Serbest bırakma nedir?
Kısaca
Serbest bırakma, 5 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TBK m.267: Alıcının devri talep ederken hesabındaki bakiyeden satıcı lehine ayırdığı ve satıcının kullanımına bıraktığı tutardır.
- TCK m.177 · hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması: Hayvanın fail tarafından denetim dışına çıkarılması, kontrolsüz biçimde bırakılmasıdır.
- TTK m.1373 · saklı kalan haklar: Hacizli bir geminin, teminat karşılığında haciz altından çıkarılarak kullanılabilir hale getirilmesidir.
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeTürk Ceza Kanunu
- TCK m.57 · Akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirleri
Tedbirin sona erdirilmesi için infaz hâkiminin kararıdır. Kurum sağlık kurulunun, tehlikeliliğin ortadan kalktığını veya önemli ölçüde azaldığını belirten raporuna dayanır.
- TCK m.177 · Hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması
Hayvanın fail tarafından denetim dışına çıkarılması, kontrolsüz biçimde bırakılmasıdır. Hayvanın bu hal nedeniyle başkalarının hayatı veya sağlığı için tehlikeli bir durum yaratması gerekir.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.267
Alıcının devri talep ederken hesabındaki bakiyeden satıcı lehine ayırdığı ve satıcının kullanımına bıraktığı tutardır. Tutar, satış bedelinin en çok üçte biri ile sınırlıdır. Alıcının devir talebine bağlı olarak yapılır.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.1373 · d) Saklı kalan haklar
Hacizli bir geminin, teminat karşılığında haciz altından çıkarılarak kullanılabilir hale getirilmesidir. Serbest bırakma, haczin kaldırılmasıyla aynı şey değildir; haciz serbest bırakmadan sonra da sürer.
Bankacılık Kanunu
- Bankacılık Kanunu m.144 · Faiz oranları ile diğer menfaatler
Daha önce belirlenmiş bir azami oran veya miktar sınırının kaldırılması ya da sınırlı biçimde gevşetilmesidir. Kısmi veya tam olabilir.
Sınai Mülkiyet Kanunu
- SMK m.116 · Hizmet buluşu için patent başvurusu yapılması
İşverenin buluş üzerindeki belirli bir ülkedeki hak talebinden vazgeçerek buluşu çalışana bırakmasıdır. Yabancı ülkelerde çalışanın kendi adına patent alabilmesi için yapılır.
Karıştırılan kavramlar
Serbest bırakma ile kontrol altına almada ihmal arasındaki fark nedir?
Serbest bırakma, failin hayvanı denetimi dışına çıkaran aktif bir davranışıdır.
Kontrol altına almada ihmal, failin gerekli önlemleri almamasıyla hayvanın denetimsiz kalmasını ifade eden ihmali davranıştır.
Her iki hal de maddenin tek bir suç tipi altında cezalandırılır; aktif veya ihmali davranışın ayrı bir ceza oranı yoktur.
Kasıtlı serbest bırakma ile taksirli ihmal arasındaki fark nedir?
Failin hayvanın tehlike yaratacağını bilerek serbest bırakması kasıtlı harekettir.
Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı biçimde kontrolü sağlayamaması taksirli ihmaldir.
Maddenin metni her iki hali de aynı cezayla düzenler; kasıt veya taksir ayrımı, zarar doğmuşsa neticeye bağlı suç bakımından önem kazanır.
Tam ödeme ile üçte bir serbest bırakma arasındaki fark nedir?
Kural olarak alıcı devir anında bedelin tamamını ödemiş olmalıdır.
Alıcı devri isterken hesap bakiyesinden üçte bire kadar tutarı satıcı lehine serbest bırakabilir.
Serbest bırakma yapılırsa alıcı kalan tutarı ödemeden satılanı devralabilir; bu, tam ödeme kuralının yumuşatılmış hâlidir.
Sözleşme kurulurken taahhüt ile devir sırasında serbest bırakma arasındaki fark nedir?
Sözleşme kurulurken alıcının serbest bırakma konusunda verdiği taahhüt yasaktır.
Devir talebi anında alıcının kendi iradesiyle yaptığı serbest bırakma yasağa girmez.
Kuruluşta verilen taahhüt geçersizdir; devir anında yapılan serbest bırakma geçerlidir.
Haczin kaldırılması ile serbest bırakma arasındaki fark nedir?
Serbest bırakmada haciz devam eder, yalnızca gemi hacizden kurtarılarak kullanılabilir hale gelir.
Haczin kaldırılması, hacizli malın üzerindeki haciz şerhinin tamamen sona ermesidir.
Serbest bırakma sonrası teminat verenin savunma hakları korunur; haczin devamı nedeniyle alacak ayrıca takibe bağlı kalır.
Serbest bırakma ile satış arasındaki fark nedir?
Masraflar ve para cezası eksiksiz ödenir ya da tutarı kadar süresiz ve şartsız teminat gösterilirse gemi serbest bırakılır.
Alıkonulma tarihinden itibaren otuz gün geçmesine rağmen yükümlülükler yerine getirilmezse gemi komisyon kararıyla satılır.
Satış, ihale mevzuatına bağlı olmaksızın yapılır; bakiye tutar donatanın başvurusu üzerine ödenir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 8. Ceza Dairesi, 2024/25474 E., 2025/4325 K., 28.05.2025İlgili madde: TCK m.177
- 8. Ceza Dairesi, 2015/16010 E., 2016/1170 K., 08.02.2016İlgili madde: TCK m.177
- 8. Ceza Dairesi, 2015/2376 E., 2015/9536 K., 16.02.2015İlgili madde: TCK m.177
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Akıl hastası
- Savunma hakkından vazgeçme
- Tam hak talebi
- Sağlık kurulu raporu
- Somut tehlike suçu
- Hizmet buluşu
- Serbest buluş
- Rüçhan hakkı
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.