Akıl hastası nedir?

Fiil anında akıl hastalığı nedeniyle fiilin anlam ve sonuçlarını algılayamayan ya da davranışlarını yönlendirme yeteneği bulunmayan fail, yüksek güvenlikli sağlık kurumuna yerleştirilir.

Suç işleyen alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlısı, bağımlılara özgü sağlık kuruluşunda tedavi altına alınır.

İki grup için kurum türü, serbest bırakma ölçütü ve asgari kalış süresi farklıdır. Madde bağımlısı için m.57/2'deki asgari kalış süreleri uygulanmaz; tedavi bağımlılıktan kurtulmaya kadar sürer.

Bu maddede konu, akıl hastası üzerindeki bakım ve gözetim yükümlülüğünün tehlikeli ihmalidir. Mağdur, akıl hastası olan kişinin çevresindeki başkalarıdır.

Terk suçunda konu, yaş veya hastalık nedeniyle kendini idare edemeyen kişinin koruma ve gözetim altında kendi haline bırakılmasıdır. Akıl hastalığı şartı yoktur.

Akıl hastası üzerindeki ihmal bu maddeye, diğer kişiler üzerindeki terk ise m.97'ye girer. Terk suçunda ceza üç ay ile iki yıl arasındadır; bu maddede üst sınır altı aydır.

Davalı eşin temyiz kudreti bulunmadığında vasi atanması gerekir.

Temyiz kudreti bulunan eşte vasi atanmasına gerek yoktur.

Vasi atanmış eşin davası vasi aracılığıyla yürütülür; aksi halde davanın usulüne uygun açılmadığı kabul edilir.

Küçük ve kısıtlı kişiler, ev başkanının gözetim altında bulunmasının doğal sonucu olarak kapsanır.

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişiler de birinci fıkrada sayılmıştır; ikinci fıkra bunlar için önlem yükümlülüğünü ayrıca düzenler.

Her iki grupta da birinci fıkradaki sorumluluk uygulanır; yalnız akıl hastalığı ve akıl zayıflığı bakımından ikinci fıkra ek önlem yükümlülüğü getirir.

Çocuklara özgü tedbirler ÇKK'da düzenlenen koruyucu ve destekleyici tedbirlerdir.

Yetişkin akıl hastalarına uygulanan tedbir TCK m.57 kapsamındadır ve yüksek güvenlikli sağlık kurumunda koruma ve tedavi altına alınmayı içerir.

İki tedbir farklı kanunlarda düzenlenmiş olup içerik ve uygulama usulü farklıdır.

Yetişkin çekinme sebebi bulunan kişi kendi kararıyla muayeneden kaçınabilir.

Çocuk veya akıl hastası adına kanuni temsilci karar verir; görüşü alınabilecek durumdaysa görüşü de alınır.

Kanuni temsilci şüpheli veya sanık ise karar hâkime geçer ve bu hâlde elde edilen deliller, izni olmadıkça davanın ileri aşamalarında kullanılamaz.