Kusur nedir?

Sorumluluğun temel şartıdır. Yapısal değişiklik işleminde kusurlu davranış ve bunun zararla illiyeti aranır; kusur bulunmayan katılan kişi sorumlu olmaz.

Birinci fıkrada sorumluluk için aranan şarttır. Kast veya ihmal anlamına gelir ve gerçeğe aykırılığın bilinmesi ya da özen yükümünün ihlali ile ortaya çıkar.

Sorumluluğun temel koşulu olan, yükümlülüğün ihlalinde gösterilmesi gereken dikkat ve özen eksikliği. Madde metni kusurun derecesini ayırmadan yalnızca 'kusurları' ifadesini kullanır.

Denetçinin kanuni görevlerini yerine getirirken gösterdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışıdır. Sorumluluk kusura bağlanmıştır; kusurun ispatı için aranan karine bu maddede yoktur.

Düzenleyenin çek defterini saklarken gösterdiği özensizliktir. Madde kapsamında bu kusur, düzenleyene yüklenebilir olduğunda zararın muhataba geçmesini engeller.

Kaptanın sorumluluğunun şartıdır; kaptanın kendi davranışına izafe edilen ihmal veya kasttır. Madde kusuru açıkça aradığı için, kusursuz zarar bakımından kaptan sorumlu tutulamaz.

Hukuka aykırı ve kınanabilir davranıştır. Maddede yalnız taşıtan ve yükletenin ya da adamlarının kusuru, sorumluluğun doğmasını sağlayan ölçüttür.

Çatmaya yol açan davranışın ihmal veya dikkatsizlik yoluyla gerçekleşmesidir. Hükümde kusur, sorumluluğun doğması için aranan temel koşuldur; kusurun hangi düzeyde olduğu hükümde ayrıca aranmaz.

Bu maddede, sınırlama hakkını kaldıran nitelikli kusur olarak kullanılır. Maddenin gerekçesine göre iki kademelidir: Türk hukukunda kast derecesindeki kusur ile pervasız davranış olarak nitelenen kusur.

Borçlunun gösterilmesi gereken özeni göstermemesidir. Kusurun varlığı fesih hakkının süresini başlatır; kusur yoksa feshe dayanak sonuç doğmaz.

Fiillerinin sonuçlarını anlayabilecek ayırt etme gücüne sahip kişinin, kast veya ihmal sonucu hukuka aykırı davranışta bulunmasıdır. Ayırt etme gücü bulunmayanın fiili m.49 kapsamında kusurlu sayılmaz.

Zarar verenin hukuka aykırı fiilinin kendisine kusur olarak yüklenebilmesi için gereken kişisel nitelik. Kusurun ispatı zarar görene aittir; kusur, kusura dayanan sorumlulukta ayrıca ispatlanmalıdır.

Zararın giderilmesi talebi bakımından failin sorumluluğunu doğuran ihmal veya kastın varlığıdır. Men ve düzeltme talepleri kusura bağlı değildir.

Borçlar hukukunda zarar verenin davranışının ona atfedilebilmesini sağlayan manevi unsurdur. Madde bakımından kusurun takdiri, ceza hukukundaki kusur kavramından bağımsız yapılır.

İşçinin özen borcuna aykırı davranışını ifade eder ve sorumluluğun temel koşuludur. Madde, kusurun derecesine ilişkin bir ayrım yapmaz, ölçütleri ikinci fıkrada sayar.

Nişanın bozulmasında veya bozulmaya doğrudan bağlı davranışlarda karşı tarafın sorumlu tutulabilmesi için gereken kusurdur. Eski MK 85'ten farklı olarak burada karşı tarafın kusursuz olması aranmaz; kusur derecesi karşılaştırılır.

Görevin gereği olan özen yükümlülüğüne aykırı davranışı ifade eder. Maddede sorumluluğun doğması için aranan unsurdur; kusursuz sorumluluk hâli bu maddenin kapsamında değildir.

Kamu görevlisinin gereken özeni göstermemesi olarak anlaşılır. Devletin sorumluluğu bakımından değil, memura rücu bakımından aranan öğedir.

Fiilin failine kişisel olarak yüklenebilmesi için gereken unsurdur. Madde, kanun bilmemesinin kusuru ortadan kaldırmadığını ilke olarak belirtir; hatanın türüne ilişkin ayrım ayrı bir değerlendirme gerektirir.

Failin taksirli fiili nedeniyle kendisine yüklenebilecek sorumluluğun derecesidir. Taksirli suçta cezanın belirlenmesinde esas alınan ölçüttür ve hâkim tarafından normatif değerlendirmeyle saptanır; matematiksel olarak hesaplanamaz.

Süreyi geçirmede ilgilinin kendi irade ve ihmalinin bulunmamasıdır. Gerekçeye göre mücbir sebep niteliğindeki dıştan gelen, failin karşı koyamayacağı olaylar (kaza, rastlantı, maddi zorlama gibi) kusursuzluğun kapsamındadır.

Görevlinin görevini özen ve dikkat yükümlülüğüne uygun yerine getirmemesidir. Kusurun varlığı, tazminat davasının esasının belirlenmesinde aranır.

Hükümlünün ihlali kasten ya da ihmal ile gerçekleştirmesi anlamında, eylemin kişiye yüklenebilmesini sağlayan manevi unsurdur. Kusursuz ihlal disiplin cezası doğurmaz.