Gereken özen nedir?
Kısaca
Devralanın alacağı tahsil ederken göstermesi gereken dikkat ve çaba ölçüsüdür. Devralan bu özeni göstermiş olsaydı alabileceği miktar, mahsup için tavan oluşturur.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürk Borçlar Kanunu
- TBK m.192 · 2. İfaya yönelik devir
Devralanın alacağı tahsil ederken göstermesi gereken dikkat ve çaba ölçüsüdür. Devralan bu özeni göstermiş olsaydı alabileceği miktar, mahsup için tavan oluşturur. Devralanın fiilen tahsil ettiği miktar bu tavanın altında kalmışsa mahsup yalnız tahsil edilen tutar üzerinden yapılır.
- TBK m.464 · 2. Malzeme ve iş araçları
İşçinin malzeme ve iş araçlarını kullanırken ve muhafaza ederken göstermesi gereken, işin niteliğine ve olağan ölçüye uygun dikkat ve bakımdır. Madde, bu özenin ölçütünü ayrıca belirtmez.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.905 · III. Devletin sorumluluğu
Değer biçme işleminin, bu işi yapan görevlinin yükümlü olduğu dikkat ve itina ölçüsüyle yapılmasıdır. Özenin ölçüsü maddede somutlaştırılmamıştır; her somut olayda yapılan işin niteliğine göre belirlenir.
Karıştırılan kavramlar
Gereken özen yükümlülüğü ile kusurlu kullanılmaz hâle getirme sorumluluğu arasındaki fark nedir?
Özen yükümlülüğü, malzeme ve iş araçlarının kullanımı sırasında her an geçerli olan bir davranış borcudur; ihlali sorumluluk doğurabilir ama mutlaka zarar sonucu aranmaz.
Kullanılmaz hâle getirme sorumluluğu, işçinin kusuruyla malzeme veya aracın gerçekten kullanılamaz duruma gelmesini gerektirir.
Özen borcuna aykırılık tek başına hesap verme ve teslim yükümlülüğünü doğurur; tazminat sorumluluğu için ise malzemenin kullanılmaz hâle gelmesi gerekir.
İlgili konular
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.