Aksine hüküm nedir?

Kanunda veya kuruluş belgesinde (dernek tüzüğü, vakıf senedi gibi) tasfiyeye ilişkin farklı bir düzenleme bulunmasıdır. Aksine hüküm varsa önce o uygulanır, madde yalnız boşluğu doldurur.

Kanun ya da paydaşlar arasındaki anlaşma tarafından pay oranı dışında bir ölçütün kabul edilmesidir. Burada kastedilen, paydaşların aksini kararlaştırmış olmasıdır; mahkeme kararı bu anlamda aksine hüküm değildir.

Kanunun, kamu hukuku taşınmaz yükünün tescilini zorunlu kılan özel bir düzenlemesidir. Varsa genel kuralın yerine bu özel hüküm uygulanır.

Kanunun başka bir mahkemeyi açıkça görevlendirdiği hâllerdir. Bu hüküm varsa birinci fıkradaki genel görev kuralı uygulanmaz.

Kanunun, sicile kayıtlı olmayan gemiler ya da başka bir sicil ölçütü bakımından Bölüm hükümlerini uygulanır kılan açık düzenlemesidir. Böyle bir hüküm varsa genel sicil kuralı o ölçüde geri çekilir.

Sosyal güvenlik kurumunun kendi kanununda, TTK hükümlerinin bu sözleşmelere uygulanacağını açıkça öngören kuraldır. Böyle bir hüküm yoksa TTK'nın uygulanmaması kuralı geçerlidir.

Maddenin uygulanmasını engelleyen, Bölüm içindeki özel düzenlemelerdir. Bu tür hükümler, ilk derecedeki usulün istinafa aynen taşınmasını dışlar ve önceliklidir.

Kısım içinde ya da başka bir hükümde, Kanun'un genel kurallarından ayrılan özel bir düzenlemenin bulunmasıdır. Bu özel hüküm varsa Kanun'un diğer hükümleri değil, o özel hüküm uygulanır.

Belirli bir kabahat kanununda yer bakımından uygulamaya ilişkin farklı bir düzenleme bulunmasıdır. Böyle bir hüküm varsa genel atıf uygulanmaz ve özel hüküm esas alınır.

Kabahatler Kanunu'nun kendi içinde, TCK'daki hukuka uygunluk ve kusurluluk nedenlerinden farklı bir sonuç öngören özel düzenlemesidir. Böyle bir hüküm varsa 12. madde uygulanmaz.

Kanunda, harç tahsilinin genel kural dışında başka bir makam eliyle yapılmasını öngören özel düzenlemedir. Bu hüküm bulunduğunda m.26'daki genel yer kuralı uygulanmaz.

Kanunun belirli bir işlem için harcın ödeyeni konusunda başka bir kural koyduğu durumdur. Bu hâlde genel kural değil, özel hüküm uygulanır.

Kanunun, belirli bir yönetmeliğin 333. maddedeki usulden farklı biçimde çıkarılacağını öngören özel düzenlemesidir. Böyle bir hüküm varsa o uygulanır.

Maddenin ikinci fıkrasındaki yerlerde kanunun uygulanmasını engelleyen ya da sınırlayan özel bir düzenlemedir. Bu hüküm bulunursa ikinci fıkrada sayılan yerler kanun kapsamı dışında kalabilir.

Kanunun başka bir hükmünde ya da özel bir kanunda iş mahkemesi dışında bir mahkemenin görevlendirilmesi halidir. Bu durumda madde uygulanmaz ve özel hüküm esas alınır.