı ispatlanmışsa.
(2)Menfaati olanlar, Cumhuriyet savcıları veya ilgili kamu kurum ve kuruluşları faydalı modelin hükümsüzlüğünü isteyebilir. Faydalı model sahibinin 109 uncu maddeye göre faydalı model isteme hakkına sahip olmadığı nedeniyle faydalı modelin hükümsüzlüğü, ancak buluşu yapan veya halefleri tarafından istenebilir.
(3)Faydalı modelin hükümsüzlüğü davası, faydalı modelin koruma süresince veya hakkın sona ermesini izleyen beş yıl içinde, sicile faydalı model sahibi olarak kayıtlı kişiye karşı açılabilir. Sicilde hak sahibi olarak görülen kişilerin davaya katılabilmelerini sağlamak için bu kişilere ayrıca tebligat yapılır.
(4)Faydalı model sahibinin, 109 uncu maddeye göre faydalı model isteme hakkına sahip bulunmadığı hakkındaki iddia, ancak buluşu yapan veya halefleri tarafından ileri sürülebilir. Bu durumda, 110 uncu madde hükümleri uygulanır.
(5)Hükümsüzlük nedenleri faydalı modelin sadece bir bölümüne ilişkin bulunuyorsa, sadece o bölümü etkileyen istem veya istemlerin iptali suretiyle, kısmi hükümsüzlüğe karar verilir. Bir istemin kısmen hükümsüzlüğüne karar verilemez.
(6)Kısmi hükümsüzlük sonucu, faydalı modelin iptal edilmeyen istem veya istemleri 142 nci madde hükümlerine uygun olması hâlinde faydalı model, bu istem veya istemler için geçerli kalır.
Atıflar(7)
Bu maddedeki kavramlar
- Faydalı model
- Kısmi hükümsüzlük
- Faydalı model isteme hakkı
- Hükümsüzlük davası
- Hükümsüzlük davasının beş yıllık süresi
- İlk hâlin kapsamı
- Yeterince açıklanmama
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
51 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2025/477 · K. 2025/5257 · T. 10.09.2025Daire kararıOnama
yine 7 numaralı istem yönünden de sensör kullanımı bir gereklilik olup bir yenilik olmadığının değerlendirildiği, dosyaya sunulan uzman görüşünde ise, 1 ve 7 numaralı istemler yönünden sensör ve sensör kartının davalıdan önce hiç kullanılmadığının değerlendirildiği, bilirkişinin yaptığı tespitlerin video görüntülerinden anlaşıldığı, bu tespitin davacının faydalı model başvurusundan önceye ait olduğu gerekçesiyle 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 144. maddesi gereği davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm,
- 11. Hukuk Dairesi · E. 2018/2571 · K. 2019/4079 · T. 22.05.2019Daire kararıBozma
551 sayılı KHK 129/b maddesine göre buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlanmaması halinde buluşun hükümsüz sayılmasına karar verileceği, paralel düzenlemenin 6769 sayılı SMK 144/1-b maddesi ve atıf yaptığı 92/1 maddesinde de hükümsüzlük nedeni olarak düzenlendiği, davalıya ait faydalı model belgesi teknikte uzman bir kişinin buluşu uygulamaya koymasına imkan verecek açıklıkta olmadığı,
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi · E. 2021/1877 · K. 2023/1410 · T. 06.10.2023İstinafKabul
..., ... tescil numaralı "..." konulu üç adet faydalı model belgesinin, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Yasasının 144.maddesi uyarınca yeni olmadığından hükümsüzlüğüne karar verilerek tescil kayıtlarının terkinini, bu anlamda mevcut durumun muhafazası ile davanın etkinliğini temin etmek üzere, karşı yanın faydalı model belgesinin olası devrinin önlenmesi için dava sonuna kadar 6769 sayılı yasanın 159 mad. ve HMfC 389 ve devamı maddeleri gözetilerek sicil kaydına ihtiyati tedbir konmasını,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.