Ceza kovuşturması nedir?

8 maddede geçiyor · 6 kanun

Kısaca

Ceza kovuşturması, 6 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • DMK m.140 · ceza kovuşturması sırasında görevden uzaklaştırma: Mahkemelerce memur hakkında yürütülen cezai yargılamadır.
  • Av. K. m.140 · ceza kovuşturmasının disiplin cezalarına tesiri: Avukatın aynı eylemi nedeniyle ceza mahkemesinde yürüyen yargılamadır.
  • 278 s. K. m.20: Kovuşturmanın hangi suç tipine göre yapılacağı madde metninde belirtilmemiştir.

Kanunda nerede geçiyor

8 madde

Devlet Memurları Kanunu

  • DMK m.131 · Cezai kovuşturma ile disiplin kovuşturmasının bir arada yürütülmesi

    Aynı fiilin genel hükümlere göre suç sayılması hâlinde ceza mahkemesinde yürütülen adli yargılamadır. Disiplin kovuşturmasının sonucunu kendiliğinden belirlemez.

  • DMK m.140 · Ceza kovuşturması sırasında görevden uzaklaştırma

    Mahkemelerce memur hakkında yürütülen cezai yargılamadır. Madde yalnızca mahkemelerce yürütülen bu kovuşturmayı kapsar; ceza kovuşturması başlamamışsa bu maddeye dayanılamaz.

  • DMK m.145 · Süre

    Memurun işlediği iddia edilen suç nedeniyle yürütülen ceza soruşturması ve yargılamasıdır. Bu kovuşturma hâlinde tedbirin üst süresi öngörülmemiş, yetkili amirin iki ayda bir yaptığı inceleme usulü getirilmiştir.

Avukatlık Kanunu

  • Av. K. m.140 · Ceza kovuşturmasının disiplin cezalarına tesiri

    Avukatın aynı eylemi nedeniyle ceza mahkemesinde yürüyen yargılamadır. Bu maddede yalnızca başlamış olması önemlidir; başlaması disiplin işlemlerini durdurmaz, ancak ceza davasının açılmış olması disiplin kovuşturmasının bekletilmesi sonucunu doğurur.

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun

Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname

Noterlik Kanunu

  • Noterlik Kanunu m.142 · Ceza soruşturma ve kovuşturmalarının disiplin cezalarına etkisi

    Noter hakkında isnat edilen fiil nedeniyle ceza mahkemesinde yürütülen yargılamadır. Madde metninde yer alan hüküm giyme ve beraat hâlleri bu yargılamanın sonuçlarıdır.

65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun

Karıştırılan kavramlar

Ceza kovuşturması ile disiplin kovuşturması arasındaki fark nedir?

Ceza kovuşturması adli yargı tarafından, kamu davası ve ceza mahkûmiyeti ölçütleriyle yürütülür.

Disiplin kovuşturması idari nitelikte olup amacı kurumda düzenin ve hizmetin sağlanmasıdır.

İki süreç birbirini kendiliğinden etkilemez; biri diğerinin tamamlanmasını beklemek zorunda değildir.

DMK m.131

Ceza kovuşturması nedeniyle ile disiplin soruşturması nedeniyle görevden uzaklaştırma arasındaki fark nedir?

Bu madde, mahkemelerce yürütülen cezai kovuşturmaya dayanan tedbiri düzenler.

Disiplin soruşturmasına dayanan tedbir 137. maddenin ve 145. maddenin konusudur; bir disiplin soruşturmasının açılmış olması gerekir.

Ceza kovuşturması nedeniyle alınan tedbirin süresi disiplin tedbirindeki gibi üç ayla sınırlı değildir; yetkili amir her iki ayda bir durumu inceleyerek görevine dönüp dönmemesi hakkında karar verir (m.145).

DMK m.140

Disiplin kovuşturması ile ceza kovuşturması arasındaki fark nedir?

Disiplin kovuşturmasına bağlı tedbirde süre üç ayla sınırlıdır ve süre sonunda karar verilmemişse memur kendiliğinden görevine başlatılır.

Ceza kovuşturmasına bağlı tedbirde maddede bir üst süre yoktur; yetkili amir iki ayda bir inceleme yapar ve görevine dönüp dönmemesi hakkında karar verir.

İki hâlde tedbirin sona erme yolu farklıdır: disiplinde süre dolumu, ceza kovuşturmasında amirin tebliğli kararı belirleyicidir.

DMK m.145

Ceza kovuşturması başlamış ile ceza davası açılmış arasındaki fark nedir?

Yalnızca ceza kovuşturması başlamışsa, avukat hakkında yürüyen disiplin işlemleri ve kararları durdurulmaz ve uygulanmaya devam eder.

Aynı eylemden dolayı ceza mahkemesinde dava açılmışsa disiplin kovuşturması ceza davasının sonuna kadar bekletilir.

Dava açılmış olması disiplin kovuşturmasını durdurur; yalnızca başlamış kovuşturma bu etkiyi doğurmaz. Bekletme hâlinde işten yasaklama konusunda ayrı bir karar gerekir.

Av. K. m.140

Disiplin kovuşturması ile ceza kovuşturması (işten yasaklama) arasındaki fark nedir?

Disiplin kovuşturmasında amaç mesleki yükümlülüğün korunmasıdır ve bu yargılama ceza yargılamasından bağımsızdır.

Ceza kovuşturmasında amaç suç nedeniyle cezalandırmadır ve yargılama ceza muhakemesi kurallarına tabidir.

Ceza kovuşturmasının sonucu, disiplin kararını kendiliğinden belirlemez; bekletme hâlinde dahi disiplin organı işten yasaklama konusunda karar vermek zorundadır.

Av. K. m.140

Disiplin cezası ile ceza kovuşturması arasındaki fark nedir?

Disiplin kovuşturmasının yapılmış olması, fiilin genel hükümler kapsamına girmesi halinde ayrıca ceza kovuşturması açılmasına engel olmaz.

Disiplin cezası verilmesi, aynı fiil için ceza kovuşturmasının yapılmasını kendiliğinden durdurmaz.

Disiplin ve ceza yargılaması birbirinden bağımsız yürür; biri diğerinin sonucunu beklemek zorunda değildir.

DMK m.125

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. İdare Dava Daireleri Kurulu, 2023/31 E., 2023/36 K., 12.10.2023
    İlgili madde: DMK m.140, DMK m.145
  2. İkinci Bölüm, 2019/38975 E., 20.11.2024
    İlgili madde: DMK m.140, DMK m.145
  3. 2018/137 E., 2022/86 K., 30.06.2022
    İlgili madde: DMK m.145

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.