Geri alma nedir?

13 maddede geçiyor · 11 kanun

Kısaca

Geri alma, 11 kanunda 13 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.226 · genel olarak: Her eşin diğer eşte bulunan mallarını talep edebilmesi, tasfiyenin başlangıcında zilyetliğin diğer eşe iade edilmesi anlamına gelir.
  • TBK m.295 · bağışlamanın geri alınması: Bağışlayanın tek taraflı irade beyanıyla bağışlamayı ortadan kaldıran yenilik doğurucu hakkıdır; bağışlama konusunun geri verilmesi ayrı bir talep olarak ileri sürülür.
  • Anayasa m.44 · toprak mülkiyeti: Esasları kanun belirler.

Kanunda nerede geçiyor

13 maddeden 10'i

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.295 · I. Bağışlamanın geri alınması

    Bağışlayanın tek taraflı irade beyanıyla bağışlamayı ortadan kaldıran yenilik doğurucu hakkıdır; bağışlama konusunun geri verilmesi ayrı bir talep olarak ileri sürülür.

  • TBK m.296 · II. Bağışlama sözü vermenin geri alınması ve ifadan kaçınma

    Bağışlayanın, madde metninde sayılan sebeplerden biri varsa henüz ifa etmediği bağışlama sözünü ortadan kaldırması ve edimi vermekten kaçınmasıdır. Geri alma, sözün kendiliğinden hükümsüz kalmasına değil, bağışlayanın iradesine dayanır.

  • TBK m.554 · E. Ticari temsilcilerin, ticari vekillerin ve diğer tacir yardımcılarının yetkilerinin sona ermesi

    İşletme sahibinin, tacir yardımcısına verdiği yetkiyi tek taraflı irade beyanıyla sona erdirmesidir. Hak, yetkinin verilmesini sağlayan iç ilişkinin türünden bağımsız olarak tanınmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

  • Anayasa m.44 · B. Toprak mülkiyeti

    Maddede öngörülen şartların kaybı halinde, Devletin dağıtılan toprağı çiftçiden geri almasıdır. Esasları kanun belirler.

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.226 · II. Malların geri alınması ve borçlar — 1. Genel olarak

    Her eşin diğer eşte bulunan mallarını talep edebilmesi, tasfiyenin başlangıcında zilyetliğin diğer eşe iade edilmesi anlamına gelir. Mülkiyet mülkiyet sahibine geri döner; geri alma, rejimin tasfiyesinin ilk adımıdır.

Kabahatler Kanunu

  • Kabahatler K. m.30 · Vazgeçme ve kabul

    İlgili kamu kurum ve kuruluşunun, mahkeme karar verinceye kadar kanun yolu başvurusunu kabul ederek idari yaptırım kararını kendiliğinden geri almasıdır. Bu yetki, kurumun kendi kararı üzerindeki yetkisine dayanır ve yalnızca mahkeme karar verinceye kadar kullanılabilir.

Karayolları Trafik Kanunu

  • KTK m.45 · Sürücülerin sağlık şartlarında sonradan meydana gelen değişiklikler:

    Trafik görevlilerince sürücü belgesinin sürücünün elinden alınmasıdır. Bu işlem, muayene sonucu belli olmadan önce yapılan geçici bir tedbirdir.

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

  • SGGSSK m.56 · Gelir ve aylık bağlanmayacak haller

    Hak sahibine ödenmiş gelir ve aylıkların 96. madde hükümlerine göre geri istenmesidir.

Gecekondu Kanunu

  • Gecekondu Kanunu m.27 · Yardımlar ve muafiyetler

    Maddedeki yükümlülüklere uymayan kişiden taşınmazın, hiçbir hüküm alınmasına gerek kalmaksızın geri alınmasıdır. Bu işlem bir yaptırım olarak öngörülmüştür.

65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun

Terim 3 kanunda daha geçiyor.

Karıştırılan kavramlar

Geri alma ile cezai kovuşturma arasındaki fark nedir?

Geri alma, ödenen aylıkların ve kanuni faizin ilgiliden tahsilini ifade eder ve idari ya da alacak niteliğinde bir sonuçtur.

Cezai kovuşturma, belgeyi düzenleyen ve kullananlar hakkında genel hükümlere göre yürütülen ceza yargılamasıdır.

İki yaptırım birbirinden bağımsızdır; biri uygulanmadan diğeri uygulanamaz gibi bir ilişki yoktur. Madde, geri almanın yanında 'ayrıca' cezai takibi öngörür.

2022 s. K. m.5

Geri alma ile iade arasındaki fark nedir?

Geri alma, sürücülüğe engel aşikar değişikliğin görülüp tespit edilmesiyle yapılan ilk işlemdir.

İade, sağlık raporunun engel bulunmadığını ya da engelin ortadan kalktığını göstermesi üzerine yapılan işlemdir.

Geri alma ile iade birbirine bağlı iki aşamadır; iade ancak sağlık raporuyla koşul gerçekleştiğinde mümkündür.

KTK m.45

Geri alma ile hiç alınmamış sayılma arasındaki fark nedir?

Geri alma, karar geçerli biçimde verilmiş ancak sonradan geri alınmış olan hallerdir. Kararın hukuki dayanağı sonradan ortadan kalkmış sayılır.

Hiç alınmamış sayılma, yalnızca (c) bendindeki yanlış veya eksik bilginin teşebbüsün hilesi veya kastı ile verilmesi halinde söz konusudur. Karar baştan itibaren hiç verilmemiş gibi değerlendirilir.

Geri almada karar geçmişte geçerli kalır, hukuki etkileri sebebe göre tarihinden itibaren ortadan kalkar. Hiç alınmamış sayılmada karar baştan itibaren hükümsüz kabul edilir. Kastın veya hilenin ispatı bu ikinci sonuç için belirleyicidir.

4054 s. K. m.13

(a) bendi ile (b) ve (c) bentleri geri alma tarihi arasındaki fark nedir?

(a) bendindeki değişiklik, kararın alınmasına esas olayların değiştiği hallerdir.

(b) bendi şart ve yükümlülüklere uyulmaması, (c) bendi ise yanlış veya eksik bilgi halleridir.

(a) bendinde geri alma kararı değişikliğin olduğu tarihten, (b) ve (c) bentlerinde muafiyet veya menfi tespit kararının verildiği tarihten geçerlidir.

4054 s. K. m.13

Geri alma ile davranış yasağı arasındaki fark nedir?

Geri alma, kararın kendisinin hüküm doğurmaktan çıkarılmasıdır.

Madde aynı zamanda tarafların belirli davranışlarının yasaklanmasına da imkan tanır.

Kurul, kararı geri almak yerine yalnızca belirli davranışları yasaklayabilir; bu seçimlik bir yetkidir.

4054 s. K. m.13

Geri alma ile tahsis arasındaki fark nedir?

Geri alma, diğer eşte bulunan malın zilyetliğinin iadesini kapsar ve mülkiyet sahibine döner.

Tahsis, paylı mülkiyete konu malın bölünmeden bir eşe devredilmesini sağlar ve üstün yarar ile bedel ödemesi gerektirir.

Geri alma için üstün yarar ispatı aranmaz; tahsiste aranır ve bedel ödenmesi gerekir. Tahsiste hâkim kararı payın devri borcunu doğurur, tescil ile devir gerçekleşir.

TMK m.226

İlgili konular

Örnek kararlar

1 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2024/571 E., 2025/582 K., 01.10.2025
    İlgili madde: TBK m.295

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.