Geri alım hakkı nedir?
Kısaca
Taşınmazını bir başkasına devreden kişiye, tek taraflı irade beyanıyla o taşınmazı geri alabilme yetkisi veren kurucu yenilik doğurucu bir haktır. Geri alma bedeli açıkça kararlaştırılmamışsa, taşınmaz satılırken ödenen bedel esas alınır.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.736 · 3. Alım ve geri alım hakları
Taşınmazını bir başkasına devreden kişiye, tek taraflı irade beyanıyla o taşınmazı geri alabilme yetkisi veren kurucu yenilik doğurucu bir haktır. Geri alma bedeli açıkça kararlaştırılmamışsa, taşınmaz satılırken ödenen bedel esas alınır.
- TMK m.969 · C. Geri alım hakkı tanıyarak satım
Taşınmazını başkasına devretmiş kişiye, tek taraflı irade beyanıyla o malı geri alma yetkisi veren kurucu yenilik doğurucu haktır. Bu maddedeki düzenleme ise geri alım hakkını 'meslek edinerek' tanıyan kişilere ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.238 · I. Süresi ve şerhi
Satılan malın, satıcının sonradan belirli koşullarla geri alabilmesini sağlayan haktır. Hakkın süresi ve şerhi bakımından maddedeki sınırlar geçerlidir.
Karıştırılan kavramlar
Alım hakkı ile geri alım hakkı arasındaki fark nedir?
Alım hakkı, taşınmazın alıcısı olabilme yetkisini verir ve hak sahibi bu hakkı kullanarak satış ilişkisi kurar.
Geri alım hakkı, taşınmazı önceden devreden kişiye geri alma yetkisi verir ve geri alma bedeli açıkça kararlaştırılmamışsa devir bedeli esas alınır.
Her iki hak da şerh edilebilir ve madde bakımından aynı süre sınırına tabidir; bedel belirlenmesi bakımından ayrılırlar.
Meslek sahibi ile bireysel geri alım hakkı tanıyan arasındaki fark nedir?
Geri alım hakkı tanıyarak satın almayı meslek edinen kişi; bu faaliyeti sürekli ve kazanç amaçlı yürütür.
Bir taşınmazını satıp belli koşulla geri almayı kararlaştıran sıradan satıcı-alıcı ilişkisindeki taraf; bu işi meslek edinmemiştir.
Yalnız meslek edinen kişiler hakkında taşınır rehni karşılığında ödünç verme hükümleri uygulanır; bireysel geri alım sözleşmesinde bu hükümler kıyasen uygulanmaz.
Önalım ve geri alım hakkı ile alım hakkı arasındaki fark nedir?
Önalım ve geri alım hakkının süresi, maddede en çok on yıl olarak sınırlanmıştır.
Alım hakkı için de süre sınırı on yıldır; madde, hak türüne göre ayrı bir sınır koymamıştır.
Maddenin metni hak türüne göre bir ayrım yapmadığından, üç hak için de kararlaştırılabilir süre on yıla kadardır. Gerekçede ise önalım ve geri alım için yirmibeş yıl önerildiği, Adalet Komisyonunda bu sürenin on yıla indirildiği belirtilmektedir.
İlgili konular
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.