Malzeme nedir?
Kısaca
İşin yapılmasında kullanılan ve işin ürününün içinde kalan maddelerdir.
Bağlam: TBK m.464
Kanuni tanım
- 6491 s. K. m.2/1-sTürk Petrol Kanunu
Malzeme: Petrol işlemlerinde kullanılmak üzere petrol, akaryakıt, ham, yarı mamul veya mamul tüm eşya, donanım ve ekipman, makine, her türlü nakil vasıtaları ve diğer tüm vasıtalar ile bunlara ait yedek parçaları
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürk Borçlar Kanunu
- TBK m.413 · II. İş araç ve malzemeleri
İşin görülmesi veya aracın kullanılması için tüketilen ya da işin sonucuna katılan hammadde, yakıt, su, kömür, tohum ve benzeri maddelerdir. Gerekçede yer aldığı üzere araç ile malzeme birbirinden ayrılır.
- TBK m.464 · 2. Malzeme ve iş araçları
İşin yapılmasında kullanılan ve işin ürününün içinde kalan maddelerdir. Madde, malzemeyi işin ürününe dahil olup olmamasına göre ayırır; iş araçları ise işin yapımında kullanılan ancak ürüne dahil olmayan alet ve gereçlerdir.
- TBK m.472 · 2. Malzeme bakımından
Eserin imalinde kullanılan ve eserin bünyesine giren maddelerdir. Eserin meydana getirilmesi için kullanılan araç ve gereçler malzeme sayılmaz; bunları sağlama yükü ayrıca değerlendirilir.
Karıştırılan kavramlar
Araç ile malzeme arasındaki fark nedir?
Araç, işçinin işi yapmasına yarayan, eserin içine girmeyen ve kullanımla varlığını koruyan iş aletidir.
Malzeme, işin görülmesinde tüketilen veya işin sonucuna katılan maddedir.
Madde her iki kavramı da kapsar; ancak gerekçeye göre karşılık hükmü özellikle kullanılan ve bedeli ödenen araç ile malzemeye ilişkindir. Kavramın ayrımı, yüklenicinin eser sözleşmesindeki malzeme sorumluluğu ile karıştırılmamalıdır.
Kalan malzeme ile iş araçlarının teslimi ile kullanılmaz hâle gelen malzemenin rayiç bedeli arasındaki fark nedir?
Kalan malzeme ve iş araçları, işin bitiminde işverene geri verilir.
Kullanılmaz hâle gelen malzeme veya araç ise teslim edilemediği için yerine bedel ödenir.
Teslim edilmeyen veya kullanılmaz hâle gelen malzemenin karşılığı, kullanılmaz hâle geldiği gündeki rayiç bedeldir.
Yüklenicinin sağladığı malzeme ile işsahibinin sağladığı malzeme arasındaki fark nedir?
Malzemeyi yüklenici sağlamışsa, malzemenin ayıplı olması nedeniyle yüklenici satıcı gibi sorumludur.
Malzemeyi işsahibi sağlamışsa yüklenici malzemenin ayıbından sorumlu değildir; yalnızca özenle kullanma, hesap verme ve artanı geri verme borçları doğar.
Ayıp sorumluluğu yüklenicinin sağladığı malzemede doğar; işsahibinin sağladığı malzemede yüklenici ayıp sorumluluğu taşımaz, ancak özen ve ihbar yükümlülükleri gündeme gelir.
Bina ile malzeme, eşya ve ilaç arasındaki fark nedir?
Bina devrinde tahsis, sermaye tenzili ya da devlet hissesinin devri gibi bina özelindeki usuller uygulanır.
Malzeme, eşya ve ilaçların devrinde (a)-(c) bentlerindeki diğer hususat Maliye, Sağlık ve Sosyal Yardım ile ilgili bakanlıklarca müştereken tespit edilen esaslara göre yürütülür.
Taşınır varlıkların devrinde usul bina usulünden ayrıdır; sayılan esaslar ortak bakanlık kararına bağlanmıştır.
Bağış ve yardımla gelen malzeme ile kurumca hizmet gereği ithal edilen eşya arasındaki fark nedir?
Bağış ve yardım yoluyla gelen aynı cins malzemelerde muafiyet şartsız uygulanır.
Kurumca hizmet gereği ithal edilen makine, teçhizat, malzeme ve yayınlarda muafiyet ithalatın hizmet gereğine dayanmasına bağlıdır.
Bağış yoluyla gelen aynı cins malzemede hizmet gereği aranmaz; kurumun kendi ithalatında ise hizmet gereği ayrıca gereklidir.
Muafiyetli araç ve malzeme ile vergi yükümlü malzeme arasındaki fark nedir?
Araç ve malzeme kültür varlıklarının tespit, onarım, restorasyon veya kazı amacıyla dışardan getirilir.
Malzeme bu amaçlar dışında kullanılır.
Yalnız belirtilen amaçla kullanılan malzeme her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olur.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 9. Hukuk Dairesi, 2016/29695 E., 2020/17632 K., 08.12.2020İlgili madde: TBK m.413
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi, 2024/881 E., 2026/327 K., 25.03.2026İlgili madde: TBK m.472
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi, 2024/796 E., 2026/102 K., 28.01.2026İlgili madde: TBK m.472
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.