Gayrimenkul sermaye iradı nedir?
Kısaca
Taşınmazların kiraya verilmesinden veya benzeri biçimde değerlendirilmesinden elde edilen gelirdir.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeGelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK m.21 · Gayrimenkuller ve haklarda
Gelir vergisi kanununda tanımlanan, taşınmazların kiralanmasından elde edilen gelir türüdür. Madde bakımından istisna hadlerinin diğer gelirlerle birlikte değerlendirilmesinde bu gelir kalemi dikkate alınır.
- GVK m.70 · Gayrimenkul sermaye iradının tarifi
Maddede sayılan mal ve hakların kiraya verilmesinden elde edilen iratlardır. Kiralamanın bu mal ve haklar üzerinde sahiplik, mutasarrıflık, zilyetlik, irtifak ya da intifa hakkı sahipliği gibi bir dayanakla yapılmış olması gerekir.
- GVK m.71 · Safi irat
Bir gayrimenkulün kiraya verilmesi ya da başka biçimde işletilmesi sonucunda elde edilen ve gelir vergisine konu olan iradı ifade eder. Gayrimenkulün kendisinin satışından doğan kazanç bu kavramın kapsamında değildir.
- GVK geç. m.8 · Emlak vergisinin gider yazılması
Taşınmazların kiraya verilmesinden veya benzeri biçimde değerlendirilmesinden elde edilen gelirdir. Maddenin hesaplama yönü bu gelir üzerinden hesaplanan gelir vergisine ilişkindir.
Vergi Usul Kanunu
- VUK m.208 · Menkul ve gayrimenkul sermaye iradlarına ait kayıtlar
Taşınmazların kiraya verilmesi gibi yollarla elde edilen ve gelir vergisine tabi olan sermaye iratlarıdır. Taşınmazın işletme varlığında yer alıp almadığına göre ayrı bir değerlendirme gerekir.
Karıştırılan kavramlar
Menkul sermaye iradı ile gayrimenkul sermaye iradı arasındaki fark nedir?
Menkul sermaye iradı, menkul kıymetlerden ve benzeri kaynaklardan elde edilen iratlardır.
Gayrimenkul sermaye iradı, taşınmazın kira gibi yollarla kullandırılmasından elde edilen iratlardır.
İki gelir türü de aynı kayıt yükümlülüğüne tabidir; ancak hangi kaynaktan doğduğunun ayrı izlenmesi gerekir.
Gayrimenkul sermaye iradı ile menkul sermaye iradı arasındaki fark nedir?
Gayrimenkul sermaye iradı, taşınmazdan elde edilen kira gibi beşinci bentteki gelirdir.
Menkul sermaye iradı, faiz, temettü gibi menkul değerlerden elde edilen altıncı bentteki gelirdir.
Kaynağın taşınmaz mı menkul değer mi olduğu, gelirin kategorisini ve buna bağlı özel hükümleri belirler.
Serbest meslek ve gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kesinti yoluyla vergilenen mükellefler arasındaki fark nedir?
Serbest meslek kazancı ve gayrimenkul sermaye iratlarında indirimli kesinti için süre sınırı getirilmemiştir.
Kazanç ve iradını kesinti yoluyla vergilenen ve beyanname vermesi gerekmeyen mükellefler için indirimli kesinti en fazla beş yıl uygulanır.
Beyanname vermesi gerekmeyen mükellefler için indirimli kesinti beş yılla sınırlıdır.
Basit usul ticari kazanç / Gayrimenkul sermaye iradı / Diğer gelir: fark nedir?
Geliri yalnızca basit usulde tespit edilen ticari kazançtan oluşan mükellefte asgari matrah, bilanço tutarının 1/10'udur; yalnızca gayrimenkul sermaye iradından oluşanda 1/5'idir.
Bunların dışındaki gelir vergisi mükellefi için asgari matrah, işletme hesabı esasına göre belirlenen tutardır.
Aynı yıl için farklı asgari tutar uygulanır; gayrimenkul sermaye iradı için istisna tutarları asgari matrah hesabında dikkate alınmaz.
Sadece basit usulde ticari kazanç / Sadece gayrimenkul sermaye iradı / Diğer gelir vergisi mükellefleri: fark nedir?
Geliri yalnızca basit usulde tespit edilen ticari kazançtan oluşan mükellefler için asgari matrah, bilanço esasına göre tutarın onda biri alınır.
Geliri yalnızca gayrimenkul sermaye iradından oluşanlar için asgari matrah, bilanço esasına göre tutarın beşte biri alınır; diğer mükelleflerde işletme hesabı tutarı esas alınır.
Gelir türüne göre asgari matrah tutarı değişir; gayrimenkul sermaye iradına ilişkin istisna tutarları asgari matrahın hesabında dikkate alınmaz.
Geliri sadece gayrimenkul sermaye iradı ile diğer gelir türleri arasındaki fark nedir?
Geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından oluşanlar için asgari matrah, ilgili tutarın beşte biridir.
Geliri bunlar dışında kalan diğer gelir vergisi mükellefleri için işletme hesabı tutarı esas alınır.
Gayrimenkul sermaye iradı mükellefi için asgari matrah daha düşük belirlenir; bu iratlar için kanunda belirlenen istisna tutarları asgari matrah hesabında dikkate alınmaz.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2018/635 E., 2022/286 K., 10.03.2022İlgili madde: GVK m.70
- Hukuk Genel Kurulu, 2006/311 E., 2006/324 K., 31.05.2006İlgili madde: GVK m.70
- İkinci Bölüm, 2019/26345 E., 22.09.2022İlgili madde: GVK m.71
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.